Cuộc đời và sự nghiệp của ông được thể hiện sâu sắc qua cuốn sách “Giáo sư Nguyễn Tụ với ngành Quân y”.
Đây là tác phẩm thể hiện sự tri ân, ghi nhận những đóng góp, cống hiến và lan tỏa những giá trị tốt đẹp về Thiếu tướng, GS, TS Nguyễn Tụ đối với ngành Y nói chung, ngành Quân y nói riêng.
Trong những hoạt động chào mừng kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành Quân y (16-4-1946 / 16-4-2026), cuốn sách “Giáo sư Nguyễn Tụ với ngành Quân y” được giới thiệu tới đông đảo độc giả. Tại khuôn viên của Học viện Quân y, chúng tôi được Thiếu tướng, GS, TS Nguyễn Tụ trao tặng sách, cùng những câu chuyện kể xúc động, ý nghĩa. Lần giở từng trang sách, những câu chuyện đời, chuyện nghề của ông đan xen hiện lên sinh động, gắn với từng giai đoạn lịch sử.
Cuốn sách gồm 2 phần. Phần thứ nhất với tựa đề “Nhớ và quên”, ghi lại những trang hồi ký của Thiếu tướng, GS, TS Nguyễn Tụ, chứa đựng tình cảm, hồi ức về quê hương, gia đình, sự nghiệp cách mạng và những cống hiến đối với ngành Quân y. Phần thứ hai “Đồng đội và gia đình viết về Thiếu tướng, GS, TS Nguyễn Tụ” tập hợp bài viết của các thế hệ đồng chí, đồng nghiệp, học trò và gia đình ca ngợi công lao, đóng góp của ông đối với ngành Quân y.
 |
| Thiếu tướng, GS, TS Nguyễn Tụ trao sách tặng học viên Học viện Quân y. Ảnh: TUẤN DŨNG |
Cuốn sách khắc họa chi tiết về thân thế, sự nghiệp của Thiếu tướng, GS, TS Nguyễn Tụ. Ông sinh ngày 4-11-1928, tại xóm Mai, thôn Ngoại, xã Lâu Thượng, huyện Hạc Trì, tỉnh Phú Thọ (nay là khu 3, phường Việt Trì, tỉnh Phú Thọ), là con thứ hai trong gia đình có 5 anh chị em.
Thiếu tướng, GS, TS Nguyễn Tụ kể lại: “Nhờ sớm được giác ngộ, ngay sau Cách mạng tháng Tám, tôi tích cực tham gia các phong trào của chính quyền cách mạng như: Bình dân học vụ, xóa nạn mù chữ, gia nhập Đội Thanh niên tuyên truyền xung phong, tổ chức các đoàn thể thiếu nhi, phụ nữ, thanh niên, tập hát những bài ca mới, kẻ khẩu hiệu, viết băng rôn ủng hộ cách mạng, hưởng ứng Tuần lễ vàng, tham gia bầu cử”.
Đầu năm 1947, đồng chí Nguyễn Tụ “bén duyên” với ngành Quân y khi thi đỗ vào lớp Y tá Vệ quốc đoàn khóa I. Đây là bước khởi đầu, sự kiện quan trọng đánh dấu quá trình gắn bó suốt đời với ngành Y học quân sự. Trong những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí đã miệt mài học tập, phát huy tốt vai trò, trách nhiệm trong công tác và chiến đấu, hoàn thành tốt nhiệm vụ cứu chữa thương, bệnh binh và nhân dân. Năm 1948, với thành tích xuất sắc, đồng chí vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng. Năm 1951, sau khi hoàn thành lớp đào tạo Quân y sĩ do Cục Quân y tổ chức, đồng chí được phân công về Đại đoàn 316.
