QĐND - Chương trình giao lưu “Nhân chứng lịch sử với thế hệ trẻ” được tổ chức tối 26-3 tại Hà Nội, đúng ngày kỷ niệm 80 năm truyền thống Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và hướng tới kỷ niệm 36 năm Ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nước. Được sự chỉ đạo của Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam, Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội, Ban tổ chức Cuộc vận động sưu tầm và giới thiệu “Những kỷ vật kháng chiến” và Công ty truyền thông VC Tourist phối hợp tổ chức đêm giao lưu này. Các đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó thủ tướng chính phủ; Trung tướng Ngô Xuân Lịch, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị; Trung tướng Nguyễn Tuấn Dũng, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị đã đến dự đêm giao lưu cùng đông đảo tướng lĩnh sĩ quan quân đội các thời kỳ, lãnh đạo chỉ huy các đơn vị và đông đảo bạn trẻ trong và ngoài quân đội.

Mở đầu chương trình giao lưu là một phóng sự ngắn giới thiệu về cuộc sống bình dị của người nữ anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam Nguyễn Thị Chiên. Anh hùng Nguyễn Thị Chiên tham gia cách mạng từ lúc 16 tuổi và cô du kích trẻ đã chỉ huy đội du kích Tán Thuật, diệt, làm bị thương và bắt sống hàng chục tên địch. Điều làm cho những bạn trẻ luôn thắc mắc, lý do gì mà mà cô gái ít tuổi như vậy, vốn sống ở một vùng quê lam lũ, nghèo khó lại trở thành nỗi khiếp sợ của những tên lính xâm lược vốn to khỏe, được trang bị, huấn luyện bài bản? Với nét mặt hồn hậu, bà Nguyễn Thị Chiên đã kể câu chuyện “tay không bắt giặc” với chiến công bắt sống tên quan hai Pháp. Trong buổi giao lưu, khi người dẫn chương trình yêu cầu bà kể về lai lịch chiếc khăn dù, một kỷ vật bà từng hiến tặng Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam, bà bồi hồi nhớ lại cuộc gặp không bao giờ quên giữa bà và bà Nguyễn Thị Định. Bà Định đã tặng bà chiếc khăn dù của một nữ du kích miền Nam. Cuộc gặp giữa hai người phụ nữ, hai tấm gương lớn của tuổi trẻ Việt Nam còn lay động đến hôm nay và mai sau.

Các nhân chứng trong đêm giao lưu.

Cảm phục trước hành động mưu trí dũng cảm của bà Nguyễn Thị Chiên, một em học sinh của Trường THPT Chu văn An (Hà Nội) đã hỏi: “Thưa bà, tên tuổi của bà đã được thế hệ trẻ chúng cháu biết nhiều qua sách vở nhưng không phải bạn trẻ nào cũng được gặp bà. Lần đầu tiên cháu được gặp bà tại đây, nhưng cháu cũng biết bà trở thành nữ anh hùng đầu tiên của QĐND Việt Nam khi mới 22 tuổi đời. Khi lập được những chiến công xuất sắc, bà có hy vọng sẽ trở thành anh hùng hay không?”. Bà Chiên đã rất vui và tự hào nói rằng: “Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh, đó là truyền thống của người dân yêu nước. Tôi cũng như tất cả mọi người dân khác của đất nước Việt Nam khi nhìn thấy đất nước bị quân thù giày xéo đều rất căm thù và chỉ nghĩ một điều là bằng mọi cách phải đánh đuổi chúng, giành lại độc lập cho dân tộc như lời kêu gọi của Bác Hồ”.     

