Không khó để bắt gặp hình ảnh người trẻ dành hàng giờ mỗi ngày trước màn hình: Vừa ăn vừa xem điện thoại, trước khi ngủ vẫn lướt mạng, sáng thức dậy việc đầu tiên là kiểm tra thông báo. Đáng nói, thời gian ấy thường bắt đầu bằng suy nghĩ “chỉ xem một chút”. Vài phút xem tin nhắn, vài phút lướt mạng xã hội, vài đoạn video ngắn tưởng như không đáng kể, nhưng cộng lại có thể trở thành nhiều giờ. Khi ấy, điều đáng suy nghĩ không còn đơn thuần là dùng điện thoại nhiều hay ít, mà là chúng ta có còn thực sự làm chủ quỹ thời gian của mình hay không.

Ảnh minh họa: Báo Tin tức 

Sử dụng điện thoại quá lâu dễ gây mỏi mắt, ít vận động và ảnh hưởng giấc ngủ, nhất là khi dùng điện thoại trước khi ngủ. Dòng thông tin ngắn, nhanh, liên tục cũng khiến khả năng tập trung suy giảm. Khi đã quen với việc chuyển liên tục giữa các nội dung, người trẻ sẽ khó kiên trì đọc sách, học tập hoặc hoàn thành một công việc đến cùng.

Điện thoại còn tạo ra những khoảng cách ngay trong gia đình và giữa bạn bè. Một bữa cơm thiếu những cuộc trò chuyện, một cuộc gặp thiếu ánh mắt dành cho nhau sẽ khó đem lại sự gắn kết trọn vẹn. Nếu mọi khoảng trống đều được lấp bằng việc lướt mạng, người trẻ có thể biết nhiều điều bên ngoài nhưng lại thiếu thời gian trải nghiệm, suy nghĩ và hiểu chính mình.

Trước những tác động tiêu cực trên, việc rèn luyện thói quen sử dụng điện thoại hợp lý đối với người trẻ là hết sức cần thiết. Mỗi bạn trẻ nên kiểm tra thời gian dùng thiết bị, xác định ứng dụng gây lãng phí thời gian và đặt giới hạn cụ thể. Có thể bắt đầu bằng những việc đơn giản như tắt thông báo không cần thiết, đưa ứng dụng gây sao nhãng ra khỏi màn hình chính. Khi học tập, làm việc, đặt điện thoại ngoài tầm với hoặc bật chế độ tập trung. Không dùng điện thoại trong bữa ăn và ít nhất 30 phút trước khi ngủ. Mỗi ngày dành một khoảng thời gian cố định để đọc sách, vận động, học kỹ năng hoặc trò chuyện trực tiếp. Cuối ngày, ghi những công việc quan trọng cần hoàn thành vào hôm sau thay vì bắt đầu bằng việc lướt mạng. Nếu khó thay đổi, hãy giảm 30 phút sử dụng điện thoại mỗi ngày và duy trì đều đặn. Giảm thời gian dùng điện thoại chỉ hiệu quả khi có hoạt động thay thế. Một buổi đi bộ, một trận thể thao, vài trang sách hay cuộc trò chuyện với người thân đều giúp thời gian được sử dụng thiết thực hơn.

Biết dùng điện thoại là kỹ năng cần thiết; biết đặt điện thoại xuống đúng lúc mới là bản lĩnh. Tuổi trẻ không nên được đo bằng số giờ trước màn hình, mà bằng những gì mỗi người học hỏi, trải nghiệm và trưởng thành trong đời thực.