Đề xuất bổ sung đáng chú ý đầu tiên của Dự thảo là thêm khoản 4 vào Điều 5 với trường hợp HSQ, BS phục vụ tại ngũ hy sinh, từ trần hoặc mất tin, mất tích mà tòa án tuyên bố là đã chết. Trong trường hợp này, đại diện thân nhân HSQ, BS được trợ cấp một lần bằng 24 lần mức lương cơ sở do Chính phủ quy định tại thời điểm HSQ, BS hy sinh, từ trần hoặc tòa án tuyên bố là đã chết.
Theo cơ quan chủ trì soạn thảo là Cục Chính sách-Xã hội (Tổng cục Chính trị), pháp luật hiện hành đã quy định chế độ trợ cấp khi thân nhân của HSQ, BS tại ngũ từ trần, nhưng đối với chính HSQ, BS đang trực tiếp thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và các nhiệm vụ thường xuyên hoặc đột xuất mà từ trần thì lại chưa có quy định chế độ trợ cấp tương ứng. Vì thế, khoảng trống này cần được nghiên cứu, bổ sung để bảo đảm phù hợp với tính chất đặc thù của hoạt động quân sự và trách nhiệm của Nhà nước trong việc chăm lo đối với công dân thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc, kịp thời hỗ trợ, động viên thân nhân và thể hiện chính sách hậu phương Quân đội.
 |
| Huấn luyện dò mìn tại Lữ đoàn Công binh 25, Quân khu 7. Ảnh: LÊ TIẾN |
Nội dung sửa đổi, bổ sung đáng chú ý thứ hai là về chế độ, chính sách đối với thân nhân HSQ, BS tại ngũ (Điều 6). Cụ thể:
1. Thân nhân của HSQ, BS tại ngũ theo quy định được trợ cấp khó khăn đột xuất trong các trường hợp sau đây:
a) Khi nhà ở của HSQ, BS tại ngũ gặp tai nạn, hỏa hoạn, thiên tai dẫn đến bị sập, bị trôi, bị cháy hoặc phải di dời chỗ ở hoặc tài sản bị hư hỏng, thiệt hại nặng về kinh tế (gọi chung là thiệt hại do tai nạn, thiên tai, hỏa hoạn) thì được trợ cấp mức 10.000.000 đồng/suất/lần (hiện tại là 3.000.000 đồng/suất/lần);
b) Thân nhân của HSQ, BS tại ngũ bị ốm đau, điều trị ngoại trú từ một tháng trở lên hoặc điều trị nội trú tại bệnh viện từ 7 ngày trở lên cho một lần điều trị thì được trợ cấp mức 2.000.000 đồng/thân nhân/lần (hiện tại là 500.000 đồng/thân nhân/lần); chế độ trợ cấp này được thực hiện không quá 2 lần trong một năm đối với mỗi thân nhân của HSQ, BS tại ngũ;
c) Thân nhân của HSQ, BS tại ngũ hy sinh, từ trần hoặc mất tin, mất tích được tòa án tuyên bố là đã chết thì được trợ cấp mức 5.000.000 đồng/người (hiện tại là 2.000.000 đồng/người).
2. Gia đình HSQ, BS tại ngũ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn thuộc một trong các trường hợp sau đây được trợ cấp một năm một lần mức 10.000.000 đồng:
a) Gia đình HSQ, BS tại ngũ thuộc diện hộ nghèo theo quy định của Thủ tướng Chính phủ;
b) Thân nhân của HSQ, BS tại ngũ theo quy định mắc bệnh hiểm nghèo, hoặc bệnh cần chữa trị dài ngày theo quy định của Bộ Y tế;
c) Trường hợp HSQ, BS trước khi nhập ngũ có cha đẻ hoặc mẹ đẻ hoặc cả cha đẻ, mẹ đẻ chết.
