Thực thi còn chậm và chưa thống nhất

Ngày 1-6-2010, Nghị định số 27/2010/NĐ-CP về huy động các lực lượng cảnh sát khác và công an xã phối hợp với Cảnh sát giao thông (CSGT) đường bộ tham gia tuần tra kiểm soát trật tự an toàn giao thông (ATGT) đường bộ trong trường hợp cần thiết chính thức có hiệu lực. Nhưng qua tìm hiểu thực tế tại nhiều địa phương, công an xã, thị trấn vẫn chưa thực sự vào cuộc.

Từ bài học kinh nghiệm của Thanh Hóa

Từ bài học kinh nghiệm trong huy động công an xã tham gia bảo đảm trật tự ATGT tại Thanh Hóa (Hướng dẫn số 144/PV11(PX28) ngày 9-11-2006) của Công an tỉnh Thanh Hóa, Bộ Công an đã ban hành Công văn số 1207/BCA-C11 ngày 2-7-2007 hướng dẫn công an xã, thị trấn tham gia công tác đảm bảo trật tự ATGT. Ngay trong năm đầu tiên, đã có 8.837/9.595 xã, thị trấn (chiếm 92,1%) triển khai công an xã tham gia bảo đảm trật tự ATGT với 58.947 công an viên được tập huấn theo các nội dung hướng dẫn của Bộ Công an. Một số địa phương đã triển khai 100% xã, thị trấn như Bình Phước, Bắc Giang, Bạc Liêu, Cần Thơ, Đà Nẵng, Hải Dương, Thanh Hóa, Nghệ An, Phú Thọ… Trong năm đầu tiên, công an các xã, thị trấn toàn quốc đã lập biên bản xử lý 434.830 trường hợp vi phạm trật tự ATGT.

Theo đánh giá của Bộ Công an, đây là chủ trương đúng đắn, phù hợp với tình hình và yêu cầu thực tế đảm bảo ATGT tại địa bàn cơ sở, được cấp ủy đảng, chính quyền và nhân dân đồng tình ủng hộ, góp phần từng bước xã hội hóa công tác đảm bảo trật tự ATGT tại địa bàn nông thôn và các khu dân cư. Qua thực hiện chủ trương, người tham gia giao thông đã được kiểm soát ngay từ cơ sở, các vi phạm được ngăn chặn ngay từ thôn, xóm, nhất là các hành vi vi phạm như: Không đội mũ bảo hiểm khi đi mô tô, xe gắn máy; phóng nhanh, lạng lách đánh võng; chở quá số người quy định; xe không đăng ký, người điều khiển phương tiện không có giấy phép lái xe... Đặc biệt, đã nâng cao được tỷ lệ người đội mũ bảo hiểm khi đi mô tô, xe gắn máy, từng bước thiết lập trật tự kỷ cương khi tham gia giao thông, tai nạn giao thông ở nhiều địa phương được kiềm chế.

Công an xã Giao An, huyện Xuân Thủy, tỉnh Nam Định tham gia bảo đảm trật tự ATGT

Thực hiện đúng các quy định về huy động lực lượng

Nghị định số 27/2010/NĐ-CP đã quy định rất rõ việc huy động các lực lượng cảnh sát khác và công an xã phối hợp với CSGT đường bộ tham gia tuần tra kiểm soát trật tự ATGT đường bộ trong trường hợp cần thiết. Điều 4 của Nghị định này ghi: Những trường hợp cần thiết phải huy động các lực lượng cảnh sát khác và công an xã phối hợp với Cảnh sát giao thông đường bộ tham gia tuần tra, kiểm soát trật tự, an toàn giao thông đường bộ cụ thể như: Trong thời gian diễn ra các ngày lễ kỷ niệm; sự kiện chính trị - xã hội; hoạt động văn hóa, thể thao lớn của Nhà nước và địa phương. Các đợt cao điểm đảm bảo trật tự, an toàn giao thông theo chỉ đạo của Bộ Công an, Tổng cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự, an toàn xã hội hoặc của Giám đốc Công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Khi tình hình vi phạm trật tự, an toàn giao thông, tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông có diễn biến phức tạp. Trường hợp khác mà trật tự, an toàn giao thông đường bộ gây ảnh hưởng xấu đến an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Việc huy động phải thực hiện bằng quyết định hoặc kế hoạch huy động, trong đó phải nêu rõ lực lượng, số lượng cần huy động, thời gian, địa bàn huy động, trách nhiệm, nhiệm vụ cụ thể của Cảnh sát giao thông, cảnh sát khác và công an xã tham gia phối hợp tuần tra, kiểm soát trật tự, an toàn giao thông. Khi hết thời gian huy động ghi trong quyết định hoặc kế hoạch huy động mà không có văn bản huy động mới của cấp có thẩm quyền thì lực lượng cảnh sát khác và công an xã kết thúc nhiệm vụ được huy động, chuyển sang thực hiện nhiệm vụ thường xuyên.

