Việc thu phí bảo vệ môi trường đối với nước thải, thu phí nước thải từ các cơ sở sản xuất công nghiệp, chế biến nông sản, lâm sản, thủy sản trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh theo Nghị định 67/2003/NĐ-CP của Chính phủ gặp không ít khó khăn.

Công nhân Công ty môi trường đô thị Hà Nội đang làm việc (ảnh Quang Thái)

Toàn tỉnh hiện có gần 400 cơ sở sản xuất công nghiệp, chế biến nông, lâm, thủy, hải sản thuộc diện phải đóng phí bảo vệ môi trường. Tổng số phí phải thu từ tháng 8-2004 (thời điểm bắt đầu thực hiện thu phí) đến hết quý I-2007 là 1,387 tỷ đồng. Song Sở Tài nguyên - Môi trường Bắc Ninh mới chỉ thu được hơn 365 triệu đồng, đạt 26,3% kế hoạch. Ông Hà Minh Họa - Trưởng phòng Môi trường cho biết: Đến nay còn khoảng 200 cơ sở chưa bao giờ nộp phí, số cơ sở nộp không đều cũng chiếm tới phân nửa. Mặc dù đã sử dụng nhiều biện pháp để tăng thu, thậm chí mỗi khi đến kỳ thu phí, phòng đã cử hẳn cán bộ xuống "nằm vùng" ở các làng nghề nhằm tạo điều kiện cho các cơ sở sản xuất không phải đi xa nhưng con số đạt được cũng chẳng đáng là bao, nhiều cơ sở vẫn cố tình chây ỳ khiến chính cơ quan chức năng phải "bó tay". Chỉ những doanh nghiệp ở các khu công nghiệp tập trung là chấp hành nghiêm chỉnh quy định đóng phí bảo vệ môi trường còn lại hầu hết các cơ sở sản xuất ở các làng nghề truyền thống và ở các cụm công nghiệp vừa và nhỏ đều không thực hiện nộp phí.

Nguyên nhân chính là do ý thức tự giác của nhiều doanh nghiệp còn rất thấp, nhiều doanh nghiệp trốn tránh không thực hiện nghĩa vụ, chỉ chú trọng đến hiệu quả kinh doanh. Hơn nữa, quy định về thu phí nước thải công nghiệp không có sự ràng buộc nào, chế tài xử phạt quá thấp trong khi việc phối hợp giữa các ngành liên quan lại hầu như không có, Sở Tài nguyên - Môi trường gần như đơn phương thực hiện công việc này nên rất khó có thể "ép" doanh nghiệp. Sở đã tổ chức đợt thanh tra các cơ sở sản xuất về việc thực hiện Luật bảo vệ môi trường ở một số làng nghề: Phong Khê, Phú Lâm, Vạn An, qua đó phát hiện nhiều cơ sở vi phạm và đã ra quyết định xử phạt hành chính nhưng cũng không có đơn vị nào thực hiện.

Nên chăng cần gắn việc thu phí nước thải với việc thu thuế và các hoạt động khác để bắt buộc các doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm của mình?…

Chu Thanh Vân