Vốn dĩ bữa cơm gia đình là sợi dây kết nối thế hệ, nơi truyền thụ lễ nghĩa và yêu thương. Nhưng khi nhìn vào thực tế xã hội hôm nay, tôi thật sự thấy đau lòng trước một nghịch lý: Chúng ta đang sống trong một thế giới kết nối vạn vật, nhưng lại dần mất kết nối với những người thân thuộc nhất. Mỗi khi đến giờ ăn cơm, các thành viên trong gia đình đều ngồi chung một bàn nhưng mỗi người lại đang đắm chìm trong thế giới riêng của mình qua màn hình điện thoại. Nó giống như bức tường được chắn tứ phía, ngăn cách các thành viên trong gia đình khiến cho bữa cơm trở nên im ắng, vội vã như một thủ tục trả nợ cho xong cơn đói, hay chỉ là ngồi vào bàn ăn cho có lệ.

Bữa cơm gia đình là sợi dây kết nối thế hệ, nơi truyền thụ lễ nghĩa và yêu thương. Ảnh minh họa: thanhnien.vn

Chúng ta có thể dành hàng giờ để trả lời tin nhắn của một người lạ, để gọi cho một người bạn nhưng lại vô cùng kiệm lời với người sinh ra mình. Những tiếng cười đùa được thay thế bằng tiếng thông báo tin nhắn và hơi ấm của sự sẻ chia bị hơi lạnh của mặt kính dập tắt. Chưa kể, những bữa cơm nóng hổi đang được thay thế bằng những hộp cơm tiện lợi hay những món đồ ăn được giao tận cửa, thiếu đi hương vị truyền thống trong mỗi bữa ăn, cái vị riêng biệt từ đôi bàn tay khéo léo của người thân trong gia đình.

Không những thế, có một bộ phận học sinh còn không muốn ăn cơm chung với gia đình của mình bởi khi ngồi vào mâm cơm lại bị bố mẹ chỉ trích, gắt gỏng về kết quả học tập chưa ưng ý, về những lần con cái làm sai và luôn bị bố mẹ so sánh với con nhà người ta trong mâm cơm hoặc im lặng mà không mở lời nói chuyện với con hay lắng nghe con một lần. Bát cơm thực sự được chan bằng muỗng canh ngọt bùi hay được thay thế bằng những giọt nước mắt đang lăn dài trên má con trẻ? Cứ như thế, bữa cơm gia đình có thật sự tồn tại? Là bữa cơm ấm áp bên người thân hay là sự sợ hãi, lạc lõng trong chính mâm cơm, trong chính ngôi nhà của mình?

Truyền thống tốt đẹp ấy của dân tộc đang dần phai nhạt theo guồng quay của xã hội hiện đại, nhưng nguyên do tại sao? Trước hết, là sự vắng bóng của bố khi luôn bận đi làm, đi công tác xa nhà, thậm chí là xuất ngoại nên khó có thể gần gia đình. Mẹ thì quay cuồng với công việc ở cơ quan, lo lắng về cơm áo gạo tiền và phớt lờ cảm xúc của con cái, không trò chuyện với con dù chỉ một câu, dễ cáu gắt và không lắng nghe con mình để rồi dần tạo nên một khoảng cách rất xa mà khó có thể gần lại như lúc ban đầu. Những học sinh thì lại bị cuốn vào cuộc đua điểm số, áp lực về học tập và sự vô cảm từ gia đình lại khiến cho những bữa cơm như trở thành chiến trận, trở thành nỗi sợ hãi to lớn và sự chán ghét đối với những học sinh đang trong độ tuổi phát triển như tôi.

Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ ngày càng vượt bậc khiến cho con người có xu hướng sống khép kín, thích giao tiếp ảo hơn là đối thoại trực tiếp. Hơn nữa, nhiều người còn có quan niệm sai lầm rằng chỉ cần chu cấp đầy đủ về vật chất mà quên mất rằng sự kết nối tâm hồn mới là nền tảng tạo nên hạnh phúc.