Cục Chính sách-Xã hội cho biết, việc bổ sung khoản 2 Điều 6 trên nhằm chia sẻ khó khăn với gia đình, góp phần động viên HSQ, BS yên tâm công tác, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Ngoài những sửa đổi, bổ sung trên, Dự thảo còn đề xuất bổ sung khoản 3 vào Điều 6 để quy định về trình tự, trách nhiệm giải quyết trợ cấp khó khăn đối với thân nhân HSQ, BS tại ngũ. Theo đó, căn cứ vào đối tượng, điều kiện theo quy định, thân nhân HSQ, BS tại ngũ làm đơn đề nghị gửi UBND cấp xã; UBND cấp xã chỉ đạo ban CHQS cấp xã đối chiếu quy định, tổng hợp báo cáo. Nếu đủ điều kiện và hồ sơ, trong vòng 5 ngày từ ngày nhận được đơn của thân nhân HSQ, BS tại ngũ, UBND cấp xã có văn bản gửi đến cơ quan, đơn vị trực tiếp quản lý HSQ, BS.
Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản của UBND cấp xã, cơ quan, đơn vị trực tiếp quản lý HSQ, BS từ cấp trung đoàn hoặc tương đương trở lên có trách nhiệm kiểm tra, rà soát, lập danh sách trợ cấp khó khăn cho HSQ, BS. Cục Chính sách-Xã hội lý giải, quy định này nhằm bảo đảm việc giải quyết chế độ được kịp thời, đúng đối tượng. Việc quy định cụ thể trình tự, trách nhiệm và thời hạn giải quyết nhằm xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, khắc phục tình trạng lúng túng trong tổ chức thực hiện; đồng thời bảo đảm việc giải quyết chế độ được thống nhất, kịp thời, không để thân nhân HSQ, BS phải liên hệ nhiều cơ quan hoặc thực hiện các thủ tục, giấy tờ không cần thiết.
Đề xuất sửa đổi, bổ sung đáng chú ý thứ ba là về chế độ trợ cấp xuất ngũ một lần, trợ cấp tạo việc làm, cấp tiền tàu xe và phụ cấp lưu trú đối với HSQ, BS xuất ngũ (Điều 7). Cụ thể như sau:
1. Ngoài chế độ bảo hiểm xã hội một lần được hưởng hoặc bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, HSQ, BS khi xuất ngũ được trợ cấp xuất ngũ một lần, cứ mỗi năm phục vụ trong Quân đội được hưởng trợ cấp bằng 5 lần mức lương cơ sở do Chính phủ quy định tại thời điểm xuất ngũ (hiện tại là 2 lần mức lương cơ sở).
Trường hợp có tháng lẻ thì được tính tròn theo nguyên tắc: Từ một tháng đến đủ 6 tháng tính là 0,5 năm và được hưởng trợ cấp bằng 2,5 lần mức lương cơ sở; từ trên 6 tháng đến dưới 12 tháng được tính tròn là một năm và được hưởng trợ cấp bằng 5 lần mức lương cơ sở (đều cao gấp 2,5 lần so với hiện tại).
2. HSQ, BS phục vụ tại ngũ thời hạn đủ 30 tháng, khi xuất ngũ được trợ cấp thêm 4 tháng phụ cấp quân hàm hiện hưởng; trường hợp xuất ngũ trước thời hạn 30 tháng thì thời gian phục vụ tại ngũ từ tháng thứ 25 đến dưới 30 tháng được trợ cấp thêm 2 tháng phụ cấp quân hàm hiện hưởng (đều cao gấp đôi so với hiện tại).
3. HSQ, BS hoàn thành nghĩa vụ phục vụ tại ngũ theo quy định của Luật Nghĩa vụ quân sự khi xuất ngũ được trợ cấp tạo việc làm bằng 8 lần mức lương cơ sở do Chính phủ quy định tại thời điểm xuất ngũ (hiện tại là 6 lần mức lương cơ sở).
4. Trước khi xuất ngũ, HSQ, BS được đơn vị trực tiếp quản lý tổ chức gặp mặt chia tay, mức chi 500.000 đồng/người (gấp 10 lần hiện tại). HSQ, BS được đơn vị tiễn và đưa về địa phương nơi cư trú theo quy định hoặc được cấp tiền tàu, xe (loại phổ thông) và phụ cấp lưu trú trong thời gian đi từ đơn vị đến nơi cư trú.