Lễ hội thông minh trong không gian truyền thống

Dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, dù mỗi ngày có hàng vạn du khách đến trẩy hội, nhưng công tác quản lý và tổ chức Lễ hội chùa Hương (xã Hương Sơn) diễn ra an toàn, văn minh, để lại nhiều dấu ấn tích cực. Điểm nhấn của lễ hội năm nay là việc ban tổ chức triển khai cây bán vé tự động kiểm soát vé bằng QR code; lắp đặt camera AI (trí tuệ nhân tạo) để chủ động phân luồng giao thông; thành lập tổ phản ứng nhanh xử lý thông tin, sự việc qua đường dây nóng 19001207... Các hàng quán tại chùa Hương được sắp xếp gọn gàng, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và du khách đi lễ, du xuân.

Du khách thích thú trải nghiệm thực tế ảo VR-360 độ tại Lễ hội Cổ Loa Xuân Bính Ngọ 2026. 

Chị Kiều Thị Thúy Vân (trú tại phường Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh), lần đầu đến chùa Hương, chia sẻ: "Trước đây, qua các phương tiện thông tin đại chúng, tôi hình dung việc đón tiếp hay dịch vụ tại chùa Hương còn khá vất vả. Nhưng hôm nay, khi trực tiếp trải nghiệm tại lễ hội, tôi thực sự bất ngờ vì công tác tổ chức, đón tiếp chuyên nghiệp và chu đáo".

Cũng là dấu ấn về công nghệ, Lễ hội Cổ Loa Xuân Bính Ngọ 2026 (xã Đông Anh) hấp dẫn du khách với “Không gian di tích-Lễ hội truyền thống số”. Ngoài chiêm bái với các nghi lễ truyền thống, du khách tham quan di tích trực tuyến qua công nghệ VR-360 độ; thưởng thức video giới thiệu lễ hội; chiêm ngưỡng hình ảnh 3D hologram sống động; tham gia các trò chơi tìm hiểu lịch sử; lưu giữ khoảnh khắc đáng nhớ tại khu photobooth hiện đại... Đồng chí Nguyễn Thị Mỹ Linh, Trưởng phòng Văn hóa-Xã hội xã Đông Anh cho biết: “Thông qua công nghệ, chúng tôi muốn giới thiệu tới du khách những điểm đến, những nét văn hóa đặc trưng của vùng đất Cổ Loa mà lâu nay không phải ai cũng có điều kiện và đủ thời gian để tìm hiểu. Nhờ vào công nghệ, công tác quản lý các khu/điểm di tích trên địa bàn xã Đông Anh cũng trở nên dễ dàng hơn và có tính hệ thống, kết nối".

Ngoài ra, tại Lễ hội Gióng đền Sóc, sự kết hợp của công nghệ và ánh sáng đã mở ra tour đêm hấp dẫn, cùng Chương trình đặc sắc "Đêm linh thiêng-Hào khí Thánh Gióng”. Tại Lễ hội chùa Vua (phường Hai Bà Trưng), Lễ hội kỷ niệm 237 năm chiến thắng Ngọc Hồi-Đống Đa (phường Đống Đa)... du khách có thể dễ dàng tìm hiểu về nguồn gốc, ý nghĩa truyền thống của lễ hội thông qua các mã QR. 

Nền tảng phát triển du lịch văn hóa bền vững

Hà Nội hiện có hơn 1.600 lễ hội truyền thống và chủ yếu diễn ra vào mùa xuân. Các lễ hội phong phú không chỉ làm giàu bản sắc văn hóa của vùng đất ngàn năm văn hiến mà còn mang đến một nguồn thu lớn từ du lịch. Theo Sở Du lịch TP Hà Nội, trong 9 ngày nghỉ Tết, Hà Nội đón khoảng 1,34 triệu lượt khách, tăng 36,3% so với cùng kỳ năm 2025; tổng thu từ khách du lịch ước đạt 4,87 nghìn tỷ đồng, tăng 40,2% so với cùng kỳ năm 2025. Khách đông cũng kéo theo áp lực quản lý và tổ chức lễ hội tại các điểm, khu di tích tăng cao. Điều đó đòi hỏi các cấp chính quyền, ban tổ chức lễ hội không ngừng đổi mới, áp dụng những tiến bộ của khoa học-công nghệ để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn.

Một trong những điểm đáng ghi nhận tại các lễ hội trên địa bàn Thủ đô là việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp giúp cho công tác chuẩn bị, tổ chức diễn ra chủ động, hiệu quả và nhanh chóng hơn. Nhiều năm liền gắn với công tác tổ chức Hội vật cầu làng Thúy Lĩnh, ông Nguyễn Văn Mai, Trưởng tiểu ban Quản lý di tích đình Thúy Lĩnh cho biết, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của UBND phường Lĩnh Nam, hội vật năm nay diễn ra quy củ, khí thế, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương.

Từ thành công của Lễ hội Cổ Loa-một trong những lễ hội điểm của Hà Nội năm nay, đồng chí Nguyễn Thị Lương, Phó chủ tịch UBND xã Đông Anh tin tưởng, việc ứng dụng công nghệ không chỉ nâng cao hiệu quả tổ chức lễ hội mà còn góp phần lan tỏa sâu rộng giá trị lịch sử, văn hóa Thủ đô đến đông đảo công chúng, nhất là thế hệ trẻ, tạo nền tảng phát triển du lịch văn hóa bền vững.

Đã có thời điểm, một số lễ hội trên địa bàn Thủ đô để lại những hình ảnh không đẹp về nạn "chặt chém", cò mồi, hệ thống phục vụ quá tải vì du khách đông... Nhờ sự đổi mới và tinh thần cầu thị, bức tranh lễ hội xuân trên địa bàn Thủ đô đã khởi sắc. Theo đánh giá của các chuyên gia, điểm tích cực rõ nhất ở các lễ hội tại Hà Nội năm nay là việc mạnh dạn ứng dụng các công nghệ như bán vé điện tử, camera AI giám sát... giúp cho việc quản lý và tổ chức lễ hội diễn ra chủ động, thuận lợi hơn. 

Đồng chí Phạm Xuân Tài, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hà Nội khẳng định, nhiều lễ hội truyền thống trên địa bàn Thủ đô có sự đổi mới, nâng tầm trong công tác tổ chức, bước đầu gắn với phát triển du lịch. Công tác số hóa lễ hội được xem là điểm nhấn mới khi nhiều địa phương nỗ lực chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ vào công tác quản lý và các hoạt động trải nghiệm của du khách.