Cùng đơn vị trải qua nhiều chiến dịch lớn, trong đó có Chiến dịch Điện Biên Phủ, đồng chí luôn thể hiện bản lĩnh, trách nhiệm của người đảng viên, người cán bộ quân y ưu tú, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chỉ huy và bảo đảm quân y cho các chiến dịch, góp phần vào thắng lợi chung của cả dân tộc.
 |
Bìa cuốn sách “Giáo sư Nguyễn Tụ với ngành Quân y”. Ảnh: TUẤN DŨNG
|
Từ năm 1955 đến năm 1963, đồng chí Nguyễn Tụ trải qua nhiều cương vị công tác khác nhau. Trong thời gian này, đồng chí vừa công tác, vừa miệt mài nghiên cứu, học tập, hoàn thành chương trình và nhận bằng Bác sĩ y khoa, được cử đi học tập tại Liên Xô. Về nước năm 1963, đồng chí được bổ nhiệm giữ chức vụ Hiệu trưởng Trường Quân y Quân khu Tây Bắc. Năm 1965, đồng chí được điều động vào chiến trường Tây Nguyên, trên cương vị Phó chủ nhiệm, rồi Chủ nhiệm Quân y Mặt trận.
Suốt 10 năm gắn bó với Mặt trận Tây Nguyên, với kinh nghiệm và kiến thức đã tích lũy, đồng chí Nguyễn Tụ đã có nhiều sáng tạo, giải pháp đột phá trong công tác chỉ đạo, bảo đảm quân y trong thực hiện cứu chữa thương, bệnh binh và trong công tác nghiên cứu khoa học. Nhờ sự chỉ đạo, điều hành nhạy bén, sát thực tế của đồng chí Nguyễn Tụ, lực lượng quân y luôn bám sát bộ đội, bám sát chiến trường, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Trong thời gian gắn bó với Học viện, đồng chí được giao nhiều chức vụ và trọng trách quan trọng, cao nhất là cương vị Bí thư Đảng ủy, Phó giám đốc chính trị Học viện Quân y. Trưởng thành trong chiến đấu, với kinh nghiệm thực tiễn phong phú, kiến thức được đào tạo chuyên sâu, ông đã có nhiều đóng góp quan trọng trong công tác giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học, đưa Học viện phát triển vững chắc, khẳng định uy tín và vị thế trong nền y học nước nhà.
Suốt cuộc đời phấn đấu, gắn bó với ngành Quân y, dù trên cương vị hay hoàn cảnh nào, Thiếu tướng, GS, TS Nguyễn Tụ cũng thể hiện bản lĩnh của người cán bộ, chỉ huy quân y, đạo đức, y đức trong sáng của người thầy giáo, thầy thuốc.
 |
Thiếu tướng, GS, TS Nguyễn Tụ với cán bộ, học viên Học viện Quân y.
|
Qua những trang viết, chúng tôi thấy Thiếu tướng, GS, TS Nguyễn Tụ luôn giữ tinh thần nhiệt huyết cách mạng, tận tâm, tận tụy trong công tác; bản lĩnh, sắc sảo trong lãnh đạo, chỉ huy; sự trí tuệ và nghiêm túc trong khoa học; tác phong bình dị, gần gũi và quan tâm đến quần chúng. Đặc biệt, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, ông luôn cho thấy một tinh thần kiên trì, lạc quan, không chịu lùi bước và khuất phục trước khó khăn, thử thách, không ngừng tìm tòi, sáng tạo để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
Trung tướng, PGS, TS Nghiêm Đức Thuận, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Học viện Quân y khẳng định: “Với những phẩm chất tốt đẹp, cao quý, Thiếu tướng, GS, TS Nguyễn Tụ để lại sự yêu mến, kính trọng, tình cảm sâu sắc trong lòng bạn bè, đồng nghiệp, các thế hệ học trò và những người thân yêu trong gia đình. Những kiến thức, trải nghiệm cùng kinh nghiệm phong phú của thầy trong suốt quá trình công tác được ghi chép lại trong cuốn sách là tài sản quý giá cần tiếp tục được kế thừa, phát huy và vận dụng trong thực hiện nhiệm vụ tổ chức, bảo đảm quân y, công tác giáo dục đào tạo, nghiên cứu khoa học của ngành Quân y Quân đội nhân dân Việt Nam”.