Nhân kỷ niệm 66 năm Ngày truyền thống Điện ảnh Quân đội nhân dân (17-8-1960/17-8-2026), phóng viên Báo Quân đội nhân dân có cuộc trao đổi với Đại tá Nguyễn Thu Dung, Giám đốc Điện ảnh Quân đội nhân dân về 66 năm xây dựng và trưởng thành của Điện ảnh Quân đội nhân dân.

 Đại tá Nguyễn Thu Dung, Giám đốc Điện ảnh Quân đội nhân dân.

PV: Trải qua 66 năm xây dựng và trưởng thành, theo đồng chí, điều gì đã làm nên dấu ấn và bản sắc riêng của Điện ảnh Quân đội nhân dân?

Đại tá Nguyễn Thu Dung: Trước hết, chúng tôi rất tự hào về truyền thống của đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đã có 66 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành. Qua từng giai đoạn, các thế hệ cán bộ, nghệ sĩ, chiến sĩ luôn nỗ lực xây dựng những tác phẩm có giá trị về nội dung, tư tưởng và nghệ thuật, gắn hoạt động sáng tạo với nhiệm vụ của Quân đội và yêu cầu tuyên truyền trong từng thời kỳ.

Hình ảnh ghi hình bộ phim tài liệu “Thép trong lòng biển sâu”. 

Một trong những nét riêng của Điện ảnh Quân đội nhân dân là thế mạnh về đề tài lực lượng vũ trang, chiến tranh cách mạng và người lính. Những người làm phim của chúng tôi đồng thời là quân nhân, trực tiếp sống, công tác, rèn luyện trong môi trường Quân đội. Có những thế hệ đã trưởng thành qua chiến tranh; những thế hệ hôm nay thường xuyên đi thực tế tại các đơn vị, bám sát đời sống huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và thực hiện nhiệm vụ của bộ đội. Chính môi trường ấy giúp người nghệ sĩ có điều kiện hiểu sâu hơn về nhân vật, về đời sống và những vấn đề mình phản ánh. Đây là một trong những cơ sở tạo nên dấu ấn riêng trong các tác phẩm của Điện ảnh Quân đội nhân dân. 

Các đạo diễn, biên kịch nghiên cứu thực tế sáng tác tại Bộ tư lệnh Vùng 3 Hải quân. 


PV: Bản sắc là giá trị cần gìn giữ, nhưng điện ảnh luôn vận động và nhu cầu thưởng thức của công chúng cũng thay đổi. Điện ảnh Quân đội nhân dân đang tiếp nối truyền thống ấy bằng cách nào để các tác phẩm có sức sống trong đời sống hôm nay?

Đại tá Nguyễn Thu Dung: Chúng tôi luôn xác định giữ gìn bản sắc không có nghĩa là lặp lại cách kể của người đi trước. Trên cơ sở giữ vững tôn chỉ, mục đích và quan điểm sáng tác của Điện ảnh Quân đội nhân dân; xây dựng các tác phẩm đảm bảo đường lối, chủ trương, quan điểm của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về văn hóa, văn học nghệ thuật, gắn với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; cách tiếp cận ngôn ngữ điện ảnh và phương thức kể chuyện phải vận động cùng đời sống công chúng. Vì thế, đội ngũ nghệ sĩ, chiến sĩ không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn, tìm tòi cách tiếp cận mới, ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ để nâng cao chất lượng nội dung và nghệ thuật, tăng sức hấp dẫn của tác phẩm đối với khán giả.

Trong những năm qua, Điện ảnh Quân đội nhân dân đã sản xuất nhiều tác phẩm gắn với những sự kiện lớn của đất nước và Quân đội, đồng thời khai thác những câu chuyện về lịch sử, người lính, sự tri ân và những vấn đề của cuộc sống hôm nay. Một dấu ấn đặc biệt là bộ phim tài liệu “Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng - Nhà lãnh đạo kiên trung, trí tuệ và mẫu mực”.

Đây là tác phẩm được Ban Bí thư, Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Quốc phòng tin tưởng giao Điện ảnh Quân đội nhân dân thực hiện. Bộ phim được hoàn thành trong thời gian khẩn trương, công phu về tư liệu và cách thể hiện, góp phần đáp ứng tình cảm kính trọng, yêu quý và khâm phục của nhân dân cả nước dành cho Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng; đồng thời tạo hiệu ứng truyền thông tốt, giúp công chúng hiểu thêm về cuộc đời, sự nghiệp và những cống hiến của đồng chí đối với Đảng, Nhà nước và dân tộc.

