Phát hiện vi phạm nhưng khó ngăn chặn

Một trong những bất cập, trở ngại lớn được lực lượng quản lý TTXD chỉ ra là việc nội dung Nghị định số 139/2017/NĐ-CP không quy định việc ban hành quyết định đình chỉ thi công công trình xây dựng. Do đó, dù bị lập biên bản vi phạm hành chính, chủ đầu tư vẫn tiếp tục thi công xây dựng, tăng diện tích vi phạm dẫn đến khó khăn trong việc cưỡng chế và xử lý vi phạm. Có thể kể đến vụ việc được Báo Quân đội nhân dân phản ánh trong bài “Hàng loạt vi phạm trật tự xây dựng tại dự án Housinco Tân Triều”, số ra ngày 11-7-2019, cụ thể: Dự án Tổ hợp văn phòng và nhà ở Housinco Tân Triều (dự án Housinco Tân Triều) do Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng và Kinh doanh nhà Hà Nội số 35 (nay là Công ty Cổ phần Tập đoàn Housinco, gọi tắt là Công ty Housinco) làm chủ đầu tư, xây dựng trên ô đất CT5 có diện tích 5.000m² tại Khu đô thị Tây Nam Kim Giang 1, xã Tân Triều (Thanh Trì, Hà Nội) được phép xây dựng 27 tầng nổi (gồm: 2 tầng dịch vụ, văn phòng; 25 tầng căn hộ, 1 tum thang kỹ thuật) và 3 tầng hầm. Thế nhưng, quá trình xây dựng, Công ty Housinco đã tự ý thay đổi thiết kế, nâng tổng số tầng văn phòng, dịch vụ lên 6 tầng.

Trao đổi với phóng viên về vấn đề này, ông Trần Quang Khải, Đội trưởng Đội Quản lý TTXD đô thị huyện Thanh Trì cho biết: “Chúng tôi phát hiện Công ty Housinco đã thi công sai nội dung giấy phép ngay từ giai đoạn xây tầng thứ ba và tiến hành lập biên bản xử lý vi phạm. Thế nhưng, do lực lượng mỏng và UBND xã Tân Triều chỉ có thể ra thông báo đình chỉ thi công theo quy định tại Nghị định số 139/2017/NĐ-CP nên không thể ngăn chặn. Sau đó, chủ đầu tư vẫn tiếp tục thi công dẫn đến hàng loạt vi phạm nghiêm trọng theo thiết kế đã được phê duyệt. Nếu thực hiện theo Nghị định số 180/2007/NĐ-CP trước đây, ngoài việc ra quyết định đình chỉ thi công có “sức nặng” hơn và được phép cắt điện, cắt nước, tịch thu phương tiện thi công thì chúng tôi sẽ dễ ngăn chặn hơn”.

Ngày 18-4-2019, UBND huyện Thanh Trì đã ra Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 1209/QĐ-XPVPHC đối với Công ty Housinco với mức phạt 40 triệu đồng; yêu cầu đơn vị này dừng thi công xây dựng công trình; làm thủ tục đề nghị cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh hoặc cấp giấy phép xây dựng trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày nhận được quyết định xử phạt. Hết thời hạn trên, nếu chủ đầu tư không xuất trình được giấy phép xây dựng theo quy định thì bị áp dụng biện pháp buộc tháo dỡ công trình, phần công trình vi phạm. Thế nhưng, đã hơn 3 tháng trôi qua, Công ty Housinco vẫn chưa thể hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh và viện lý do UBND TP Hà Nội “bận” rà soát, thanh tra nhiều dự án khác; đồng thời, chưa bị buộc tháo dỡ phần công trình vi phạm.

