Khai thác cát trên sông Hồng đoạn chảy qua cầu Thanh Trì (ảnh Phúc Thắng)

Từ nhiều năm qua người dân ở thôn Lại Xá, xã Thanh Tuyền, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam rất bức xúc về việc một số đối tượng khai thác cát trái phép ở gần khu vực đê bối Lại Xá. Hậu quả là làm cho người dân của thôn mất đi hàng chục héc-ta đất canh tác do đê bối bị lở. Chỉ riêng từ năm 2000 đến nay người dân ở đây đã 4 lần phải di dời đê vào phía trong diện tích đất canh tác, mỗi lần ít cũng phải 10m, còn thông thường từ 20 đến 25m, cá biệt có chỗ phải vào sâu tới hơn 30m.

Anh Nguyễn Văn Trường, trưởng thôn Lại Xá cho biết: Chỉ có mấy năm do bọn khai thác cát trái phép mà đê cứ vỡ dần lại phải dời vào phía trong. Xót xa lắm vì hàng chục héc-ta đất canh tác giờ là lòng sông, chưa kể mấy chục bụi tre lớn trồng từ đời cha ông để bảo vệ đê cũng theo dòng nước trôi mất cả. Đê bối Lại Xá dài khoảng 1.500m là đê bao giữ nước lũ sông Đáy bảo vệ mùa màng và đời sống dân sinh của khoảng 2.500 nhân khẩu, chủ yếu nằm trên diện tích thuộc thôn Lại Xá và một phần thuộc thôn Đọ Xá, thị xã Phủ Lý. Việc khai thác cát trái phép bắt đầu rầm rộ từ khoảng năm 2000 trở lại đây. Nếu thời tiết thuận lợi, mỗi ngày cứ khoảng 19 giờ lại có từ 1 đến 2 thuyền ra khai thác, thậm chí có tối tới 3-4 thuyền và mỗi đêm những kẻ khai thác trái phép hút từ 300 đến 500m3 cát dưới lòng sông.

Năm nay thôn Lại Xá đón nhận tin vui là Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh dành một nguồn kinh phí 800 triệu đồng từ ngân sách để xây dựng kè khoảng 300m đê bị sụt lở nghiêm trọng nhất theo hướng kiên cố. Đây là một việc làm nằm trong kế hoạch thực hiện công tác tu bổ đê, kè để chuẩn bị cho mùa mưa bão năm 2007 và cũng để bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân địa phương. Công trình được thực hiện từ ngày 18-3. Theo anh Trần Ngọc Ánh, cán bộ kỹ thuật Công ty xây dựng và kinh doanh nhà ở Hà Nam (đơn vị trúng thầu thi công) thì với tình trạng khai thác cát trái phép ở khu vực này như hiện nay công trình có nguy cơ chỉ tồn tại khoảng vài tháng sẽ bị trôi tuột xuống dòng sông?...

HỒNG NINH