Một nhân chứng lịch sử khác là Thiếu tướng, anh hùng LLVT nhân dân Phạm Ngọc Lan. Nói đến Anh hùng Phạm Ngọc Lan, chiến công mọi người không quên là bắn rơi máy bay Mỹ trong trận đầu không quân Việt Nam xuất kích. Anh hùng Phạm Ngọc Lan đã kể lại câu chuyện sống động như trận chiến đấu mới diễn ra hôm qua. Ông nói: “Tuổi trẻ lúc đó hăng hái lắm, rất quyết tâm đánh giặc. Anh em phi công chúng tôi hồi đó chủ yếu là con em nông dân, trước khi ngồi vào buồng lái tất cả chúng tôi không ai biết lái ô tô, có nhiều anh còn chưa biết đi xe đạp. Quần nhau với địch dưới mặt đất đã khó, trên trời còn khó hơn nhiều. Nhưng hồi đó toàn bộ ý chí, tâm huyết của mọi người đều tập trung cho chiến thắng nên từ khi luyện tập cho đến khi vào trận chúng tôi quyết tâm lắm”. Bạn trẻ lại hỏi: “Được biết sau khi trực tiếp bắn rơi máy bay địch và truy đuổi chiếc khác đã bị thương đang lao ra phía biển, phát hiện ra chiếc MIG 17 của mình đã hết nhiên liệu, tại sao bác không nhảy dù, mặc dù chỉ huy đã ba lần yêu cầu mà bác vẫn quyết định mạo hiểm hạ cánh bằng bụng máy bay xuống bờ sông Đuống?” Ông Lan nói: “Lúc ấy nghĩ xót quá. Chiếc máy bay này vừa mới cùng mình lập chiến công, bỏ đi không đành. Mà bỏ đi cả đống của chứ ít đâu”. Với chiến công ấy, phi công Phạm Ngọc Lan đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng thưởng Huy hiệu của Người…

Từ Bình Dương, Quảng Ngãi xa xôi, ông Nguyễn Bằng Phi và ông Ngô Đức Tấn đã đến với chương trình giao lưu.

Thương binh Nguyễn Bằng Phi quê ở khu A Tân Phước, phường Tân Bình, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương, là con Bà mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Thao có chồng và 2 con trai là liệt sĩ. Năm 1966, trong một lần đi công tác, anh bị mảnh pháo của địch chặt đứt chân phải, được đơn vị đưa đi điều trị tại Bệnh viện K24. Anh đã xin thủ trưởng đơn vị cho đi chiến đấu tiếp. Thủ trưởng nói, cậu có cách nào làm cho cái chân cụt mọc ra thì tôi giải quyết cho về đơn vị tiếp tục chiến đấu. Sau nhiều đêm trăn trở, nung nấu, anh đã nghĩ ra dùng ống pháo sáng, đinh thép pháo chụp (chiến lợi phẩm thu được của địch) để làm thành chân giả. Nhờ có chân giả anh đã đi lại được và được cấp trên cho về đơn vị cũ tiếp tục công tác. Với sáng kiến này anh còn cùng đồng đội làm hơn 300 chiếc chân giả khác phục vụ thương binh tại chiến trường.

Chiến đấu quả cảm bất chấp hàng chục vết thương lớn nhỏ trên người, có thể nói khái quát như vậy về Đại tá Ngô Đức Tấn, người chiến sĩ dũng cảm từng là cơn ác mộng đối với kẻ thù. Ông Tấn tâm sự: Tôi bị thương tất cả 16 lần với hàng chục vết thương lớn bé trên người. Nhưng dù bị thương thế nào cũng không ảnh hưởng đến quyết tâm ra đi đánh giặc. Với ông Tấn, có những trận đánh, dù bị thương lòi ruột vẫn yêu cầu đồng đội khênh đi theo bám sát trận địa, chỉ huy trận đánh thắng lợi rồi mới chịu về để chăm sóc y tế.

Câu chuyện về sự mưu trí và những nỗ lực tìm kiếm nguồn ngoại tệ của các cán bộ ngân hàng cùng các phương thức chuyển nguồn ngoại tệ vào chiến trường miền Nam cũng đã làm bạn trẻ tò mò, hứng khởi. Đó là ông Lê Hoàng, một trong những thành viên xuất sắc của B29, từng có hơn hai năm hoạt động bí mật như một “cộng tác viên” tại thủ đô Pa-ri (Pháp). Ông là một trong những người góp phần thu gom, vận chuyển thành công số tiền ngoại tệ lớn vào chiến trường miền Nam, góp phần quan trọng vào chiến thắng giặc Mỹ xâm lược. Ông đã kể lại nhiều chiến công xuất sắc, đầy mưu trí, sáng tạo của các cán bộ ngành ngân hàng trong công tác bảo đảm tài chính tiền tệ phục vụ sự nghiệp cách mạng giải phóng miền Nam. Ông Hoàng cho rằng: “Ta đã xây dựng thành công những đường mòn tiền tệ ngay trong lòng địch”.

Tuổi trẻ luôn có những ước mơ, những khát khao cống hiến. Chương trình giao lưu đã như một cuộc tiếp lửa đầy ý nghĩa, một sự tiếp nối truyền thống chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam hôm qua và hôm nay.

Bài và ảnh: Lò Thị Xuân