Sinh năm 1968, Nguyễn Á bắt đầu cầm máy ảnh từ năm 27 tuổi, ban đầu bằng việc chụp ảnh cưới, quảng cáo và in lịch. Sau 30 năm gắn bó với nghề, ông trở thành hội viên xuất sắc của Hội NSNA Việt Nam (E.VAPA), sở hữu hơn 20 cuộc triển lãm cá nhân và 23 cuốn sách ảnh. Hành trình sáng tạo của Nguyễn Á bắt đầu từ năm 2008 với triển lãm và sách ảnh đầu tiên mang tên “Thanh niên tình nguyện Mùa hè xanh”. Cuốn sách ghi lại hình ảnh các bạn trẻ tham gia công tác tình nguyện, thể hiện tinh thần “đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên”, khơi dậy niềm tự hào về thế hệ trẻ Việt Nam sẵn sàng cống hiến.

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á ký tặng sách cho độc giả. Ảnh: HỮU NGHỊ

Một trong những tác phẩm tiêu biểu là sách ảnh “Họ đã sống như thế” (2010) được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2022. Cuốn sách tập hợp chân dung 100 nhân vật khuyết tật, từ những người mất chân tay đến mắc bệnh hiểm nghèo, nhưng vẫn vươn lên bằng nghị lực phi thường. Qua ống kính của ông, những con người này không phải là những người đáng thương mà là biểu tượng của sức mạnh nội tại, truyền cảm hứng cho công chúng về nghị lực, giá trị của cuộc sống và lòng nhân ái.

Những năm gần đây, đề tài sáng tạo của NSNA Nguyễn Á mở rộng, từ những câu chuyện cá nhân đi đến những câu chuyện của cộng đồng, của dân tộc. Năm 2020, giữa đại dịch Covid-19, ông ra mắt “Tinh thần Việt và cuộc chiến chống đại dịch Covid-19”, khắc họa những việc tốt của cộng đồng, truyền cảm hứng về sức mạnh đoàn kết vượt qua đại dịch. Tiếp đó, “Hành trình cùng lực lượng gìn giữ hòa bình tại Nam Sudan” (2022) theo chân các chiến sĩ Việt Nam tham gia sứ mệnh Liên hợp quốc. Triển lãm tại TP Hồ Chí Minh đã thu hút hàng nghìn lượt xem, khơi dậy niềm tự hào về đóng góp của Việt Nam cho hòa bình thế giới.

Năm 2024, nhân kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, Nguyễn Á tổ chức triển lãm và ra mắt sách ảnh “70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ-Vang mãi bản hùng ca”. Triển lãm kéo dài một tuần, nhận được sự đánh giá cao từ giới chuyên môn và công chúng, truyền cảm hứng về bài học lịch sử cho thế hệ trẻ. Sang năm 2025, ông tiếp tục với “Vươn lên thôn Làng Nủ”, ghi lại hành trình 11 lần đến Làng Nủ (nay là xã Phúc Khánh, tỉnh Lào Cai) sau lũ quét, khắc họa sự vươn lên của đồng bào dưới sự giúp đỡ của cả nước.

Gần đây nhất, NSNA Nguyễn Á tổ chức triển lãm và ra mắt hai cuốn sách ảnh nhân kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước: “50 năm sức mạnh Việt Nam” và “Thành phố hòa bình-Thành phố của chúng ta”. Tác phẩm “50 năm sức mạnh Việt Nam” ghi lại những khoảnh khắc từ các cựu chiến binh từng góp phần trong chiến thắng lịch sử 30-4-1975 đến hình ảnh thế hệ kế cận trong đội hình diễu binh, diễu hành ngày Đại lễ 30-4 vừa qua. Các bức ảnh được nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á chắt chiu, lựa chọn kỹ lưỡng, mang góc nhìn riêng và giàu cảm xúc. Trong khi đó, tác phẩm “Thành phố hòa bình-Thành phố của chúng ta” giới thiệu hình ảnh TP Hồ Chí Minh đổi mới, năng động bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Những tác phẩm của NSNA Nguyễn Á có tác động lan tỏa sâu rộng. Các cuốn sách như “Họ đã sống như thế” hay “Vươn lên thôn Làng Nủ” đã khơi dậy lòng nhân ái, khuyến khích mọi người hành động vì cộng đồng. Hành trình sáng tạo của NSNA Nguyễn Á là minh chứng sống động rằng, văn học nghệ thuật có thể thay đổi nhận thức, khơi dậy sức mạnh tự thân, đánh thức lương tri ở mỗi con người.

Trong một bài viết của NSNA Lê Xuân Thăng, nguyên Phó chủ tịch Hội NSNA Việt Nam về NSNA Nguyễn Á đã tiết lộ cuộc sống của Nguyễn Á trước khi đến với nhiếp ảnh. Ông từng làm nhiều nghề để mưu sinh, rồi sau đó trở thành... thủ môn của đội bóng ném. Nhưng sau những chấn thương, ông đành từ bỏ thể thao để đến với nhiếp ảnh. Có lẽ từ những trải nghiệm của bản thân, ông thấu cảm với những hoàn cảnh khó khăn, những tấm gương nghị lực và muốn tôn vinh họ bằng nghệ thuật nhiếp ảnh.

MỘC MIÊN

* Mời bạn đọc vào chuyên mục Văn hóa xem các tin, bài liên quan.