QĐND - Trong dịp liên hoan các đội tuyên truyền văn hóa tuyến biên giới bờ biển của lực lượng bộ đội biên phòng các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc, chúng tôi được thưởng thức nhiều chương trình nghệ thuật hấp dẫn. Thật vui mừng khi thấy những vũ công, ca sĩ nghiệp dư múa ngày một đẹp, hát ngày một hay. Hội diễn còn chọn những tiết mục đặc sắc công diễn, bà con ta xem cũng trầm trồ thán phục lắm.
Mỗi chương trình nghệ thuật của các đội tuyên truyền văn hóa gồm nhiều tiết mục, có hát, có múa, có kịch thông tin. Dù không nói ra nhưng ai ai cũng hiểu, tiết mục “kịch thông tin” chính là linh hồn của chương trình nghệ thuật, bởi qua đó các tổ, đội đưa vào nội dung tuyên truyền của mình, truyền tải thông điệp tới quần chúng nhân dân. Kịch khéo, nội dung hay sẽ có sức mạnh tuyên truyền gấp nhiều lần các tiết mục hát múa.
Quả thực là chúng tôi được chứng kiến nhiều vở kịch xúc động, có “thắt nút”, “mở nút”, có kịch tính, cùng với lối diễn sinh động, phong phú của các tuyên tuyền viên. Điều đáng tiếc là nhiều vở kịch thông tin có nội dung quá cũ, truyền tải những thông điệp chưa được ấn tượng.
Mô-típ chung của các vở “kịch thông tin” này là đấu tranh với các hủ tục lạc hậu. Đối tượng đấu tranh là các thầy mo, thầy cúng-những người lợi dụng lòng tin của dân bản gieo rắc những mê tín, dị đoan, hủ tục.
Hình ảnh “con ma làng” được nhắc nhiều. Người dân sợ hãi, mê muội nghe theo “con ma làng” nên nỗi tiền mất, tật mang, sự phát triển của cộng đồng bị kìm hãm.
Đồng ý rằng, những câu chuyện về “con ma làng” từng xảy ra và vẫn đang xảy ra tại một số địa phương vùng sâu vùng xa, nhưng đây không còn là hiện tượng phổ biến. Nhiều bản làng tôi từng đi qua, người dân nhắc đến “con ma làng” trong những câu chuyện cười, chẳng còn mấy người tin. Rõ ràng hình ảnh “con ma làng” đã bị đánh đổ, và người có công lao lớn đánh đổ nó, không phải ai khác, chính là các tổ, đội tuyên truyền văn hóa của chúng ta. “Con ma làng” đã đổ rồi, ta cũng nên chọn mục tiêu khác, bởi hủ tục, tiêu cực với nhiều biến thể vẫn còn nhiều tại các thôn bản vùng sâu vùng xa.
Hẳn nhiều người xem sẽ mong muốn được xem những vở kịch thông tin tuyên truyền về kế hoạch hóa gia đình, về hướng dẫn cách làm giàu, về xây dựng mối đoàn kết giữa cộng đồng các dân tộc, về xóa bỏ cây anh túc, không buôn lậu… Rất nhiều đề tài hay từ thực tiễn cuộc sống cần bàn tay tài hoa của những nhà biên kịch “tay ngang” thể hiện. Và tôi tin rằng, với tài năng cùng với những am hiểu sâu sắc về cuộc sống của người dân, các tổ, đội tuyên truyền văn hóa của chúng ta hoàn toàn có thể làm được việc đó.
Hãy tha cho “con ma làng” đi, nó “thua” lâu lắm rồi!
Ỷ Thiên