QĐND Online – Năm nhóm hàng hóa chịu mức thuế môi trường là xăng dầu, than, dung dịch HCFC (chất làm lạnh chứa hydro-chloro-fluoro-carbon), túi nhựa xốp, thuốc bảo vệ thực vật thuộc nhóm hạn chế sử dụng là những nhóm hàng hóa được dự kiến sẽ chịu mức Thuế môi trường nếu Dự thảo Luật thuế môi trường trình xin ý kiến Quốc hội vào tháng 5 và được thông qua vào tháng 10 năm nay.

Thông tin trên được ông Vũ Văn Trường, Vụ trưởng Vụ Chính sách Thuế (Bộ Tài chính) đưa ra trong Hội thảo Thảo luận về Luật thuế môi trường do Vụ Chính sách thuế (Bộ Tài chính) phối hợp với Dự án Star-Vietnam (USAID) phối hợp tổ chức ngày 12-3, tại Vĩnh Phúc.

Dự án nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của toàn xã hội, góp phần thay đổi hành vi của tổ chức, cá nhân trong sản xuất và tiêu dùng nhằm giảm phát thải ô nhiễm tại nguồn; đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế bền vững, khuyến khích phát triển kinh tế đi liền giảm ô nhiễm môi trường phù hợp với tình hình kinh tế hiện nay; động viên sự đóng góp của xã hội, tạo thêm nguồn thu để giải quyết vấn đề môi trường…

Theo đó, dự thảo dự kiến: xăng dầu sẽ chịu mức thuế từ 1.000 đến 4.000 đồng/lít (so với dự thảo trước đây mức thuế đã giảm xuống 2.000 đồng/lít), nhiên liệu bay 1.000 đến 3.000 đồng/lít, dầu diesel, dầu hỏa từ 300 – 2.000 đồng/lít; dầu mazut từ 300 đến 2.000đồng/lít; than từ 6.000 đến 30.000 đồng/tấn; dung dịch HCFC 1.000 đến 5.000 đồng/kg; túi nhựa xốp 20.000 – 30.000 đồng/kg, thuốc bảo vệ thực vật hạn chế sử dụng từ 500 đến 5.000 đồng/kg.

Theo dự thảo này, với khung thuế nêu trên, dự kiến số thu thuế môi trường thu được theo mức thuế tối thiểu khung khoảng 14.300 tỷ đồng/năm, với mức thu tối đa khoảng 57.000 tỷ đồng/năm.

Theo ông Trường, quá trình xây dựng, lấy ý kiến hoàn thiện Luật thuế môi trường, Bộ Tài chính đã thu thập được ý kiến bằng văn bản của gần 80 cơ quan, Bộ, ngành, UBND các tỉnh, hiệp hội, tập đoàn, tổng công ty và ý kiến của các cá nhân. Nhiều ý kiến cho rằng: Dự thảo luật lần này đã phần nào khắc phục được nhược điểm chồng chéo, tình trạng bỏ sót hay tính thuế nhiều lần đối với cùng một mặt hàng. Việc điều chỉnh nội dung người nộp thuế là tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sản xuất và nhập khẩu hàng hóa thay vì sản xuất và kinh doanh cho thấy luật đã dần dần tiệm cận tới yêu cầu bức xúc của các vấn đề liên quan tới lĩnh vực môi trường.

Có ý kiến lại cho rằng: Thuế môi trường thu trên đơn vị sản phẩm gây ô nhiễm để buộc người tiêu dùng lựa chọn các sản phẩm ít ô nhiễm hơn, với giá cao hơn ở mức hợp lý hoặc hạn chế tiêu dùng (sử dụng tiết kiệm hơn) của sản phẩm gây ô nhiễm.

Ông Andrew Stephens, chuyên gia, đại diện Dự án Star-Vietnam cho rằng: Từ kinh nghiệm thực tiễn của các nước tiên tiến như Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ…ngoài việc ban hành thuế môi trường, Việt Nam cần khuyến khích các sáng kiến, các giải pháp thay thế, đủ sức cạnh tranh, độ tin cậy và an toàn…, tạo thêm cơ hội lựa chọn cho nhà sản xuất và người tiêu dùng tìm tới phương pháp giảm ô nhiễm mới.

Theo một số ý kiến thì Dự thảo cần có sự phân biệt giữa thuế và phí: Thuế môi trường thu trên sản phẩm khi sử dụng gây ô nhiễm, sản phẩm gây ô nhiễm môi trường khi sử dụng (xăng, dầu, than…); thuế được cộng vào giá bán sản phẩm; người tiêu dùng phải chịu thuế. Phí bảo vệ môi trường thu vào quá trình sản xuất; người sản xuất khi xả thải (nước thải, khí thải, chất thải rắn…) phải nộp phí để chi cho công tác xử lý ô nhiễm.

Tin, ảnh: Phúc Thắng