 Hình ảnh trong phim tài liệu “Lời thề quyết tử”.

Bộ phim tài liệu “Thép trong lòng biển sâu” tập trung khắc họa người lính tàu ngầm có bản lĩnh, ý chí vững vàng, ngày đêm rèn luyện, làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Với phim tài liệu “Lời thề quyết tử”, đưa người xem trở lại bối cảnh đặc biệt của lịch sử Việt Nam sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Nền độc lập vừa giành được chưa kịp củng cố đã phải đối mặt với cuộc xâm lược trở lại của thực dân Pháp. Trong hoàn cảnh ấy, Hà Nội trở thành tâm điểm của cuộc đối đầu mang tính sống còn. Trong phim, khán giả có thể thấy rõ những ngày đêm khói lửa của Hà Nội mùa Đông 1946, một tình thế lịch sử đặc biệt: khi vận mệnh dân tộc vào thế "ngàn cân treo sợi tóc", mỗi quyết định, mỗi hành động đều mang ý nghĩa định đoạt tương lai đất nước.

Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7-1947/ 27-7-2026), Điện ảnh Quân đội nhân dân đã sản xuất Bộ phim “Câu Nhi - Ngày gặp lại” kể về hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính những cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 88, Sư đoàn 308 đã anh dũng hy sinh trong trận đánh tại Cầu Nhi, thuộc làng Câu Nhi, ngày 26-5-1972.

Bên cạnh đó, Điện ảnh Quân đội nhân dân được Bộ Quốc phòng giao thực hiện đề án phim “Chân dung tướng lĩnh”. Nhằm khắc họa chân dung, cuộc đời, sự nghiệp, phẩm chất, bản lĩnh và những đóng góp của các tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam qua các thời kỳ. Mỗi năm, đơn vị sản xuất từ 2-3 bộ phim, qua đó góp phần lưu giữ những tư liệu có giá trị về các thế hệ tướng lĩnh, làm phong phú thêm kho tư liệu và tác phẩm điện ảnh về Quân đội.

Qua những tác phẩm ấy, chúng tôi mong muốn các đề tài lịch sử, Quân đội và người lính tiếp tục được kể bằng những câu chuyện cụ thể, gần gũi, để công chúng hôm nay có thể tiếp nhận bằng cả nhận thức và cảm xúc.

PV: Qua các liên hoan phim, cuộc thi và giải thưởng nghề nghiệp những năm gần đây, lớp nghệ sĩ trẻ của Điện ảnh Quân đội nhân dân đã từng bước khẳng định năng lực sáng tạo. Đơn vị đã làm gì để thế hệ trẻ tiếp nối truyền thống và từng bước khẳng định năng lực sáng tạo của mình, thưa đồng chí?

Đại tá Nguyễn Thu Dung: Qua hơn sáu thập kỷ xây dựng và trưởng thành, Điện ảnh Quân đội nhân dân đang có sự chuyển giao rõ nét giữa các thế hệ. Lớp nghệ sĩ từng trải qua và trưởng thành trong chiến tranh đã để lại nhiều tác phẩm, tư liệu cùng những kinh nghiệm nghề nghiệp quý báu. Đội ngũ kế cận hôm nay đang từng bước đảm nhiệm vai trò ngày càng quan trọng trong hoạt động sáng tác và sản xuất phim.

Đối với Điện ảnh Quân đội nhân dân, thực tiễn luôn là nền tảng quan trọng của sáng tác. Vì vậy, bên cạnh đào tạo chuyên môn, chúng tôi yêu cầu người làm phim phải thường xuyên đi cơ sở, gắn bó với đời sống bộ đội, hiểu nhân vật và môi trường mình phản ánh. Có như vậy, tác phẩm mới giữ được sự chân thực, đồng thời có được cách thể hiện sinh động, thuyết phục và phù hợp với yêu cầu của điện ảnh trong giai đoạn mới.

PV: Sự phát triển nhanh của công nghệ điện ảnh cùng với những thay đổi trong nhu cầu, thị hiếu và phương thức tiếp nhận của khán giả đang đặt ra những yêu cầu mới đối với hoạt động sản xuất, tuyên truyền phim. Điện ảnh Quân đội nhân dân đã chủ động thích ứng với những thay đổi đó như thế nào, thưa đồng chí?

