Thông tin về mộ tập thể liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng: Có đủ căn cứ để tiến hành quy tập​

Khẳng định có mộ tập thể liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Như Báo Quân đội nhân dân số ra ngày 5-6-2026 đã thông tin, vừa qua, Bộ tư lệnh TP Hồ Chí Minh đã tiếp nhận hồ sơ báo tin mộ liệt sĩ do kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng và nhóm nghiên cứu cung cấp. Trong hồ sơ có tấm ảnh chụp một nhóm người đang chứng kiến cảnh chôn cất liệt sĩ tại một hố chôn tập thể, được cho là ở khu nghĩa trang Đô Thành (còn gọi là nghĩa trang Chí Hòa-Sài Gòn), nay là Công viên Lê Thị Riêng vào ngày 12-2-1968, sau Cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân. Ngay sau đó, Bộ tư lệnh thành phố đã phát thông báo tìm người trong ảnh và xem đây là nguồn thông tin rất quan trọng để xác minh vị trí chôn cất liệt sĩ.

Tại hội thảo, Đại tá Bùi Yên Tĩnh, Phó cục trưởng Cục Tác chiến, Bộ Tổng Tham mưu đánh giá, hồ sơ của nhóm nghiên cứu có độ tin cậy cao. Ông Nguyễn Xuân Thắng và cộng sự đã mất 4 năm để thu thập các tư liệu, hình ảnh từ nhiều nhân chứng lịch sử trong và ngoài nước; tiến hành xâu chuỗi sự kiện, không gian, thời gian, đối chiếu, tìm mối tương quan; sau đó kết luận các tấm ảnh được chụp ở cùng một sự kiện, một không gian và thời gian. Ở bước tiếp theo, nhóm nghiên cứu đã lấy đối tượng đặc trưng là tháp nước để so sánh, đối chiếu với hàng chục tháp nước tương tự tại Sài Gòn trước năm 1975. Từ đó nhận định, tháp nước này ở gần Công viên Lê Thị Riêng hiện nay, người chụp ảnh đứng quay lưng ra đường Lê Văn Duyệt, nay là đường Cách mạng Tháng Tám.

Tại hội thảo, nhiều nhân chứng lịch sử có mặt. Họ không phải là những nhân vật trong bức ảnh nhưng là người trực tiếp chứng kiến cảnh các liệt sĩ được chôn tại nghĩa trang Đô Thành. Ông Nguyễn Thành Phước (70 tuổi, xã Xuân Thới Sơn, TP Hồ Chí Minh) cho biết: “Năm 1968, tôi mới 12 tuổi. Vì sự hiếu kì, tôi đã đến nghĩa trang Đô Thành để xem lính công binh chế độ cũ chôn liệt sĩ. Khi ấy, tôi nghe người lớn nói đó là “chiến sĩ Quân Giải phóng”, “được chở từ đài phát thanh đến”. Tôi nhớ có khoảng 5-6 chiếc xe thùng của lính cứu hỏa chở thi thể tới, đưa vào 3 hố, mỗi hố rộng khoảng 4m, dài khoảng 50m. Họ chôn thi thể ở 2 hố, còn một hố bỏ trống”.

Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà trao đổi cùng các nhân chứng lịch sử trong và ngoài nước về nghi vấn có mộ tập thể liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh).

Theo ông Phước, cả hai hố ước tính có hàng trăm thi thể. Phía trên thi thể có lót 4 lớp ván, mỗi lớp dày khoảng 2cm; sau đó họ dùng xe ủi có in phiên hiệu “Tiểu đoàn 5” san đất lấp hố. Ông khẳng định, các hố chôn tập thể này chưa hề được cất bốc. Thời điểm cải tạo nghĩa trang thành công viên năm 1983, chỉ có những mộ chí mới được di dời về nghĩa trang Lái Thiêu và Bình Hưng Hòa, còn chỗ “san phẳng” vẫn còn nguyên vẹn.

