1. Nghiên cứu kỹ quy chế của đại hội, nhất là phần quy định về tác nghiệp của báo chí. Đại hội bao giờ cũng có quy chế nghiêm ngặt về tác nghiệp của báo chí. Phóng viên có thẻ tác nghiệp trong đại hội cần nghiên cứu để nắm vững mình được dự những phiên nào, cách đăng ký để phỏng vấn đại biểu, thẻ sự kiện cho từng phiên họp, cách thức di chuyển trong hội trường lớn và các hội trường nhỏ nơi thảo luận ở tổ.

Cũng cần nắm vững cả nơi ăn nghỉ của các đoàn đại biểu để liên hệ phỏng vấn ngoài giờ. Các cơ quan bảo vệ an ninh của đại hội sẽ tiến hành rất nhiều biện pháp bảo đảm an toàn đại hội, vì vậy, việc nắm vững quy chế của đại hội sẽ giúp phóng viên nắm chắc quyền, lợi ích hợp pháp và chính đáng của mình khi tác nghiệp. 

 Thẻ tác nghiệp của nhà báo Nguyễn Hồng Hải (Báo Quân đội nhân dân) tại Đại hội lần thứ X của Đảng

 

2. Nắm chắc số điện thoại và tìm cách đặt vấn đề phỏng vấn các trưởng đoàn đại biểu. Quy chế phát ngôn của đại hội rất chặt chẽ, nhất là phát ngôn trước báo chí trong nước và quốc tế. Vì vậy, việc quen hoặc ít nhất là biết số điện thoại của các trưởng đoàn đại biểu rất có ý nghĩa khi phóng viên muốn phỏng vấn đề một vấn đề nào đó trong đại hội. Thường thì sẽ có tình huống xảy ra: Một là trưởng đoàn vui vẻ nhận trả lời phỏng vấn. Hai là trưởng đoàn từ chối trả lời phỏng vấn (dù với nhiều lý do khác nhau). Ba là trưởng đoàn từ chối nhưng ủy quyền cho một thành viên trong đoàn của mình trả lời. 

Như vậy, khi đặt vấn đề phỏng vấn trưởng đoàn, cơ hội thành công là khá lớn. Miễn là, cách đặt vấn đề của phóng viên về chủ đề phỏng vấn phải phù hợp. Ví dụ, chủ đề phải đúng với lĩnh vực mà đoàn đại biểu đó quan tâm và có đầy đủ thông tin; đúng quy chế của đại hội và phóng viên đặt câu hỏi cũng phù hợp tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí mình công tác.

3. Công tác nghiên cứu tài liệu, nhất là dự thảo văn kiện trước đại hội là yếu tố tiên quyết để có thể xác định đề tài tác nghiệp. Phải nắm chắc đâu là nội dung quan trọng, điểm mới của đại hội. Vì đó chắc chắn sẽ là những vấn đề mà đại hội thảo luận và quyết định. Phóng viên không nắm chắc, đến đại hội mới tìm đề tài thì rất khó thuyết phục đại biểu hào hứng với các chủ đề phỏng vấn. Trên thực tế, phải nắm chắc nội dung, chủ đề đại hội; biết rõ đại biểu nào có thể trả lời tốt nội dung đó thì mới có thể xoay sở trong đại hội.

Thẻ tác nghiệp của nhà báo Nguyễn Hồng Hải (nay là Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Hải, Phó tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân) tại Đại hội lần thứ XII của Đảng 

 

4. Dựa vào mối quan hệ từ trước của nhà báo. Nếu đến đại hội mới đặt vấn đề phỏng vấn đại biểu nào đó, e rằng sẽ khó. Thường thì các nhà báo có kinh nghiệm sẽ ướm trước những đại biểu mà mình có sự quen biết từ trước, tác nghiệp như vậy thì cả người hỏi và người trả lời đều thấy thoải mái, có sự tin tưởng lẫn nhau. Những cuộc phỏng vấn chớp nhoáng bên hành lang hội trường đại hội sẽ là một áp lực không nhỏ với mỗi đại biểu. Vì vậy, để an toàn, các đại biểu sẽ chọn trả lời những nhà báo hoặc cơ quan báo chí mà đại biểu hiểu rõ. Tất nhiên, cũng có những trường hợp đại biểu rất cởi mở với báo chí, sẵn sàng trả lời bất cứ câu hỏi nào, đến từ bất kỳ phóng viên nào, như trường hợp đồng chí Vũ Khoan, Phó thủ tướng Chính phủ, tại Đại hội X của Đảng. Nhưng những đại biểu như vậy không nhiều. Cách tốt nhất của phóng viên vẫn là phải xây dựng các mối quan hệ từ trước khi đại hội diễn ra.

5. Viết những điều thật thiết thực, đúng vấn đề người dân đang quan tâm. Đại hội Đảng là sự kiện chính trị trọng đại, nơi định ra mục tiêu và đường lối, giải pháp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong một thời gian tương đối dài. Vì vậy, nếu không dựa chắc vào nhu cầu thông tin chính đáng của người dân, các thông tin của phóng viên dễ sa vào "đao to, búa lớn", nghe có "tầm chiến lược" nhưng không thiết thực với bạn đọc. Lưu ý là các đại biểu dự đại hội đều là những đảng viên tiêu biểu, có tầm. Vì vậy, chính các đại biểu cũng không thích những câu hỏi "trên trời". Thực tế, có những đại biểu từ chối trả lời hết câu này đến câu khác, nhưng khi phóng viên nêu câu hỏi đúng lĩnh vực mà đại biểu quan tâm thì họ sẽ "bắt sóng" ngay.

Mỗi kỳ đại hội là một đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng của đất nước. Người dân Việt Nam rất quan tâm đến chính trị và rất quan tâm đến Đại hội Đảng. Vì vậy, tác nghiệp trong các Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng là một cơ hội rất quý của nghề báo. Những nhà báo dấn thân và nhiệt huyết sẽ luôn tìm ra cách để vượt qua khó khăn, rào cản, thử thách, cung cấp chính xác những thông tin nóng hổi của đại hội đến bạn đọc.