Đại tá Nguyễn Thu Dung: Những năm gần đây, công nghệ điện ảnh phát triển rất nhanh, trong khi nhu cầu thưởng thức của khán giả ngày càng đa dạng và yêu cầu về chất lượng tác phẩm cũng cao hơn. Đây vừa là điều kiện thuận lợi để người làm phim có thêm phương tiện sáng tạo, vừa đặt ra yêu cầu đối với Điện ảnh Quân đội nhân dân phải thường xuyên đổi mới từ khâu sáng tác, tổ chức sản xuất đến kỹ thuật và tuyên truyền tác phẩm.

Trước hết, chúng tôi xác định yếu tố con người giữ vai trò quan trọng. Đội ngũ biên kịch, đạo diễn, quay phim, kỹ thuật viên phải thường xuyên nâng cao trình độ chuyên môn, cập nhật phương pháp làm phim mới, đồng thời tích lũy vốn sống và kinh nghiệm thực tiễn.

Cùng với nâng cao chất lượng đội ngũ, đơn vị từng bước tiếp cận, ứng dụng các công nghệ làm phim hiện đại trong quá trình sản xuất và hậu kỳ. Tuy nhiên, đổi mới công nghệ phải đi cùng với đổi mới tư duy sáng tác.

Bên cạnh đó, phương thức tiếp nhận thông tin của khán giả đã thay đổi rõ rệt, mở rộng trên nhiều nền tảng. Điều đó đòi hỏi công tác tuyên truyền, giới thiệu phim cũng phải có sự đổi mới, chủ động hơn trong cách tiếp cận công chúng.

Một minh chứng rõ nét cho hướng đổi mới trong sáng tác và cách tiếp cận công chúng là thành công của bộ phim “Mưa đỏ”. Từ một đề tài lịch sử, chiến tranh cách mạng, bộ phim đã tạo được sự quan tâm và lan tỏa rộng rãi trong công chúng, cho thấy những câu chuyện về chiến tranh, về sự hy sinh và lý tưởng của các thế hệ đi trước vẫn có sức lay động mạnh mẽ đối với khán giả hôm nay khi được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh phù hợp.

PV: Đã có rất nhiều khán giả bày tỏ niềm mong muốn, chờ đợi sự ra mắt của từng bộ phim do Điện ảnh Quân đội nhân dân sản xuất, đồng chí có điều gì hứa hẹn, gửi gắm đến khán giả?

Đại tá Nguyễn Thu Dung: Trong thời gian tới, Điện ảnh Quân đội nhân dân tiếp tục sản xuất những bộ phim về đề tài lực lượng vũ trang, chiến tranh cách mạng thuộc cả ba thể loại: Phim tài liệu, phim khoa học, phim truyện nhằm phục vụ khán giả trong và ngoài quân đội.

Chúng tôi sẽ tiếp tục đẩy mạnh giới thiệu các bộ phim do đơn vị sản xuất thông qua việc phát sóng trên các đài truyền hình, các tuần phim và các phương thức phổ biến phù hợp. Biết ơn tình cảm quý mến của quý vị khán giả, chúng tôi sẽ cố gắng để đem đến cho khán giả những bộ phim hay, đặc sắc, lắng đọng, có giá trị cao về nội dung và nghệ thuật. Đồng thời, lắng nghe phản hồi của khán giả để tiếp tục hoàn thiện, nâng cao chất lượng các tác phẩm.

PV: Nhân kỷ niệm 66 năm Ngày truyền thống Điện ảnh Quân đội nhân dân, đồng chí muốn gửi gắm điều gì tới các thế hệ cán bộ, nghệ sĩ, nhân viên, chiến sĩ của đơn vị?

Đại tá Nguyễn Thu Dung: 66 năm là một chặng đường đáng tự hào. Thành quả hôm nay được tạo dựng từ trí tuệ, công sức, lòng yêu nghề và cả sự hy sinh của nhiều thế hệ cán bộ, nghệ sĩ, chiến sĩ Điện ảnh Quân đội nhân dân.

Truyền thống 66 năm là niềm tự hào đồng thời là trách nhiệm. Chúng tôi mong muốn từ nền tảng ấy, Điện ảnh Quân đội nhân dân tiếp tục có thêm những tác phẩm xứng đáng về người lính, về quân đội, về đất nước. Những bộ phim có giá trị hôm nay và còn có thể được nhắc nhớ đến những năm sau.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí về cuộc trò chuyện này!