Hà Quỳnh Như từng được xem là một trong những giọng ca trẻ góp phần đưa dân ca đến gần thế hệ GenZ. EP “Gấy Nghệ” lần này đánh dấu lần đầu tiên cô chủ động bước ra khỏi khuôn mẫu ấy để tìm một diện mạo âm nhạc phù hợp với độ tuổi và cá tính hiện tại.

Hà Quỳnh Như say mê âm nhạc truyền thống. 

“Gấy Nghệ” là EP remake gồm 4 bài hát làm mới từ ví, giặm Nghệ Tĩnh: "Giận mà thương", "Xẩm Nghệ", "Về xứ Nghệ cùng em", "Hò trên sông". Các bài hát được xây dựng trên nền tảng kết hợp giữa world music và electronica, sử dụng các nhạc cụ truyền thống Việt Nam: Đàn tranh, đàn nguyệt, sáo, đàn nhị, đàn bầu và bộ gõ dân tộc. Hà Quỳnh Như cho biết: “Bình thường mình vẫn nghe pop và nhạc điện tử. Mình tự hỏi tại sao không thử theo đuổi thứ âm nhạc đó. Thế là mình bắt đầu lên ý tưởng, tìm ê kíp, rồi từng bước thực hiện EP”.

Ban đầu EP dự tính mang tên “Ví giặm thì lắm vị”, nhưng sau khi hoàn thiện đoạn rap trong “Giận mà thương”, cô thấy “Gấy Nghệ” phản ánh đúng tinh thần mình hơn. Một cô gái xứ Nghệ cá tính, hiện đại nhưng không đánh mất cội nguồn. 

Điểm khác biệt rõ rệt nhất trong EP lần này chính là đưa rap và các yếu tố EDM vào dân ca. Quỳnh Như thừa nhận mình gặp nhiều bỡ ngỡ. “Rap đòi hỏi nhịp phải chắc, có những tiết tấu nhỏ và vào những phách nhỏ. Phần rap phải thu 4 lần, may mà anh Huy (Võ Lê Huy, nghệ danh Lewiuy, ca sĩ, nhà sản xuất âm nhạc) cũng là một rapper, là người viết lời rap luôn, anh hiểu và dạy cho mình”, Quỳnh Như kể.

Nhưng khó khăn lớn hơn lại nằm ở việc làm mới thế nào để không làm mất hồn dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh. Cô và ê kíp đã nhiều lần bàn bạc về việc nên giữ lại hay phá bỏ. Quỳnh Như chia sẻ: “Có bài hợp giữ luyến láy, có bài hợp bỏ. Cuối cùng, mình giữ lại những nét đặc trưng nhất của ví, giặm, đó là sự luyến láy, còn âm nhạc thì vẫn cứ mới”.

Với Quỳnh Như, sáng tạo là lợi thế lớn nhất của thế hệ trẻ khi tiếp cận di sản. Như tâm niệm, âm nhạc dân gian luôn nằm trong mỗi người Việt Nam. Nhưng GenZ biết cách thổi vào đó một hình ảnh mới để dân ca không chỉ nằm trong ký ức mà có thể nghe đi nghe lại hằng ngày và quen với nó.

Trong kho tàng ví, giặm, theo Quỳnh Như, còn nhiều chất liệu chưa được khám phá: Các làn điệu hò, các điệu giặm cổ mà khán giả trẻ chưa có dịp tiếp cận. Cô mong muốn đào sâu hơn vào những chất liệu cổ xưa nhưng kể lại bằng một cách mới. “Tôi muốn mang hơi thở mới vào ví, giặm, thổi vào đó những chất mới hiện đại, điện tử để làm sao mọi người không chỉ nhớ về quê hương mà cuộc sống thường ngày họ vẫn nghe được", Hà Quỳnh Như nhấn mạnh.

Nghệ sĩ Nhân dân Hồng Lựu, nguyên Giám đốc Trung tâm Nghệ thuật truyền thống tỉnh Nghệ An, người dạy Quỳnh Như những làn điệu dân ca đầu tiên, đánh giá cao hướng đi này của cô học trò cũ. “Cách tiếp cận của Quỳnh Như rất trẻ, lan tỏa được ví, giặm và làm lớp trẻ thích thú. Không chỉ vậy mà với cả tầng lớp trung niên có góc nhìn tiên tiến hơn, người ta vẫn thích”, Nghệ sĩ Nhân dân Hồng Lựu đánh giá.

Từ một cô bé hát dân ca truyền thống đến nghệ sĩ trẻ đưa rap và EDM vào dân ca, hành trình của Hà Quỳnh Như cho thấy năng lượng sáng tạo của người trẻ khi tiếp cận di sản. “Gấy Nghệ” không chỉ là một EP âm nhạc mà là cách Như tự nhận diện bản thân, góp thêm một góc nhìn mới về cách người trẻ đưa chất liệu truyền thống vào đời sống âm nhạc hiện đại.