Khẩn trương triển khai giải pháp quy tập mộ liệt sĩ  

Thiếu tướng Trần Chí Tâm, Phó chính ủy Quân khu 7, Trưởng ban chỉ đạo 515 Quân khu 7 cho biết: Theo nhiều nguồn tài liệu lịch sử và từ kết quả nghiên cứu, xác minh thời gian qua, có thể khẳng định ngụy quyền Sài Gòn từng tổ chức chôn tập trung nhiều liệt sĩ tại nghĩa trang Đô Thành. Các cơ quan chức năng bước đầu đã khoanh vùng được khu vực nghi vấn từ hai chi tiết rất quan trọng trong bức ảnh, đó là cây me và tháp nước vẫn còn hiện hữu.

Phát biểu tại hội thảo, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu khẳng định, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn xác định công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, xác định danh tính liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, đồng thời là trách nhiệm thiêng liêng, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” tốt đẹp của dân tộc. Trong những năm qua, công tác này đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Tuy nhiên hiện nay, khối lượng công việc còn lại là rất lớn: Vẫn còn khoảng 175.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và hơn 300.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Trong khi đó, điều kiện thực hiện ngày càng khó khăn vì nhân chứng lịch sử ngày càng ít, địa hình, địa bàn thay đổi lớn theo thời gian.

Đồng chí Thứ trưởng Bộ Quốc phòng yêu cầu Bộ tư lệnh Quân khu 7 chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp chặt chẽ với UBND TP Hồ Chí Minh hoàn thiện phương án khảo sát thực địa, tổ chức khai quật, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng. Bộ Quốc phòng sẽ chỉ đạo các cơ quan, đơn vị huy động lực lượng, phương tiện công nghệ hỗ trợ tối đa, bảo đảm quá trình khảo sát, tìm kiếm, quy tập được tiến hành chặt chẽ, hiệu quả. Bộ Quốc phòng sẽ chỉ đạo Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật, Bộ tư lệnh Công binh điều động lực lượng chuyên trách kịp thời hỗ trợ TP Hồ Chí Minh về nhân lực, phương tiện để tiến hành thăm dò, khảo sát, quét ngầm toàn bộ khu vực tìm kiếm. Bên cạnh đó, Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị chỉ đạo các cơ quan chức năng khẩn trương rà soát, chuẩn hóa hồ sơ, danh sách liệt sĩ, phiên hiệu đơn vị và địa bàn chiến đấu liên quan tại Sài Gòn-Chợ Lớn trong Chiến dịch Mậu Thân 1968; sẵn sàng phục vụ cho công tác đối chiếu, so sánh, nhận dạng và xác định danh tính liệt sĩ.

Kết luận tại hội thảo, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá: Hội thảo đã đạt được những kết quả quan trọng. Qua hồ sơ, báo cáo tham luận, ý kiến trao đổi, các nguồn tài liệu và đối chiếu tại thực địa đã hình thành hệ thống thông tin đa dạng, khách quan, tin cậy. Hiện đã có đầy đủ cơ sở khoa học, cơ sở thực tiễn và pháp lý về việc có khu mộ tập thể liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng. Các cơ quan, đơn vị đủ điều kiện để triển khai các bước chuyên sâu nhằm tìm kiếm, quy tập, giám định, xác minh danh tính hài cốt liệt sĩ. Đồng chí yêu cầu cần kết hợp giữa phương pháp truyền thống và công nghệ hiện đại; phát huy tối đa hiệu quả của công nghệ ra-đa xuyên đất quét ngầm, hệ thống định vị thông hành, bản đồ, nguồn tư liệu, nhân chứng lịch sử nhằm bảo đảm việc tìm kiếm hiệu quả, đạt độ chính xác cao nhất. Việc thực hiện các bước phải kỹ lưỡng, khoa học, chính xác, tỉ mỉ, hạn chế thấp nhất ảnh hưởng đến đời sống của người dân xung quanh. Các cơ quan, đơn vị thực hiện nhiệm vụ với trách nhiệm, sự tôn kính và lòng tri ân sâu sắc, góp phần thực hiện thắng lợi “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” trên phạm vi cả nước.