Người tiêu dùng mua thực phẩm được bọc bằng lá chuối tại siêu thị Lotte Mart Cầu Giấy.

Là một trong những cơ sở kinh doanh đi đầu về giảm rác thải nhựa tại TP Hà Nội, quán cà phê All Day Coffee (37 Quang Trung, quận Hoàn Kiếm) sử dụng ống hút giấy, cốc giấy, túi giấy thay đồ dùng bằng nhựa. Việc giảm rác thải nhựa được áp dụng triệt để ở mọi khâu, mọi quá trình. Chị Nguyễn Vũ Thanh An, quản lý marketing của quán cà phê khẳng định, việc xây dựng All Day Coffee sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường không phải chạy theo xu hướng mà là mục tiêu cốt lõi của quán. Tuy nhiên, đổi mới bao giờ cũng đi kèm khó khăn, chị An chia sẻ. Sử dụng những sản phẩm thân thiện với môi trường khiến chi phí tăng cao hơn, nhưng đội ngũ sáng lập quán đã tính toán đến điều này. All Day Coffee đưa ra phương án tốt nhất để cân đối giữa tài chính và mục tiêu ban đầu. Trong thời gian tới, All Day Coffee sẽ đưa ra một số sản phẩm mới như quai mây, quai vải dành cho khách mua đồ uống mang đi. 

Ngoài All Day Coffee, một loạt quán cafe tại Hà Nội cũng sử dụng đồ dùng thân thiện với môi trường, như quán Godiet-Healthuy & Fresh Salad (ngõ 62 Nguyễn Chí Thanh) sử dụng hộp giấy để đựng thực phẩm, thìa, đĩa đều làm bằng gỗ; Four Springs Tea House (9 Hoàng Cầu và 159 Xã Đàn) dùng ống hút giấy, tre, dán thông điệp nhắc khách sử dụng giấy tiết kiệm trên đồ uống,… Bằng những chính sách bán hàng khác nhau, các quán cà phê này đều đang cố gắng truyền tải tới mọi người ý thức bảo vệ môi trường, giảm tối đa rác thải, đặc biệt rác thải nhựa. 

Thay vì gói thực phẩm bằng túi nilon thông thường, một số siêu thị trên địa bàn TP Hà Nội như Co.op Mart, Lotte Mart đã sử dụng phương pháp bọc bằng lá chuối được nhiều người hưởng ứng. Khi cân hàng để thanh toán, nhân viên sẽ dán trực tiếp giá thành lên thực phẩm hoặc sử dụng túi nilon thân thiện môi trường làm bằng bột ngô để gói sản phẩm. 

Các cơ quan hành chính Nhà nước, các đoàn thể chính trị-xã hội trên địa bàn thành phố cũng đã có hành động cụ thể hạn chế sử dụng đồ nhựa tại nơi làm việc. Như Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) TP Hà Nội không sử dụng sản phẩm nhựa một lần tại các hoạt động của cơ quan. Hội Liên hiệp Phụ nữ TP Hà Nội cũng phát động phong trào chống rác thải nhựa trong các cấp hội như thực hiện Cuộc vận động "Vì môi trường trong sạch, phụ nữ và nhân dân Thủ đô không đổ rác phế thải ra đường, nơi công cộng"…, trao tặng 500 bình đựng nước thay thế sản phẩm nhựa dùng một lần cùng túi vải thân thiện với môi trường. UBND quận Thanh Xuân cũng thực hiện sử dụng chai lọ bằng thủy tinh, inox đựng nước trong các cuộc họp, hội nghị…

Hưởng ứng lời kêu gọi của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại Lễ ra quân và phát động phong trào chống rác thải nhựa do Bộ TN&MT phối hợp UBND TP Hà Nội tổ chức, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung khẳng định, thành phố sẽ tập trung triển khai ngay một số giải pháp, biện pháp trọng tâm. Trong đó, xây dựng và hoàn thiện chính sách hỗ trợ, giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm, bao gói, túi xách thân thiện với môi trường; đưa danh mục dự án đầu tư sản xuất sản phẩm nhựa tái chế, bao gói, túi xách thân thiện với môi trường vào danh mục các dự án khuyến khích đầu tư xã hội hóa; gắn kết các doanh nghiệp sản xuất với doanh nghiệp kinh doanh chung tay bảo vệ môi trường (từ khâu sản xuất cho đến tiêu dùng các sản phẩm thân thiện với môi trường trên địa bàn thành phố...).

Mới đây, UBND TP Hà Nội đã ban hành Công văn số 3549/UBND-ĐT yêu cầu các cơ quan hành chính nhà nước, các đoàn thể chính trị-xã hội, các đơn vị sự nghiệp trực thuộc thành phố thực hiện các giải pháp giảm chất thải nhựa. Đặc biệt, từ năm 2020 trở đi, Sở Tài chính TP Hà Nội không bố trí kinh phí cho các khoản chi trong cơ quan hành chính nhà nước, các đơn vị sự nghiệp để mua sắm những sản phẩm nhựa dùng một lần trong các cuộc họp, hội nghị, hội thảo, các hoạt động khác của cơ quan, đơn vị.

Để góp phần giải quyết hiệu quả vấn đề rác thải nhựa, tạo thay đổi về nhận thức, ý thức, thói quen của người dân, công tác tuyên truyền cần phải được chú trọng hơn nữa, "Vì một Thủ đô không rác thải nhựa". Tuy nhiên, nhiều cơ quan, cơ sở kinh doanh, doanh nghiệp vẫn chưa từ bỏ thói quen sử dụng đồ nhựa. Mặt khác, sản phẩm thay thế đồ nhựa, túi nilon giá thành hiện vẫn cao hơn sản phẩm từ nhựa. Do đó, để nâng cao chất lượng môi trường, trước mắt, TP Hà Nội cần tập trung làm tốt quy trình thu gom, phân loại rác thải sinh hoạt; đồng thời cần sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo thành phố, sự vào cuộc của tất cả các sở, ban, ngành, các cấp chính quyền và các tầng lớp nhân dân trong việc chung tay giảm đồ dùng nhựa và túi nilon…

Bài và ảnh: TRÀ MY - KHÁNH LINH