Múa nón “Mùa hoa ban nở” là một trong 6 tiết mục múa truyền thống (cùng với múa sạp, múa rông chiêng, múa sắc bùa, múa xòe hoa và múa Pa kô), được xem là “báu vật” mà các thế hệ nghệ sĩ Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội gìn giữ như nhịp thở. Nhân dịp kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống, Nhà hát đã thực hiện một cuộc hội quân: Mời 4 thế hệ diễn viên cùng đứng chung trên sân khấu để hòa cùng nhịp điệu múa nón.

Các thế hệ nghệ sĩ của Nhà hát tập luyện tiết mục múa nón “Mùa hoa ban nở”. Ảnh: VIỆT LAM

Trên sàn tập, những mái đầu bạc của các nghệ sĩ gạo cội đứng xen kẽ cùng sắc xanh áo lính của lớp trẻ. Dù đôi chân đã không còn thoăn thoắt như thời mười tám, đôi mươi, những ngón tay đã hằn vết thời gian, nhưng khi nhạc nổi lên, thần thái của những “thiên nga” Quân đội một thời vẫn khiến hậu bối phải ngả mũ thán phục.

Giây phút nghỉ ngơi bên sàn tập trở thành buổi ôn lại kỷ niệm đầy xúc động. Nghệ sĩ Phan Minh Thư (nhập ngũ năm 1967, học viên múa khóa 1 của Trường Nghệ thuật Quân đội, nay là Trường Đại học Văn hóa nghệ thuật Quân đội) và nghệ sĩ Nguyễn Hồng Vân (học viên múa khóa 2) cùng bồi hồi nhớ về những ngày “tiếng hát át tiếng bom”. “Chúng tôi vào trường học khi mới 16 tuổi, mang theo giấc mơ múa dân tộc đi khắp các chiến trường. Điệu múa nón “Mùa hoa ban nở” ca ngợi vẻ đẹp của đất và người Điện Biên-nơi làm nên chiến thắng “chấn động địa cầu”, chúng tôi được học ở trường, sau khi tốt nghiệp về công tác tại Đoàn Ca múa Quân đội-nay là Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội lại tiếp tục được các anh chị tập luyện cho thuần thục để đi biểu diễn phục vụ bộ đội và nhân dân. Nhiều kỷ niệm mà đến nay chúng tôi còn nhớ mãi, như chuyến đi biểu diễn ở Huế phục vụ thương binh, khi đang diễn nghe tin giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước thì cả diễn viên và bộ đội ôm chầm lấy nhau vừa khóc vừa nhảy múa, hát vang. Hay biểu diễn ở đảo Bạch Long Vĩ sau những năm đất nước vừa thống nhất còn nhiều khó khăn, không có sân khấu, chỉ trải tấm bạt và thắp đèn măng xông biểu diễn cho bộ đội xem. Sau khi rời đảo, mỗi nghệ sĩ, diễn viên được ghi vào cuốn sổ “vàng” của đơn vị đóng quân tại đảo”, nghệ sĩ Nguyễn Hồng Vân kể lại.

Dưới sự hướng dẫn của những người thầy-người lính-nghệ sĩ từng tu nghiệp tại Nga như nghệ sĩ Trịnh Quốc Minh; các diễn viên múa Nguyễn Hồng Vân, Phan Minh Thư hay Nguyễn Thị Định đã kinh qua hàng trăm buổi diễn chiến trường, các diễn viên trẻ hôm nay đang nỗ lực từng động tác, thể hiện tính kế thừa, tiếp lửa của những nghệ sĩ U.80 đến thế hệ gen Z, tất cả đều hiểu rằng múa Quân đội không hề xa rời thực tế. Ở đó nổi bật lên triết lý nghệ thuật, mọi động tác, từ cái nghiêng nón đến bước chân hành quân, đều chắt lọc từ sinh hoạt, rèn luyện và tinh thần lạc quan của người lính. “Các bậc tiền bối luôn nhắc nhở chúng tôi: Múa là vũ khí và người nghệ sĩ là chiến sĩ thầm lặng trên mặt trận văn hóa. Những điệu múa như sạp, nón, rông chiêng hay “Người chiến sĩ vui chiến thắng”, về hình tượng Bộ đội Cụ Hồ không chỉ là di sản văn hóa mà còn là bài ca về ý chí quật cường của dân tộc”, biên đạo múa Lò Thị Hoàng Sao chia sẻ.

Những buổi tập vẫn tiếp diễn với vũ điệu nhịp nhàng, uyển chuyển, với những nụ cười và cái ôm ấm áp giữa các thế hệ cách nhau nửa thế kỷ. Tiết mục múa nón “Mùa hoa ban nở” trong lễ kỷ niệm 75 năm Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội chắc chắn sẽ là một bản giao hưởng tuyệt đẹp của thời gian, nơi quá khứ và hiện tại cùng thăng hoa dưới ánh đèn sân khấu.