Sự kiện được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 65 năm chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ trụ (12-4-1961 / 12-4-2026), dấu mốc mở ra kỷ nguyên chinh phục không gian của nhân loại. Trong dòng chảy lịch sử ấy, chuyến bay Soyuz 37 năm 1980 đã ghi dấu ấn đặc biệt khi lần đầu tiên một người Việt Nam cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô thực hiện sứ mệnh ngoài không gian. 

 Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước phát biểu.

Phát biểu tại khai mạc, ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước nhấn mạnh: “Trưng bày không chỉ góp phần tái hiện một dấu mốc quan trọng của lịch sử khoa học Việt Nam mà còn khẳng định giá trị bền vững của tài liệu lưu trữ, những bằng chứng chân thực kết nối quá khứ với hiện tại, góp phần củng cố niềm tin và mở ra những hướng hợp tác mới trong tương lai”.

Với hơn 200 tài liệu, hình ảnh và hiện vật tiêu biểu, không gian trưng bày tái hiện một cách hệ thống tiến trình hợp tác khoa học công nghệ giữa hai quốc gia qua nhiều giai đoạn. Nội dung tập trung khắc họa hành trình của chuyến bay Soyuz 37, từ công tác tuyển chọn, huấn luyện phi hành gia đến quá trình thực hiện nhiệm vụ và ngày trở về, qua đó giúp công chúng có cái nhìn toàn diện, cụ thể về một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử khoa học Việt Nam.

 Đại biểu tham quan trưng bày.

Điểm nổi bật của trưng bày là sự kết hợp đa dạng các loại hình tư liệu, từ tài liệu lưu trữ quý được bảo quản tại Việt Nam và Liên bang Nga, đến phim tư liệu, phim ngắn do các cơ quan chuyên môn cung cấp. Bên cạnh đó là nhiều hiện vật, kỷ vật gắn liền với chuyến bay, trong đó có những kỷ vật được Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân mang theo trong hành trình vào không gian, trở thành những “chứng tích không gian” giàu giá trị lịch sử và cảm xúc.

Thông qua hệ thống tư liệu và hiện vật gốc, trưng bày góp phần khẳng định vai trò của công tác lưu trữ trong việc bảo tồn, tái hiện lịch sử một cách chân thực, đồng thời lan tỏa ý nghĩa của hợp tác quốc tế trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đặc biệt là hàng không vũ trụ, lĩnh vực đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao và sự phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia.

Trong khuôn khổ trưng bày, ban tổ chức cũng ra mắt ấn phẩm “Việt Nam - Liên Xô: Giai đoạn đấu tranh vì hòa bình của Việt Nam - Hội nghị Paris”. Đây là kết quả hợp tác giữa các cơ quan lưu trữ hai nước. Ấn phẩm được biên soạn song ngữ Việt - Nga, tập hợp nhiều tài liệu có giá trị lịch sử, trong đó có những tài liệu lần đầu tiên được công bố.

Trưng bày không chỉ là hoạt động văn hóa, khoa học có ý nghĩa, mà còn là dịp ôn lại truyền thống hữu nghị, hợp tác bền chặt giữa Việt Nam và Liên bang Nga, qua đó góp phần giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử, bồi đắp niềm tự hào dân tộc và tiếp thêm động lực cho hành trình hội nhập, phát triển trong kỷ nguyên mới.