Huyện Cư Kuin được thành lập cuối năm 2007. Để có mặt bằng xây dựng khu hành chính huyện, UBND tỉnh Đắc Lắc đã ra hai quyết định thu hồi hơn 153ha cao su của Nông trường 19-8 (thuộc Công ty Cao su Đắc Lắc). Do việc giải quyết chính sách sau thu hồi chưa kịp thời, 77 công nhân (70 hộ) của Nông trường 19-8 đang lâm vào những khó khăn trong cuộc sống.

Ngày 30-7-2008, UBND tỉnh Đắc Lắc ra Quyết định số 1873/QĐ–UBND thu hồi 54,4ha đất trồng cao su Nông trường 19-8 đang quản lý, khiến 24 công nhân của nông trường đang nhận khoán số diện tích nói trên bị mất việc làm. Đến ngày 15-6-2009 UBND tỉnh Đắc Lắc ra tiếp Quyết định 1521/QĐ–UBND thu hồi thêm 98,9ha, lại có thêm 53 công nhân mất việc làm. Tổng cộng, sau hai quyết định thu hồi hơn 153ha cao su, Nông trường 19-8 có tới 77 lao động mất việc làm.

Trao đổi với chúng tôi tại Nông trường 19-8, đại diện công nhân bị mất việc làm cho biết, tập thể công nhân đã có ý kiến đề nghị lãnh đạo nông trường và UBND tỉnh Đắc Lắc quan tâm giải quyết việc làm mới, hoặc có chính sách hỗ trợ về đất sản xuất để ổn định cuộc sống, nhưng vẫn chưa được giải quyết, hiện 77 lao động mất diện tích cao su, coi như mất việc làm, nhiều gia đình công nhân lâm vào hoàn cảnh khó khăn.

Vườn cao su của Nông trường 19-8 bị thu hồi. 

Anh Nguyễn Khắc Tuấn, công nhân đội 2, gia đình có 5 người, lâu nay nhờ nhận khoán 2ha cao su mà mỗi tháng có thu nhập hơn 3 triệu đồng. Chi tiêu tằn tiện, số tiền trên tạm đủ sống cho cả gia đình. Từ tháng 11-2008 đến nay, không còn vườn cây nhận khoán, mất việc và không có thu nhập, hằng ngày anh phải đi làm thuê với khoản thù lao 50.000 – 70.000 đồng/ngày. Công việc bấp bênh và thu nhập không ổn định.

Cùng chung hoàn cảnh như anh Tuấn, anh Y Ne K’buar công nhân đội 2, cũng nhận khoán 2ha, có thu nhập tương tự như anh Tuấn. Hơn một năm nay không có việc làm, gia đình bị mất nguồn thu nhập, khiến cuộc sống vất vả và thiếu thốn. Anh phải làm đủ việc để lo trang trải cho cuộc sống gia đình.

Ngày 26-4-2010, trao đổi với chúng tôi, ông Hoàng Thế Dinh, Giám đốc Nông trường 19-8 cho biết: “Sau khi bị thu hồi vườn cao su nhận khoán, nông trường đã giải quyết các chế độ tiền lương, thưởng cho công nhân theo đúng quy định của Nhà nước. Tuy nhiên, do nông trường không còn quỹ vườn cây để tiếp tục giao khoán cho số hộ bị thu hồi, nên 77 công nhân không có việc làm, vì vậy cuộc sống của các hộ hiện rất khó khăn, nhiều người không tìm được việc làm mới phù hợp, lại không có đất sản xuất. Lãnh đạo nông trường không có khả năng và không đủ thẩm quyền giải quyết đất sản xuất. Nông trường đã có tới 7 văn bản gửi các cấp chính quyền huyện Cư Kuin và UBND tỉnh Đắc Lắc, đề nghị tạo điều kiện cấp đất sản xuất cho số lao động bị thu hồi vườn cao su họ đang nhận khoán, nhưng đến nay số hộ này vẫn đang phải chờ đợi. Không biết đến bao giờ nguyện vọng chính đáng của họ mới được giải quyết?”.

Anh Nguyễn Khắc Tuấn nêu nguyện vọng: “Việc tỉnh Đắc Lắc thu hồi đất của doanh nghiệp thuộc tỉnh để phục vụ cho mục đích chung, chúng tôi không thắc mắc gì. Nhưng thu hồi vườn cao su, sau đó lại thiếu quan tâm đến người lao động, để bà con lâm vào hoàn cảnh khó khăn về kinh tế kéo dài như hiện nay thì cần xem xét về trách nhiệm. Vì vậy, chúng tôi thiết tha đề nghị các cấp chính quyền huyện Cư Kuin, lãnh đạo tỉnh Đắc Lắc sớm có chính sách hỗ trợ số công nhân có vườn cây cao su nhận khoán bị thu hồi ổn định cuộc sống. Chẳng hạn, ưu tiên cấp đất sản xuất cho mỗi hộ có vườn cây cao su nhận khoán bị thu hồi từ 5 đến 7 sào, hoặc hỗ trợ cho chúng tôi một khoản tiền học nghề khoảng một năm để tìm việc làm mới”. Theo chúng tôi, đây là nguyện vọng chính đáng, rất cần sự quan tâm của cấp có thẩm quyền ở tỉnh Đắc Lắc.

Bài, ảnh: Đặng Tiến-Bình Định