Mong được trao đúng hoàn cảnh

Một buổi tối cuối tuần năm 2025, mạng xã hội lan truyền nhanh chóng lời kêu gọi giúp đỡ một bệnh nhi bị ung thư ở miền Trung do một người dùng Facebook đăng tải, kèm theo hình ảnh bệnh án và số tài khoản ngân hàng. Chỉ trong vài giờ, hàng nghìn lượt chia sẻ xuất hiện, số tiền chuyển khoản tăng lên từng phút. Nhiều người không quen biết gia đình bệnh nhi vẫn sẵn sàng gửi tiền, thậm chí lên tới cả triệu đồng với mong muốn góp một phần nhỏ giúp em có cơ hội chữa bệnh. Những bình luận động viên, cầu chúc sức khỏe cho em bé xuất hiện dày đặc dưới bài đăng. Nhưng chỉ vài ngày sau, câu chuyện bắt đầu rẽ sang hướng khác.

Một số người đặt câu hỏi: Tổng số tiền quyên góp được là bao nhiêu? Số tiền đó đã được chuyển cho gia đình bệnh nhi hay chưa? Ai là người xác nhận việc này? Người đăng bài kêu gọi giải thích rằng mình chỉ “đứng ra kết nối cộng đồng”, chưa kịp tổng hợp số tiền nhận được. Tuy nhiên, những câu hỏi về tính minh bạch vẫn tiếp tục xuất hiện. Một chiến dịch thiện nguyện vốn xuất phát từ lòng tốt của cộng đồng bỗng trở thành chủ đề tranh luận. 

Một buổi phát cơm thiện nguyện tại Bệnh viện Bạch Mai của “Tổ thiện nguyện tại Hà Nội”.

Chị Nguyễn Ngọc Lan, biên tập viên của một tờ báo uy tín tại Hà Nội cho biết, chị thường xuyên chuyển tiền ủng hộ các trường hợp khó khăn được chia sẻ trên mạng xã hội. “Tôi luôn muốn giúp đỡ những hoàn cảnh thật sự cần hỗ trợ nhưng đôi khi cũng băn khoăn không biết tiền mà mình gửi có đến đúng người cần giúp hay không? Nếu có quy định như vậy thì tốt quá! Các chiến dịch từ thiện công khai rõ ràng số tiền nhận được và cách sử dụng thì người đóng góp sẽ tin tưởng hơn”, chị Lan chia sẻ. 

Anh Trần Văn Tám, chủ một doanh nghiệp xây dựng tại Hà Nội cũng cho rằng việc minh bạch thông tin là yếu tố quan trọng để duy trì niềm tin xã hội đối với hoạt động từ thiện. Theo anh, khi người dân biết rằng họ có quyền giám sát và theo dõi việc sử dụng tiền từ thiện, họ sẽ cảm thấy mình thực sự là một phần của quá trình hỗ trợ cộng đồng. “Lòng tốt của người Việt rất lớn. Nhiều người sẵn sàng giúp đỡ dù chỉ là vài chục nghìn đồng nhưng để lòng tốt đó được duy trì lâu dài thì cần có sự minh bạch. Khi mọi thứ rõ ràng, người dân sẽ càng sẵn sàng đóng góp”, anh Tám cho biết.

Hiểu rõ để nhân thêm lòng tốt

Luật sư Đỗ Viết Hải, Công ty Luật Hợp danh Sự thật (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng, việc ban hành Nghị định 03 là cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Theo ông, bản chất của từ thiện là sự tự nguyện, nhưng khi có dòng tiền lớn liên quan đến cộng đồng thì phải có cơ chế giám sát. “Trong nhiều trường hợp, người kêu gọi từ thiện hoàn toàn có thiện chí nhưng nếu không có quy trình công khai rõ ràng thì rất dễ phát sinh nghi ngờ hoặc tranh cãi. Khi pháp luật yêu cầu công khai số tiền nhận được và cách sử dụng, điều đó không phải để gây khó khăn cho hoạt động thiện nguyện mà nhằm bảo vệ niềm tin của xã hội”. Cũng theo luật sư Đỗ Viết Hải, việc công khai thông tin tài chính còn giúp bảo vệ chính những người đứng ra vận động từ thiện. Khi mọi khoản thu, chi đều được ghi nhận và thông báo rõ ràng, nguy cơ bị hiểu lầm hoặc bị nghi ngờ sẽ giảm đáng kể.

Lòng tốt của cộng đồng vẫn luôn là nguồn lực quý giá trong xã hội. Minh bạch không làm giảm đi ý nghĩa của lòng tốt mà ngược lại còn giúp các hoạt động thiện nguyện trở nên bền vững, đúng mục đích và nhận được sự ủng hộ dài lâu từ xã hội. Về phía người dân cũng nên lựa chọn các kênh thiện nguyện uy tín, kiểm chứng thông tin trước khi chuyển tiền ủng hộ. Khi tham gia đóng góp, có quyền theo dõi, giám sát và yêu cầu công khai kết quả hỗ trợ để mỗi đồng tiền thiện nguyện được sử dụng đúng mục đích và phát huy hiệu quả hỗ trợ người khó khăn.