Thực hiện ý kiến kết luận của Bộ Chính trị, ngày 8-11-2005, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 290/2005/QĐ-TTg về chế độ, chính sách đối với một số đối tượng trực tiếp tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước nhưng chưa được hưởng chế độ, chính sách của Đảng và Nhà nước. Sau hơn một năm thực hiện, đến nay nhiều đơn vị quyết định hưởng và chi trả chế độ cho đối tượng. Báo Quân đội nhân dân xin thông tin một số vấn đề cơ bản về kết quả triển khai thực hiện bước đầu để bạn đọc hiểu rõ hơn tình hình chung thực hiện quyết định của Thủ tướng.

Quyết định 290/2005/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định 4 nhóm đối tượng hưởng chính sách, bao gồm:

Nhóm thứ nhất: Quân nhân, công an nhân dân, cán bộ, công nhân viên chức Nhà nước, công nhân viên chức quốc phòng, công an trực tiếp tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước ở chiến trường B, C, K trong khoảng thời gian từ ngày 20-7-1954 đến 30-4-1975, về gia đình từ ngày 31-12-1976 trở về trước, chưa được hưởng một trong các chế độ phục viên, xuất ngũ, thôi việc, bệnh binh, mất sức lao động hằng tháng và chế độ hưu trí hằng tháng.

Nhóm thứ hai: Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội, công an tham gia chiến đấu ở các chiến trường B, C, K sau đó trở thành người hưởng lương, thanh niên xung phong hưởng lương từ ngân sách Nhà nước, cán bộ dân chính đảng hoạt động cách mạng ở các chiến trường B, C, K từ ngày 30-4-1975 trở về trước, không có thân nhân chủ yếu phải trực tiếp nuôi dưỡng ở miền Bắc để nhận trợ cấp B, C, K.

Nhóm thứ ba: Dân quân tập trung ở miền Bắc tham gia từ ngày 27-01-1973 trở về trước, du kích tập trung ở miền Nam (bao gồm cả lực lượng mật) tham gia từ ngày 30-4-1975 trở về trước do cấp có thẩm quyền quản lý đã về gia đình.

Nhóm thứ tư: Các đối tượng nêu trên và quân nhân, công an nhân dân, công nhân viên chức, thanh niên xung phong tham gia kháng chiến chống Mỹ đã phục viên, thôi việc nói chung nếu chưa thuộc đối tượng được thực hiện chế độ bảo hiểm y tế bắt buộc thì được hưởng chế độ bảo hiểm y tế và chế độ mai táng phí khi từ trần.

Với các đối tượng nêu trên, các trường hợp phản bội, đầu hàng địch, đào ngũ, người vi phạm kỷ luật bị tước danh hiệu quân nhân, danh hiệu công an nhân dân… thì không thuộc đối tượng thực hiện chế độ.

Sau hơn một năm triển khai thực hiện, các địa phương, đơn vị trong toàn quốc đã triển khai nghiêm túc, tích cực, chặt chẽ, đúng quy trình, bảo đảm dân chủ, công khai, phát huy vai trò của hệ thống chính trị. Đến nay, các cấp đã lập được hơn 90.000 hồ sơ; xét duyệt hơn 54.000 hồ sơ; ra quyết định hưởng chế độ cho hơn 14.000 đối tượng với hơn 36 tỷ đồng… Quân khu 4, Quân khu 5, Quân khu 7, Quân khu 9, Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định là các đơn vị thực hiện sớm nhất việc chi trả chế độ cho đối tượng. Nhiều địa phương đã ứng tiền từ nguồn ngân sách để chi trả. Nhân dân và đối tượng nhất trí với chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; có tác dụng tích cực đến tình hình chính trị-xã hội ở các địa phương.

Tuy nhiên, ở một số đơn vị, địa phương chưa nhận thức đầy đủ và tập trung cao sự lãnh đạo, chỉ đạo; tham mưu và chỉ đạo, tổ chức thực hiện chưa thật tốt; một số nội dung quy định về đối tượng, cách tính hưởng, còn vướng mắc, nhiều đơn vị, địa phương tiếp tục có kiến nghị đối tượng là hạ sĩ quan, binh sĩ, cán bộ xã, phường chưa được hưởng chế độ B, C, K; du kích thôn, ấp chưa được hưởng chế độ du kích tập trung; quân nhân tham gia kháng chiến chống Mỹ đã phục viên, xuất ngũ chưa được xác định là đối tượng hưởng…

Theo chúng tôi được biết, năm 2007, các đơn vị phía Nam phấn đấu hoàn thành việc xét duyệt và chi trả chế độ đối với đối tượng có giấy tờ gốc, chuyển sang xét duyệt, chi trả chế độ cho các đối tượng có giấy tờ liên quan. Đối với các quân khu phía Bắc, do số lượng đối tượng ít, phấn đấu giải quyết gọn chế độ một lần đối với các đối tượng trong năm 2007. Đồng thời, các cơ quan chức năng đang tiếp tục nghiên cứu, đề xuất hướng dẫn rõ hơn về mặt đối tượng và thời gian tính hưởng chế độ, tạo thuận lợi cho các đơn vị, địa phương và thống nhất thực hiện trong phạm vi toàn quốc. Cùng với việc thực hiện Quyết định 290/2005/QĐ-TTg, Bộ Quốc phòng đã đề xuất Chính phủ ban hành Nghị định số 159/2006/NĐ-CP ngày 28-12-2006 về việc thực hiện chế độ hưu trí đối với quân nhân trực tiếp tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước từ ngày 30-4-1975 trở về trước có 20 năm trở lên phục vụ quân đội đã phục viên, xuất ngũ. Và hiện nay cơ quan chính sách quân đội đang chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương nghiên cứu chế độ, chính sách đối với quân nhân tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước có từ 15 năm đến dưới 20 năm phục vụ quân đội đã phục viên, xuất ngũ theo điểm 3 Thông báo số 186/TB-TW của Bộ Chính trị, bảo đảm thực hiện ngày càng tốt hơn chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với các đối tượng tham gia kháng chiến.