Bữa cơm không chỉ đơn thuần là cung cấp năng lượng sinh học, nó còn là một "trạm sạc" tinh thần. Đây là lúc các thành viên trong gia đình cùng ngồi lại với nhau sau một ngày dài, những câu chuyện vui buồn được chia sẻ, những ấm ức được tỏ bày, những khúc mắc dần được tháo gỡ và cũng là lúc hạnh phúc nhất của cuộc đời. Đồng thời, bữa cơm còn là nơi giáo dục nhân cách cho mỗi chúng ta. Từ cách so đũa, mời cơm và nhường nhịn thức ăn cho em nhỏ… Đó là lúc chúng ta học được bài học về sự hiếu thảo, nhường nhịn và tinh tế trong bữa ăn. Một bữa cơm ấm áp có thể giúp giảm bớt các vấn đề về rối loạn lo âu, trầm cảm cho trẻ vị thành niên - một vấn đề đang được nhiều người quan tâm trong thời đại số.

Để ngọn lửa trong căn bếp không bao giờ nguội lạnh, cần sự nỗ lực từ mọi phía, sự chung tay từ mọi người. Về phía gia đình, bố mẹ nên chủ động quan tâm, động viên và khích lệ con cái, bớt chút việc để chia sẻ và lắng nghe con em mình cũng như tạo lối sống mới, lối sống không có điện thoại trên bàn ăn. Về phía bản thân mỗi chúng ta, thay vì vùi đầu vào game hay mạng xã hội, hãy xuống bếp phụ mẹ nhặt rau, cùng bố dọn bát đũa và cùng nhau dọn dẹp sau khi ăn. Hãy nhớ rằng, được ăn cơm cùng người thân là niềm hạnh phúc vô bờ. Bởi thế, chúng ta cần biết trân trọng, gìn giữ và xây dựng để tình cảm gia đình cùng bữa cơm ấm cúng không thể thiếu mỗi ngày.

"Dẫu biết trăm năm là hữu hạn, cớ sao ta không sống thật sâu". Thời gian là vô hạn, năm tháng của con người là hữu hạn. Và bữa cơm gia đình dạy cho chúng ta bài học đắt giá nhất về sự hữu hạn. Khi còn là học sinh, ta thường mặc định rằng mâm cơm luôn ở đó, bố mẹ luôn chờ ở đó và việc "vắng mặt" một vài buổi là chuyện bình thường. Nhưng thực tế, số lần chúng ta được ngồi đủ đầy với gia đình có lẽ đang đếm ngược theo từng năm tháng trưởng thành. Nhận thức được điều này, bài học đầu tiên có lẽ chính là sự trân trọng. Trân trọng không phải là lời nói suông mà bằng việc hiểu rằng mỗi hạt gạo, mỗi món ăn đều được kết tinh từ mồ hôi của cha và tình yêu thương của mẹ. Bài học hành động quan trọng nhất không phải là nấu một bữa tiệc linh đình nhưng lại thiếu vắng đi sự hiện diện trong tâm hồn, mà phải là sự hiện diện tỉnh thức.

Trong thời đại mà chúng ta cùng ngồi đây nhưng tâm trí ở nơi khác, mỗi học sinh cần phải học cách "ngắt kết nối để kết nối". Đôi khi, bài học lớn nhất không nằm trong sách vở mà nằm trong những lời răn dạy, những trải nghiệm đời thường cùng người lớn bên mâm cơm. Nhìn vào bát cơm của mẹ để thấy mẹ đã nhường miếng ngon cho con, nhìn vào đôi mắt của cha để thấy những lo toan mệt mỏi. Từ đó, ta học được cách trân quý, sự thấu cảm và vị tha.

Là mầm non tương lai của đất nước, chúng ta không được phép để sự hiện đại hóa làm xói mòn những giá trị truyền thống. Chúng ta cần hiểu rằng, giữ gìn bữa cơm gia đình chính là giữ gìn bản sắc, giữ gìn cái "gốc" để khi bước ra thế giới rộng lớn, ta sẽ không lãng quên mình là ai.

Hạnh phúc thật sự của một gia đình là có một bữa cơm tràn ngập niềm hạnh phúc, là những câu đùa của bố, là miếng thịt nạc mẹ gắp cho hay là lời bênh vực, bảo vệ và động viên từ người thân trong gia đình. Không cần mâm cao cỗ đầy, chỉ cần có đầy đủ những gương mặt thân yêu.

Là một người trẻ, tôi chọn cách trân trọng từng phút giây bên mâm cơm, bởi đó chính là nơi giữ cho tâm hồn tôi luôn ấm áp và không bị lạc lõng giữa đời thường. "Quỳnh Anh ơi xuống ăn cơm" - một lời gọi giản dị, nhưng có thể là điều thiêng liêng nhất mà tôi còn được nghe! Giờ cũng là lúc tôi được thưởng thức bữa cơm cùng gia đình mình rồi, còn bạn thì sao?