Ngành xuất bản tiên phong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Nhận diện các xuất bản phẩm xuyên tạc, phản động

Thực tiễn những năm gần đây cho thấy, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, hoạt động xuất bản đứng trước những thách thức mới trên mặt trận tư tưởng.

Các xuất bản phẩm mang nội dung sai trái, thù địch không còn bó hẹp trong khuôn khổ sách in truyền thống, mà đã mở rộng sang sách điện tử, tài liệu số. Sự đa dạng về loại hình, linh hoạt về phương thức thể hiện khiến việc nhận diện các xuất bản phẩm này trở nên phức tạp hơn, đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện, từ hình thức đến bản chất và cơ chế lan tỏa.

Trước hết, các xuất bản phẩm xuyên tạc được ngụy trang tinh vi dưới nhiều dạng thức khác nhau. Nhiều ấn phẩm khoác lên mình vỏ bọc “hồi ký cá nhân”, “tư liệu tham khảo”... với cách trình bày công phu, trích dẫn bài bản, tạo cảm giác khách quan, trung lập. Chính sự “hợp thức hóa” về hình thức này khiến người đọc dễ tiếp cận với tâm thế tin cậy, từ đó giảm cảnh giác đối với nội dung.

Tuy nhiên, điểm cốt lõi cần nhận diện không chỉ nằm ở hình thức, mà còn ở các thủ đoạn thể hiện nội dung. Một trong những phương thức phổ biến là sử dụng thông tin nửa thật, nửa giả, trộn lẫn dữ kiện có thật với những suy diễn chủ quan để tạo cảm giác “có cơ sở”. Cùng với đó là thủ pháp cắt ghép, trích dẫn phiến diện, tách rời sự kiện khỏi bối cảnh lịch sử - chính trị, hoặc đặt vấn đề theo hướng đối lập giả tạo giữa lý luận và thực tiễn nhằm dẫn dắt nhận thức. Nhiều ấn phẩm đánh vào những vấn đề nhạy cảm, sử dụng từ ngữ giật gân để khai thác tâm lý tò mò, qua đó che giấu dụng ý xuyên tạc. Đây chính là lớp “ngụy trang mềm”, làm cho cái sai có thể tồn tại dưới vỏ bọc của cái “có vẻ đúng”.

Đi sâu vào nội dung bản chất, trước hết, các xuất bản phẩm phủ nhận nền tảng tư tưởng của Đảng thông qua xuyên tạc Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Cùng với đó là các nội dung công kích, hạ thấp vai trò của Đảng, Nhà nước, xuyên tạc đường lối, chủ trương, chính sách phát triển đất nước. Một nội dung khác là bóp méo lịch sử dân tộc, bôi nhọ lãnh tụ, phủ nhận thành tựu sự nghiệp cách mạng. Đồng thời, các vấn đề dân chủ, nhân quyền, tôn giáo, dân tộc hoặc các sự kiện chính trị quan trọng cũng bị lợi dụng để tạo dựng cách nhìn phiến diện, kích thích tâm lý hoài nghi, làm suy giảm niềm tin và phá vỡ sự đồng thuận xã hội.

Đáng chú ý, các xuất bản phẩm sai trái hiện nay gắn chặt với cơ chế lan tỏa trên không gian số. Thông qua việc số hóa nội dung, phát tán dưới dạng tệp điện tử, chia sẻ trên các nền tảng trực tuyến hoặc tích hợp vào các kho dữ liệu mở thiếu kiểm chứng, các ấn phẩm này được sao chép, phát tán với tốc độ nhanh và phạm vi rộng. Từ đó, hình thành các dòng thông tin xấu độc gây nhiễu loạn nhận thức xã hội.

Thông qua việc trộn lẫn đúng - sai, cắt ghép phiến diện, các xuất bản phẩm này từng bước dẫn dắt người tiếp nhận hiểu sai bản chất vấn đề, hình thành cách nhìn thiếu toàn diện, thậm chí đối lập với thông tin chính thống.

Từ chỗ hoài nghi vấn đề cụ thể, người đọc có thể dần dao động về lập trường, giảm sút niềm tin vào Đảng, Nhà nước và con đường phát triển của đất nước. Quá trình này diễn ra âm thầm nhưng tích tụ, đặc biệt trong môi trường số, khi các nội dung sai trái được lặp lại với tần suất cao.

Vai trò tiên phong trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Việc phòng, chống các xuất bản phẩm xuyên tạc, phản động trong tình hình mới là nhiệm vụ chính trị có ý nghĩa chiến lược, gắn trực tiếp với việc giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng.

