Dấu ấn lịch sử - nghệ thuật trên phố đi bộ Nguyễn Huệ

Nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (A50), triển lãm sắp đặt của Lê Hữu Hiếu đã tạo nên bất ngờ giữa lòng thành phố mang tên Bác. Với quy mô đồ sộ và ngôn ngữ thị giác mạnh mẽ, tác phẩm “Từ Chiến thắng Bạch Đằng đến Đại thắng 30-4-1975” không chỉ là một cuộc trưng bày mà là một “không gian ký ức sống”.

 Hình ảnh bức họa sử thi bằng tranh sơn mài trưng bày trên phố đi bộ Nguyễn Huệ, TP Hồ Chí Minh.

Công chúng đã thực sự choáng ngợp trước những con số biết nói: Bãi cọc khổng lồ với 30 cọc gỗ bạch đàn xoắn (lấy từ thượng nguồn sông Bạch Đằng, Thủy Nguyên, Hải Phòng) cao từ 5,6m đến 9,5m, phủ sơn mài khắc lời “Hịch tướng sĩ”.

Trận đồ nhôm khối với 27 tượng lớn cao từ 3,3m đến 4,5m, đúc bằng nhôm nguyên khối với tổng trọng lượng 30 tấn.

Bức họa sử thi, là tranh sơn mài dài 9,5m ghép từ 18 tấm, nơi ký ức binh sĩ và thuyền trận hiện ra huyền ảo dưới các lớp son, vàng, bạc.

Bên cạnh đó là mô hình xe tăng M24 Chaffee treo ngược trên bãi cọc, tạo nên sự kết nối tư duy độc đáo giữa chiến thắng Bạch Đằng, Điện Biên Phủ và Đại thắng mùa Xuân 1975.

Triển lãm đã tạo hiệu ứng truyền thông - du lịch mạnh mẽ, khẳng định vai trò tiên phong của TP Hồ Chí Minh trong đổi mới hoạt động văn hóa, đồng thời góp phần tôn vinh lịch sử đấu tranh kiên cường và truyền thống bất khuất của các thế hệ cha ông. 

Triển lãm được tổ chức bên Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh. 

Một thập kỷ ấp ủ và hành trình “rút ruột nhả tơ”

Ít ai biết rằng, để có được những giây phút thăng hoa trên phố đi bộ Nguyễn Huệ, Lê Hữu Hiếu đã dành hơn 10 năm để theo đuổi đề tài này. Chuyến thăm bãi cọc Bạch Đằng, Hải Phòng năm 2010 đã gieo vào lòng người nghệ sĩ sinh năm 1982 sự thôi thúc mãnh liệt về việc hồi sinh tinh thần thủ công truyền thống.

Anh đã tự tay tham gia vào mọi công đoạn, từ thiết kế đến chế tác, cùng với các nghệ nhân làng đúc nhôm Ninh Bình. Chất liệu gỗ bạch đàn xoắn, gỗ mít, gốm thuần Việt đã được anh đưa vào tác phẩm như một lời tri ân lịch sử sâu sắc. Cách tiếp cận của anh không phải là minh họa quá khứ một cách khô khan, mà là dùng nghệ thuật để “đánh thức” niềm tự hào dân tộc trong mỗi người xem.

Sự thành công của triển lãm không chỉ đo bằng con số khoảng 2 triệu lượt khách tham quan hay sự lan tỏa trên truyền thông quốc tế như Hot Press (Ireland), Monocle (Anh), mà còn ở những danh hiệu cao quý mà anh đạt được, là Bằng khen của UBND TP Hồ Chí Minh vì những đóng góp cho các sự kiện chính trị nổi bật; danh hiệu “Nghệ sĩ tiên phong trên hành trình di sản UNESCO 2025” do Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam và Nhật Bản trao tặng tại Tokyo tháng 10-2025.

Nghệ sĩ Lê Hữu Hiếu nhận Bằng khen của TP Hồ Chí Minh trong những ngày diễn ra nhiều hoạt động chào mừng Đại hội XIV của Đảng. 

Không dừng lại ở TP Hồ Chí Minh, sau kỷ niệm A50, Lê Hữu Hiếu tiếp tục đưa “Từ Chiến thắng Bạch Đằng đến Đại thắng 30-4-1975” về với Hạ Long (Quảng Ninh) trong một không gian sắp đặt dài hạn ven biển. 18 tượng binh sĩ kim loại đứng sừng sững bên bờ vịnh di sản một lần nữa khẳng định bản lĩnh của người nghệ sĩ: Đưa lịch sử ra khỏi sách vở, đặt nó vào giữa thiên nhiên và cảm xúc đương đại.

Từng tham gia Venice Biennale, Florence Biennale - triển lãm văn hóa quốc tế được tổ chức hằng năm tại Venice và Florence, Italy; có nhiều triển lãm cá nhân tại Mỹ và châu Âu, Lê Hữu Hiếu được các nhà nghiên cứu ví như “con tằm rút ruột nhả tơ”, bền bỉ dệt nên những lớp nghệ thuật mang tư duy quốc tế nhưng thấm đẫm căn cốt văn hóa Việt Nam.

Họa sĩ chia sẻ, dựa trên hành trình sáng tạo anh và các cộng sự đang triển khai các buổi Workshop, dự kiến diễn ra vào tháng 2 tại TP Hồ Chí Minh; tháng 3 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (Hà Nội) và tháng 4 tại Quảng Ninh. Những buổi thuyết trình này không chỉ đi sâu vào kỹ thuật tạo hình, mà còn để công chúng chạm vào "hơi thở" của lịch sử thông qua hai chất liệu đặc biệt: Nhôm khối và sơn mài.