Phóng viên (PV): Là một người Lào nhưng sống và làm việc ở Việt Nam đã nhiều năm, ông có cảm nhận thế nào về Tết của người Việt?
Dr. Bountheng Souksavatd: Tết của người Việt là một dịp lễ quan trọng nhất trong năm, là thời khắc giao thoa giữa năm cũ và năm mới. Tết Nguyên đán ở Việt Nam có ý nghĩa vô cùng quan trọng, thể hiện niềm khát khao của con người về một cuộc sống tốt đẹp hơn, một năm mới với thật nhiều may mắn, an lành, có ý nghĩa lớn lao.
Ông Dr. Bountheng Souksavatd (Viện trưởng kiêm Tổng biên tập Tạp chí Khoa học xã hội trực thuộc Viện Khoa học xã hội Quốc gia Lào).
PV: Tết Âm lịch là dịp để người người, nhà nhà đoàn tụ, sum họp sau một năm lao động, học tập. Xin ông cho biết sự khác biệt giữa Tết của người Việt và Tết của người Lào?
Dr. Bountheng Souksavatd: Tết âm lịch của người Việt và Bounpimay của người Lào có nhiều nét tương đồng, đó là sự tương đồng về thời khắc thiêng liêng nhất trong năm của mỗi gia đình và đây cũng là dịp để mọi người thân trong gia đình đoàn tụ, sum họp sau một năm lao động, học tập. Còn về sự khác biệt, có 3 nét chính nhưng trước hết là về thời điểm, Tết Việt thường rơi vào thời điểm tháng 2 Dương lịch. Còn Bunpimay hay còn được gọi là Lễ hội té nước của người Lào diễn ra muộn hơn, vào tháng 4 Dương lịch hàng năm. Điểm khác biệt thứ hai là về mục đích chính của Tết. Tết Việt là thờ phụng tổ tiên, bày cỗ, thỉnh cầu còn Bounpimay của người Lào thông qua động tác té nước cho nhau để tẩy rửa hết những điều không may gặp phải trong năm cũ, để năm mới được mát mẻ, tốt lành hơn. Điểm khác biệt cuối cùng là cách thức tổ chức các hoạt động chính trong dịp Tết của người Việt thường diễn ra trong khuôn khổ của gia đình... Tết Lào thì lại khác, nghi lễ kết thúc năm cũ mở đầu năm mới lại diễn ra ở chùa và sau nghi lễ đó là hoạt động té nước bắt đầu. Không gian để hoạt động của Tết Lào không phải là không gian gia đình như người Việt mà là không gian của cộng đồng.
Ông Dr. Bountheng Souksavatd và vợ, con.
PV: Ông là người Lào nhưng lấy vợ người Việt, ông đã được đón Tết ở Việt Nam mấy lần và Tết nào để lại ấn tượng nhất với ông?
Dr. Bountheng Souksavatd: Tôi yêu âm nhạc từ nhỏ, với khoảng thời gian 9 năm du học tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, tôi đã gặp người bạn đời của mình, một sinh viên Khoa Piano. Tôi luôn cảm thấy mình là người hạnh phúc nhất bởi tôi là người Lào nhưng được đón Tết ở Việt Nam 9 lần. Tết nào cũng vui, cũng tuyệt vời nhưng Tết để lại ấn tượng nhiều nhất trong tôi phải kể đến Tết năm đầu tiên chúng tôi cưới nhau, năm vợ tôi sinh con gái đầu lòng Dalivanh Mỹ Linh Souksavatd. Đặc biệt hơn là cái Tết mà cả gia đình tôi đều có tin vui: Tôi được nhận bằng tốt nghiệp đại học âm nhạc chính quy theo hệ 16 năm tại Học viện, vợ và hai con tôi được nhận thị thực xuất nhập cảnh của Bộ ngoại giao hai nước Lào-Việt Nam.
PV: Ông thích món ăn nào vào ngày Tết của người Việt?
Dr. Bountheng Souksavatd: Tôi thích nhiều món ăn ngày Tết của người Việt, đầu tiên phải kể đến bánh chưng, dưa hành, giò chả, thịt đông, canh măng khô nấu với chân giò.
Lúc ông bà ngoại còn sống, vợ chồng tôi thường đưa các con về ăn Tết cùng với ông bà và đại gia đình tại Hà Nội. Vì nói thành thạo cả hai ngôn ngữ Lào và Việt Nam nên các con tôi ngay từ nhỏ đã dễ dàng hòa nhập vào bầu không khí chung của gia đình và cộng đồng người Việt trong dịp Tết.
PV: Dự định Tết Đinh Dậu 2017 của ông là gì?
Dr. Bountheng Souksavatd: Sau khi bố mẹ vợ qua đời, chúng tôi thường tranh thủ về Hà Nội trước Tết mấy ngày để làm mâm cơm thắp hương tưởng nhớ đến bố mẹ, báo cáo với tổ tiên về phúc lộc đạt được trong năm và thỉnh cầu tổ tiên, ông bà, bố mẹ phù hộ độ trì cho năm mới thịnh vượng hơn rồi trở lại Vientiane ngay để chuẩn bị đón Tết Việt Nam ở Lào. Vì năm nay là năm Đinh Dậu, năm tuổi của tôi nên tôi dự định đón Tết đặc biệt hơn mọi năm. Cụ thể là tôi sẽ gói bánh chưng, chuẩn bị dưa hành, câu đối đỏ và cành đào phai như bao gia đình người Việt Nam khác.
Nhân dịp này tôi xin chân thành cảm ơn Báo Quân đội nhân dân Điện tử đã dành cho tôi cuộc phỏng vấn ý nghĩa này. Chúc cho tình hữu nghị đặc biệt giữa hai nước Lào-Việt Nam mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững!.
KHÁNH HUYỀN (thực hiện)