Vừa qua, Bộ Công Thương, trong đó có Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa đã tham gia đoàn kiểm tra 4 thành phố lớn Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng kết quả sau 1 năm thực hiện cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. Trong 2 ngày 14 và 15-9, đoàn đã làm việc tại Hà Nội, khảo sát tại huyện Quốc Oai, Tổng công ty CP Thương mại Hà Nội (Hapro) và Công ty CP thực phẩm Hà Nội.
Mặt trận Tổ quốc TP. Hà Nội vào cuộc
Thủ đô Hà Nội với tổng số dân trên 6,5 triệu người (chưa kể dân nhập cư từ các tỉnh) thực sự là một thị trường lớn, tiềm năng. Tuy nhiên, đây lại là địa bàn có nhu cầu kén chọn hàng mẫu mã đẹp, chất lượng cao, vệ sinh an toàn thực phẩm tại thị trường này cao hơn các địa phương khác.
Khi Mặt trận tổ quốc Việt Nam phát động cuộc vận động (CVĐ), ngày 23/10/2009, Thành ủy Hà Nội đã thành lập Ban chỉ đạo CVĐ “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. Sau đó, hầu hết các quận huyện đều có ban chỉ đạo để tuyên truyền, quảng bá, vận động người Thủ đô hướng về hàng Việt. Rồi các tổ chức như Ban tuyên giáo Thành ủy, Ban Dân vận thành ủy, Hội liên hiệp phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Thành đoàn Hà Nội và các cơ quan thông tin truyền thông của Hà Nội cũng nhanh chóng vào cuộc…
 |
| Hàng Việt về các huyện ngoại thành Hà Nội. Ảnh minh họa/internet |
Ông Đào Văn Bình- Chủ tịch Mặt trận tổ quốc TP. Hà Nội, Trưởng ban chỉ đạo CVĐ thành phố- cho biết: Ban chỉ đạo CVĐ thành phố đã phát động CVĐ gắn với chương trình giới thiệu và bán hàng Việt Nam do DN sản xuất và thương mại có uy tín, có thương hiệu tham gia; kêu gọi phát huy mạnh mẽ lòng yêu nước, tự tôn dân tộc, xây dựng văn hóa tiêu dùng của người Việt Nam. Ban chỉ đạo yêu cầu các cơ quan, tổ chức, đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước khi mua sắm phải ưu tiên sử dụng hàng hóa, dịch vụ trong nước; đồng thời, tuyên truyền, vận động DN nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm, nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh của sản phẩm, thực hiện cam kết bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, xây dựng được thương hiệu quốc gia cho nhiều sản phẩm, hàng hóa Việt Nam. Ngày 28/7/2010, Ban chỉ đạo CVĐ đã phát động cuộc bình chọn hàng tiêu dùng Việt Nam được người tiêu dùng Thủ đô yêu thích.
CVĐ “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” tuy mới triển khai với thời gian chưa nhiều nhưng đã nhận được sự hưởng ứng tích cực của người tiêu dùng, của các DN. Sở Công Thương Hà Nội đã tổ chức được 7 phiên chợ hàng Việt tại 5 huyện ngoại thành, doanh thu đạt hơn 860 triệu đồng, trung bình 123 triệu đồng/phiên. Chương trình được tập trung vào ngày 2/9 vừa qua và tiếp tục tập trung vào dịp Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long- Hà Nội, Tết Trung thu, Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán…
TP. Hà Nội đã tổ chức Hội chợ Entech Hà Nội 2010 với chủ đề “Hiệu quả năng lượng- môi trường, hiểu quả kinh doanh, phát triển bền vững” từ 27 đến 30/5/2010; tham dự hội chợ tại các TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Thanh Hóa để giới thiệu hàng hóa, sản phẩm của các DN Hà Nội; tổ chức thành công tuần lễ hàng thủ công mỹ nghệ với hơn 100 DN, 300 sản phẩm tham gia gắn với tổ chức du lịch làng nghề và cuộc thi sáng tác mẫu mã, kiểu dáng sản phẩm để nâng cao chất lượng, hình thức mẫu mã của hàng hóa, sản phẩm.
Từ tháng 8 đến tháng 11/2020, thành phố tổ chức liên tục các đợt bán hàng bình ổn giá, kích cầu du lịch để thu hút khách tham quan đến Hà Nội; tổ chức tháng bán hàng khuyến mại.
Đặc biệt, Tổng công ty Thương mại Hà Nội (Hapro)- đơn vị chủ lực trong các hoạt động- trong 3 tháng cuối năm 2009 đã triển khai được hàng chục chuyến bán hàng lưu động tại các huyện của Hà Nội. Tại các cửa hàng của Hapro đã tăng cường tỷ trọng hàng hóa có nguồn gốc nội địa chiếm từ 60 đến 80% trong tổng số hàng hóa. Tết Nguyên đán Canh Dần, Hapro đã tổ chức 7 điuểm bán hàng theo mô hình “chợ Tết” ở các quận Hoàng Mai, huyện Gia Lâm, Thanh Oai, Đông Anh, Hoài Đức, Sóc Sơn, Thường Tín. Từ đầu năm 2010 đến nay, Hapro đã triển khai được trên 30 chuyến hàng lưu động tại các huyện trên địa bàn thành phố, trong đó có 7 phiên hàng chợ hàng Việt…
Bên cạnh đó, Thành đoàn Hà Nội cũng là tổ chức tham gia tích cực trong CVĐ, tổ chức Festival “Sáng tạo trẻ” thủ đô để triển lãm, trưng bày các gian hàng Việt Nam, kết hợp với trung tâm nghiên cứu kinh doanh và hỗ trợ DN (BSA) tổ chức 6 đợt bán hàng của 40 DN thuộc câu lạc bộ hàng Việt Nam chất lượng cao, thu hút được 2.000 lượt thanh niên, công nhân trong các KCN- KCX tham gia…
Chỗ đứng cho hàng Việt còn gian nan
Mặc dù thời gian triển khai chưa nhiều đối với một CVĐ lớn nhưng CVĐ không chỉ nâng cao ý thức trách nhiệm của các doanh nghiệp đối với người tiêu dùng mà còn tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ nội địa, góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất trong nước, ngăn chặn suy giảm kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội của Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung.