Về nhiệm vụ của lực lượng cảnh sát khác và công an xã, Nghị định chỉ rõ: Thực hiện việc tuần tra, kiểm soát theo sự chỉ đạo, điều hành của Cảnh sát giao thông đường bộ và theo kế hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; xử phạt vi phạm hành chính theo thẩm quyền khi tuần tra, kiểm soát trật tự, an toàn giao thông đường bộ mà không có Cảnh sát giao thông đường bộ đi cùng; thống kê, báo cáo các vụ việc vi phạm pháp luật, tai nạn giao thông đường bộ, kết quả công tác tuần tra, kiểm soát trật tự, an toàn giao thông đường bộ theo sự phân công trong kế hoạch đã được phê duyệt….

Chưa triển khai vì chờ tập huấn

Nghị định số 27/2010/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 1-6-2010. Đã qua một tuần triển khai nhưng theo tìm hiểu và khảo sát của chúng tôi, tại nhiều địa phương vẫn chưa triển khai việc huy động lực lượng công an xã tham gia đảm bảo trật tự ATGT. Ông Bùi Minh Thông, Phó trưởng công an xã Tân Quang, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên cho biết: Suốt cả tháng nay công an xã Tân Quang không tổ chức kiểm tra, xử lý người vi phạm Luật Giao thông đường bộ. Còn nội dung của Nghị định 27/NĐ-CP thì cũng mới chỉ được biết qua mạng internet, tất cả còn phải chờ công an huyện tập huấn. Trong khi chưa được tập huấn, cung cấp tài liệu thì chúng tôi vẫn xử lý theo Nghị định 146/2007/NĐ-CP.

Tại xã Phương Trung, huyện Thanh Oai, Hà Nội, ông Phạm Việt Hùng – Trưởng công an xã cho biết: "Đầu tháng 4 vừa rồi, trong buổi giao ban quý I tôi có nghe Công an huyện phổ biến Nghị định 34/2010/NĐ-CP chứ chưa được tập huấn và cũng chưa biết Nghị định 27/2010/NĐ-CP". Tương tự, ông Nguyễn Quang Mận, Trưởng công an thị trấn Lập Thạch, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc cho rằng: Cũng mới được Công an huyện phổ biến và phải đến cuối tuần mới truyền đạt lại cho các công an viên. Vẫn biết kế hoạch huy động là từ công an huyện và công an xã luôn sẵn sàng nhưng nếu chưa được tập huấn, chưa được cung cấp tài liệu thì chắc chắn sẽ lúng túng khi kiểm tra, xử lý...

Còn theo Trung tá Hoàng Thế Nghĩa, Phó trưởng Công an huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang: Công an tỉnh mới tổ chức tập huấn. Còn về phía huyện chưa có kế hoạch, sớm nhất cũng phải trung tuần tháng 6-2010 mới tổ chức cho công an 31 xã, thị trấn học tập, quán triệt Nghị định 27/2010/NĐ-CP. Tại Thanh Hóa - nơi có thể xem là cái nôi của chủ trương này - mặc dù trước khi Nghị định 34/2010/NĐ-CP có hiệu lực, Công an tỉnh đã tổ chức tập huấn trực tuyến cả hai Nghị định cho công an các huyện, thị xã, thành phố để các địa phương này triển khai xuống các xã, thị trấn nhưng đến nay hầu hết các xã, thị trấn vẫn chưa được cung cấp, phổ biến Nghị định 27/2010/NĐ-CP. Tại Bắc Giang, địa phương vừa thực hiện thí điểm công an xã kiểm tra, xử lý vi phạm an toàn giao thông chéo địa bàn khá hiệu quả, nhưng sau khi xảy ra vụ việc một đồng chí công an xã bị tấn công, thì công an tỉnh đã yêu cầu tạm thời dừng hoạt động này của công an xã.

Như vậy có thể thấy, qua một tuần Nghị định 27/2010/NĐ-CP có hiệu lực, nhưng việc triển khai của các địa phương còn rất chậm. Bộ Công an đánh giá đây là chủ trương đúng đắn, phù hợp với tình hình và yêu cầu thực tế đảm bảo ATGT tại cơ sở, nhưng với cách tổ chức triển khai thực hiện như trên thì chưa biết bao giờ nghị định này mới đi vào cuộc sống?

Bài và ảnh: Phan Anh - Minh Thành