Đó là chủ đề của tháng hành động Vì trẻ em năm nay vừa được Uỷ ban Dân số, Gia đình và Trẻ em (UBDS,GĐ- TE) thông báo tại cuộc họp báo sáng 10-5. Với chủ đề này, cơ quan chức năng đã gửi gắm nhiều thông điệp nhằm kêu gọi các tổ chức quần chúng, các cấp các ngành Trung ương, chính quyền địa phương và các tầng lớp nhân dân hãy dành những gì tốt đẹp nhất cho trẻ em như: quan tâm hơn nữa đến trẻ em nghèo; hỗ trợ để không còn trẻ em bị đói nghèo, lang thang và thất học, bảo vệ trẻ em trước các hành vi bạo lực, bị lạm dụng, xâm hại; tạo cơ hội phát triển bình đẳng cho mọi trẻ em…

Ngăn ngừa và trợ giúp trẻ em lang thang

Đến các công viên hay điểm du lịch trên địa bàn Hà Nội như: Thủ Lệ, hồ Ngọc Khánh, Hồ Gươm, Hồ Tây… chúng ta thường bắt gặp không ít trẻ em đi bán vé số, bán kẹo cao su, bán báo, xin tiền của khách. Tại khu du lịch Sầm Sơn (Thanh Hoá) lại có những trẻ em kiếm sống bằng các hình thức khác như: làm nghề tẩm quất, nhổ tóc sâu cho khách, làm nghề môi giới bán hàng… Đó là những trẻ em phải lang thang kiếm sống vì nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng đa số đều xuất phát từ các hộ gia đình nông dân nghèo ở các vùng nông thôn, miền núi, hoàn cảnh gia đình khó khăn, phức tạp…Trong khi phần lớn trẻ em trong các gia đình nói chung đang được dành sự chăm sóc, quan tâm đặc biệt để vui chơi, ăn ngủ, học tập thì rõ ràng những trẻ em phải lang thang kiếm sống như vậy đang bị thiệt thòi rất lớn về các quyền cơ bản của mình.

Cuộc họp sáng 10-5 (ảnh VOVnews)

Để hạn chế tình trạng đó, thời gian qua, Uỷ ban Dân số, Gia đình và Trẻ em đã phối hợp với các ngành, địa phương trong cả nước để triển khai đề án: "Ngăn ngừa và trợ giúp trẻ em lang thang kiếm sống năm 2006". Với sự hỗ trợ của các cơ quan Trung ương, các ban, ngành khác và sự quyết tâm thực hiện của các địa phương, số lượng trẻ em lang thang ở nhiều nơi đã giảm đáng kể, nhiều em được hỗ trợ hồi gia, tạo điều kiện học nghề, trong đó nhiều em có nguy cơ lang thang ở Sóc Sơn (Hà Nội) và một số huyện thuộc tỉnh Thanh Hoá đã được tập hợp vào các lớp bồi dưỡng học nghề, đưa vào làm việc ở các doanh nghiệp và có thu nhập ổn định. Tuy vậy, theo kết quả nghiên cứu từ Vụ trẻ em (UBDS,GĐ-TE) thì số trẻ em lang thang hiện nay ở một số thành phố vẫn còn nhiều (ước khoảng hơn 6500 em). Có nơi lao động thành từng nhóm, hình thức lao động có nhiều nguy cơ bị xâm hại, nguy hiểm đến tính mạng xuất hiện nhưng chưa được can thiệp kịp thời. Kết quả đưa trẻ em về gia đình và hoà nhập cộng đồng chưa thực sự bền vững. Vì thế, nguy cơ phát sinh những trẻ em lang thang mới và tái lang thang vẫn còn cao, đòi hỏi các cấp, các ngành, gia đình, người thân của các em và mọi người trong cộng đồng xã hội phải quan tâm hơn nữa.

Đến với các vùng ven biển

Trao đổi với các phóng viên tại cuộc họp báo, bà Đặng Thị Ngọc Thịnh, Phó Chủ nhiệm UBDS,GĐ-TE cho biết, tháng hành động vì trẻ em năm nay sẽ tập trung quan tâm đến các trẻ em nghèo trong cả nước. Trong đó, có nhiều nội dung hoạt động hướng về các trẻ em nghèo vùng ven biển, đặc biệt là các vùng bị ảnh hưởng lớn của thiên tai, bão lụt vừa qua (Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bến Tre, Cà Mau, Kiên Giang). Vì đây là đối tượng chịu thiệt thòi rất lớn, cần được giúp đỡ để khắc phục hậu quả sau các cơn bão, ổn định cuộc sống và các em được tiếp tục đến trường.

Được biết, sau các cơn bão vừa qua, nhiều trẻ em vùng ven biển đã bị rơi vào cảnh mồ côi cả bố lẫn mẹ, cuộc sống khó khăn nhiều bề. Riêng tỉnh Quảng Nam hiện đang có khoảng gần 300 trẻ em mồ côi. Các em không chỉ thiệt thòi vì mất chỗ dựa tinh thần mà còn thiếu thốn về vật chất, phải bươn chải kiếm sống, thất học... Nhân tháng hành động này, UBDS,GĐ - TE đã phối hợp với Bộ Thuỷ sản phát động cuộc vận động hỗ trợ cho trẻ em vùng ven biển, trong đó có thư kêu gọi các tổ chức, đơn vị, cá nhân trong và ngoài nước ủng hộ, giúp đỡ về vật chất và tài chính để giúp đỡ các em. Sắp tới, các cơ quan chức năng và các địa phương sẽ tiến hành điều tra để xác minh đối tượng cần được trợ giúp tại các vùng ven biển này. Từ đó có thể hỗ trợ các gia đình và các em bằng hình thức xây nhà tình thương cho các gia đình quá nghèo không có nhà ở, phải sống trong những túp lều tạm; bảo trợ cho trẻ em tiếp tục đi học: cấp sách vở, học bổng… Vận động các nhà tài trợ, các doanh nghiệp đỡ đầu các em, tối thiểu tiếp tục học hết cấp 2 (hoặc cao hơn nếu có khả năng học tiếp). Đồng thời, chăm sóc các em về sức khoẻ tâm lý, tinh thần thông qua các trung tâm tư vấn dân số, gia đình trẻ em các tỉnh và thành lập điểm điện thoại để các em có thể liên hệ với Đường dây tư vẫn và hỗ trợ trẻ em… Quỹ bảo trợ trẻ em Việt Nam cũng sẽ tổ chức các hoạt động để vận động các tổ chức cá nhân trong và ngoài nước thăm và tặng quà cho các trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và đặc biệt khó khăn trong tháng hành động này.

Quan tâm nhiều hơn đến đối tượng trẻ em nghèo, giúp đỡ các em vượt qua khó khăn, có được cuộc sống tốt hơn nhằm góp phần phát triển sự bình đẳng hơn cho mọi trẻ em trên các vùng, miền ở nước ta. Đó cũng là một trong các mục tiêu mà toàn xã hội ta đã và đang nỗ lực để thực hiện tốt hơn việc bảo đảm các quyền trẻ em theo Công ước quốc tế về quyền trẻ em.

Hà Thanh Minh