Điều này càng được khẳng định rõ trong Chỉ thị số 04-CT/TW, khi xác định xuất bản là lĩnh vực hoạt động tư tưởng sắc bén, đồng thời là một trong những trụ cột quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, định hướng nhận thức xã hội và nâng cao dân trí.

Thời gian qua, ngành xuất bản đã có nhiều chuyển biến tích cực trong việc thực hiện nhiệm vụ này. Hệ thống xuất bản phẩm chính trị, lý luận tiếp tục được củng cố, nhiều công trình có giá trị đã góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của con đường phát triển đất nước, đồng thời tham gia trực tiếp vào đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

Công tác quản lý, thẩm định nội dung, kiểm tra, giám sát hoạt động xuất bản từng bước được tăng cường; việc ứng dụng công nghệ trong quản lý và phát hành cũng được chú trọng, góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát và định hướng thông tin trong môi trường số.

Tuy nhiên, trước sự biến đổi nhanh chóng của không gian thông tin, từ những yêu cầu đặt ra trong thực tiễn, đòi hỏi ngành xuất bản phải chủ động hơn nữa trong quá trình sản xuất và lan tỏa xuất bản phẩm. Theo Chỉ thị số 04-CT/TW, đó là quá trình phát triển xuất bản theo hướng chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, lấy người đọc làm trung tâm, đồng thời nâng cao tính định hướng, tính chiến đấu và hiệu quả tác động của từng sản phẩm.

Trước hết, cần tiếp tục quán triệt sâu sắc và cụ thể hóa kịp thời các quan điểm, chỉ đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản. Chỉ thị số 04-CT/TW chỉ rõ: Lấy nội dung làm “sản phẩm cốt lõi”, vừa thực hiện chức năng bồi đắp nền tảng tri thức quốc gia, vừa trực tiếp tham gia đấu tranh tư tưởng. Một mặt, cần đẩy mạnh xuất bản các công trình lý luận, chính trị, lịch sử có giá trị khoa học và thực tiễn cao, góp phần làm sáng rõ, củng cố và lan tỏa nền tảng tư tưởng của Đảng trong đời sống xã hội. Những xuất bản phẩm này phải bảo đảm tính hệ thống, tính thuyết phục, cập nhật kịp thời những vấn đề mới nảy sinh từ thực tiễn, qua đó nâng cao sức hấp dẫn và khả năng chi phối nhận thức.

Mặt khác, cần chủ động tổ chức các xuất bản phẩm mang tính đấu tranh trực diện, tập trung phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên từng lĩnh vực cụ thể, từ lý luận, lịch sử đến các vấn đề thực tiễn như dân chủ, nhân quyền, tôn giáo, dân tộc.

Song song với nội dung, phương thức thể hiện của xuất bản phẩm cần được đổi mới mạnh mẽ theo hướng hiện đại hoá nhưng vẫn bảo đảm chuẩn mực khoa học và tính chính trị. Trong bối cảnh cạnh tranh thông tin, một xuất bản phẩm chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi nội dung đúng đắn được chuyển tải bằng hình thức phù hợp, dễ tiếp cận và có sức thuyết phục cao. Điều này đòi hỏi nâng cao chất lượng biên tập, chú trọng cấu trúc lập luận chặt chẽ, cách dẫn chứng xác thực, ngôn ngữ rõ ràng, trên tinh thần “lấy người đọc làm trung tâm”.

Ở khâu phát hành và lan tỏa, cần làm tốt mục tiêu phát triển xuất bản điện tử, xây dựng hệ sinh thái xuất bản số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong toàn bộ quy trình. Đây là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm các xuất bản phẩm có giá trị được đưa đến đúng đối tượng, đúng thời điểm, qua đó gia tăng khả năng chi phối và định hướng dư luận. Việc chủ động chiếm lĩnh không gian số bằng các xuất bản phẩm chính thống cũng chính là một hình thức đấu tranh hiệu quả, làm giảm “đất sống” của các sản phẩm xấu độc.

Cuối cùng, yếu tố mang tính quyết định là xây dựng đội ngũ làm xuất bản vững vàng về bản lĩnh chính trị, tinh thông về chuyên môn nghiệp vụ và có ý thức trách nhiệm cao. Trong bối cảnh các thủ đoạn chống phá ngày càng tinh vi, mỗi biên tập viên, mỗi cán bộ xuất bản không chỉ là người làm nghề, mà còn là một “chiến sĩ” trên mặt trận tư tưởng.

Do đó, cần chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực nhận diện, thẩm định nội dung; siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động xuất bản, bảo đảm mọi sản phẩm được đưa ra thị trường đều đạt chuẩn về nội dung và định hướng chính trị.