Nhiều doanh nghiệp tận dụng cơ hội đưa sản xuất vào chiều sâu và mở rộng hệ thống phân phối sản phẩm đến tận tay người tiêu dùng, trong đó địa bàn nông thôn đã bắt đầu được chú trọng, nhiều thương hiệu nổi tiếng đã được xây dựng trong thời gian này. Theo điều tra của Công ty TV Plus thì sau gần 1 năm phát động CVĐ đến nay có tới 58% người tiêu dùng quan tâm đến hàng Việt (trước đó chỉ có 23%).
Tuy nhiên, để mở rộng và giữ vững được thị phần, DN Việt Nam còn phải vượt qua nhiều “rào cản”, đó là chính sách phát triển thị trường nội địa, nhất là các chương trình xúc tiến thị trường chưa được đầy đủ; tâm lý sính ngoại của người tiêu dùng; hàng giả, hàng nhái vẫn công khai bày bán trên thị trường… Nhưng cũng phải thừa nhận, một số mặt hàng sản xuất trong nước kém chất lượng, các hoạt động dịch vụ, xúc tiến thương mại còn hạn chế, hiệu quả chưa cao. Còn có DN chưa thực sự nâng cao trách nhiệm, xây dựng thương hiệu sản phẩm, giá thành lại cao nên khó cạnh tranh.
Ông Nguyễn Hữu Thắng- Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Thương mại Hà Nội (Hapro)- cho biết: Trong năm 2010, Hapro thực hiện 34 chuyến hàng về các huyện. Doanh số mỗi phiên đạt khoảng 150 triệu đồng. Tuy nhiên, chi phí cho mỗi chuyến hàng khá lớn, nào là thuê địa điểm, kho, nhà ở, tăng tiền lương cho nhân viên bán hàng. Thậm chí có nơi chính quyền ở các huyện chưa hiểu rõ ý nghĩa CVĐ đã đòi “bồi dưỡng”. Đó là chưa kể, hàng về nông thôn phải lựa chọn hàng tốt, tặng hàng khuyến mại, giá rẻ hơn để phù hợp với điều kiện từng vùng… Kết quả là tổ chức chuyến nào chuyến ấy lỗ, vì thế, nhiều DN không mặn mà tham gia.
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Hồ Thị Kim Thoa đánh giá, nhìn chung tại các tỉnh, thành phố trọng điểm, các sở công thương đã chủ động xây dựng chương trình hành động riêng cho địa phương mình nhưng vẫn còn mang tính riêng lẻ, độc lập, chưa gắn kết cho nên chưa phát huy hết sức mạnh của các địa phương lân cận. Hoạt động tổ chức hội chợ, triển lãm trên địa bàn các tỉnh chưa thu hút được các doanh nghiệp có thương hiệu mạnh tham gia, chưa kết nối được giữa sản xuất phân phối và tiêu dùng. Nhiều hội chợ triển lãm mới chỉ dừng lại ở lĩnh vực trưng bày, giới thiệu hoặc bán buôn, bán lẻ hàng hóa thuần túy mà chưa gây dựng được thương hiệu Việt cho người tiêu dùng.
Bản thân các doanh nghiệp chưa chú trọng đến công tác nghiên cứu thị trường và hỗ trợ xây dựng sản phẩm thương mại phát triển trên thị trường nội địa. Nhiều doanh nghiệp còn thiếu kinh nghiệm, kỹ năng bán hàng, đặc biệt là kỹ năng chăm sóc khánh hàng, kinh nghiệm thực hiện xúc tiến thương mại nên hiệu quả hoạt động xúc tiến thương mại chưa cao. Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa thực sự quan tâm đến thị trường nội địa, nhất là các doanh nghiệp xuất khẩu. Năng lực của một số doanh nghiệp nội địa còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng trong nước cả về số lượng, chất lượng, chủng loại và giá cả, chưa cạnh tranh được với hàng nhập ngoại, đặc biệt là vật tư, thiết bị chuyên ngành phục vụ sản xuất...
Vì thế, theo đánh giá của đoàn kiểm tra, để hàng Việt có chỗ đứng trong lòng người Việt, nhằm tạo ra một sự lan tỏa mạnh mẽ hưởng ứng CVĐ, cần phải xác định rõ yếu tố làm hàng hóa trong nước sản xuất cao hơn hàng ngoại nhập là do lãi suất ngân hàng còn cao, tỷ giá hối đoái chưa phù hợp. Trước mắt để hàng Việt Nam giảm giá thành, Nhà nước cần có cơ chế, chính sách giảm thiểu chi phí sản xuất, lưu thông hàng hóa. Bên cạnh đó, cần có một cơ chế chính sách rõ ràng để CVĐ đến với từng người tiêu dùng, từng người dân, chứ không chung chung, hình thức.
Theo Báo Công Thương