QĐND - Chiều 2-3, tại phiên họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 2-2011, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trương Chí Trung thông báo: Luật sửa đổi, bổ sung Luật Thuế thu nhập cá nhân đã được Chính phủ đưa vào đề xuất chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2012 và sẽ trình Quốc hội vào kỳ họp cuối tháng 3 này.

Luật Thuế thu nhập cá nhân được Quốc hội thông qua cuối năm 2007 và có hiệu lực thi hành từ 1-1-2009, đến nay đã bộc lộ rõ sự bất cập, cần phải sửa đổi vì ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng triệu người dân. Nguyên nhân dẫn đến luật này sớm lạc hậu là do đồng tiền trượt giá, làm cho mức khởi điểm chịu thuế đã “chốt” trong luật là 4 triệu đồng và mức giảm trừ gia cảnh 1,6 triệu đồng/người không còn phù hợp, nhất là vào thời điểm này, khi giá cả nhiều mặt hàng thiết yếu buộc phải điều chỉnh tăng cho phù hợp với thị trường thế giới.

Chi phí nuôi con ăn học ngày càng tăng nên mức giảm trừ gia cảnh 1,6 triệu đồng/người quy định trong Luật Thuế thu nhập cá nhân không còn phù hợp. Ảnh: LÂM SƠN

 

Ở nước ta, không riêng Luật Thuế thu nhập cá nhân sớm lạc hậu, mà rất nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác vừa ban hành đã thấy bất hợp lý, cần phải sửa đổi. “Lỗi” chính dẫn đến tình trạng này là do khi xây dựng văn bản pháp luật, các định lượng giá trị vật chất đều được “chốt cứng” bằng số tiền VND cụ thể, ví dụ: Mức khởi điểm chịu thuế thu nhập cá nhân là 4.000.000 đồng; cơ sở bán hàng không niêm yết giá bị phạt từ 500.000 đồng đến 2.000.000 đồng; Không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của biển báo hiệu, vạch kẻ đường bị phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng...

Trong khi thực tiễn đời sống luôn thay đổi, giá cả thị trường biến động không ngừng, trượt giá, lạm phát là yếu tố khách quan… thì rõ ràng việc định mức giá trị vật chất bằng “con số chết” này khiến các văn bản pháp luật sớm lạc hậu là lẽ đương nhiên, dễ hiểu.

Khi văn bản quy phạm pháp luật trở nên lạc hậu, bất cập với thực tiễn, việc thực thi không chỉ kém hiệu quả, mà nhiều trường hợp còn gây hậu quả nghiêm trọng do “nhờn luật”. Ví dụ năm 2006, Nghị định số 81/2006/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường quy định mức phạt tối đa đối với hành vi vi phạm trong lĩnh vực này là 70 triệu đồng. Chỉ một năm sau mức phạt này đã lỗi thời, nhiều doanh nghiệp sẵn sàng nộp phạt thay vì phải đầu tư hàng tỷ đồng mua thiết bị xử lý môi trường. Đến cuối năm 2009, Chính phủ lại phải ban hành Nghị định số 117/2009/NĐ-CP thay thế Nghị định 81 với mức phạt cao nhất là 500 triệu đồng... Hay như chúng ta đều biết, Nghị định về Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ đã nhiều lần phải sửa đổi do mức phạt tiền quy định trong nghị định này chỉ áp dụng được 1-2 năm là lạc hậu, nhiều người dân “nhờn luật” do mức phạt quá nhẹ. 

Để khắc phục tình trạng văn bản quy phạm pháp luật mới ban hành đã lạc hậu do sự thay đổi của giá trị đồng tiền, thiết nghĩ đã đến lúc cần thống nhất lấy mức lương tối thiểu làm căn cứ để định lượng giá trị vật chất trong các văn bản pháp luật. Làm như vậy rất khoa học vì mức lương tối thiểu luôn được Nhà nước điều chỉnh sát với diễn biến của lạm phát, trượt giá và sự tăng trưởng của nền kinh tế, thể hiện giá trị thực của đồng tiền đối với đời sống người dân.

Ví dụ, nếu Luật Thuế thu nhập cá nhân quy định mức khởi điểm chịu thuế là 10 tháng lương tối thiểu, mức giảm trừ bằng 3 tháng lương tối thiểu, thì khi lương tối thiểu tăng tiền nộp thuế cũng tăng theo; dù lạm phát, trượt giá thì thu nhập của người nộp thuế và giá trị nộp thuế vẫn cơ bản được bảo đảm vì hàng năm Nhà nước đã điều chỉnh lương tối thiểu. Như vậy, Quốc hội sẽ không phải sửa luật để điều chỉnh mức khởi điểm chịu thuế và mức giảm trừ gia cảnh.

Văn bản quy phạm pháp luật có tính ổn định cao là điều kiện quan trọng thúc đẩy xã hội phát triển, trực tiếp góp phần nâng cao trình độ, ý thức tự giác chấp hành pháp luật của công dân, đồng thời giảm tối đa những tốn kém phát sinh do phải sửa đổi.

Hy vọng Quốc hội và các cơ quan chức năng sẽ sớm xem xét thống nhất lấy mức lương tối thiểu làm căn cứ xác định giá trị vật chất trong các văn bản quy phạm pháp luật.

 HUY QUANG