Nêu cao trách nhiệm người đứng đầu, sử dụng triệt để quy định hiện hành

Nhận thấy những khó khăn, bất cập khi triển khai áp dụng Nghị định số 139/2017/NĐ-CP trong công tác quản lý, xử lý vi phạm TTXD, Sở Xây dựng TP Hà Nội đã có ý kiến đề xuất với Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp trong việc lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo nghị định của Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 139/2017/NĐ-CP. Ngoài ra, để tăng cường hiệu quả trong quản lý, xử lý vi phạm TTXD, ngày 18-3-2019, UBND TP Hà Nội đã có Quyết định số 04/2019/QĐ-UBND về Quy định quản lý TTXD trên địa bàn thành phố, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-4-2019. Ngoài quy định rõ về nguyên tắc, trách nhiệm quản lý, nhiệm vụ và mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, tổ chức trong công tác quản lý TTXD trên địa bàn, quyết định này còn nêu cao vai trò của người đứng đầu, quy định trách nhiệm cụ thể đối với giám đốc sở xây dựng, chánh thanh tra sở xây dựng, chủ tịch UBND cấp huyện, chủ tịch UBND cấp xã, đội trưởng đội quản lý TTXD đô thị cấp huyện... Cùng với các quy định trên, một số chế tài xử lý mạnh cũng được đưa ra, như: Xem xét không giao thực hiện dự án đối với chủ đầu tư vi phạm; xem xét không cấp chứng chỉ năng lực hành nghề cho các nhà thầu (thi công, tư vấn giám sát) có vi phạm; công khai các tổ chức, cá nhân vi phạm TTXD trên trang thông tin điện tử của Sở Xây dựng TP Hà Nội...

Ông Nguyễn Việt Dũng, Chánh thanh tra Sở Xây dựng TP Hà Nội cho biết: "Hiệu quả quản lý TTXD phụ thuộc rất nhiều vào vai trò người đứng đầu, đặc biệt là chủ tịch UBND cấp huyện, cấp xã. Nơi nào người đứng đầu địa phương quan tâm, chỉ đạo quyết liệt thì công tác quản lý TTXD tại nơi đó hiệu quả, việc xử lý vi phạm được kịp thời, triệt để. Trong 6 tháng đầu năm 2019, chúng tôi đã kiểm tra 10.194 công trình và phát hiện, lập hồ sơ xử lý vi phạm 357 trường hợp vi phạm. So với cùng kỳ năm 2018, tỷ lệ công trình vi phạm trong 6 tháng đầu năm 2019 giảm 3%”.

Còn luật sư Lê Văn Lên, Giám đốc Hãng luật Capital, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh cho rằng: “Nếu chủ đầu tư vi phạm TTXD thì xử lý nghiêm theo các quy định pháp luật của lĩnh vực này. Còn việc cung cấp dịch vụ điện, nước được thực hiện theo hợp đồng giữa bên cung cấp dịch vụ và người sử dụng dịch vụ. Vì thế, nếu người sử dụng dịch vụ không vi phạm các điều khoản của hợp đồng đến mức phải tạm ngưng cung cấp dịch vụ thì không có lý do gì cắt điện, cắt nước của họ. Để công tác quản lý, xử lý vi phạm TTXD đạt hiệu quả cao thì lực lượng chức năng phải sử dụng triệt để các quy định của pháp luật hiện hành và thực thi một cách nghiêm minh. Trường hợp công trình của Công ty Housinco nếu Đội Quản lý TTXD đô thị huyện Thanh Trì nhận thấy khó xử lý, có thể báo cáo để cấp trên áp dụng các biện pháp mạnh hơn theo quy định tại Quyết định số 04/2019/QĐ-UBND”.

Không chỉ TP Hà Nội, nhiều địa phương trong cả nước cũng đang có tốc độ đô thị hóa, xây dựng cao nên đặt ra yêu cầu phải có bộ khung pháp lý rõ ràng, nghiêm minh, thuận tiện cho việc xử lý triệt để các vi phạm TTXD ngay khi phát hiện. Vì thế, trước những bất cập, khó khăn khi áp dụng Nghị định số 139/2017/NĐ-CP đã được chỉ ra, cơ quan ban hành cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.

ĐỨC TUẤN