Lý luận về đường lối đổi mới có giá trị không phải vì được gọi tên, mà bởi đã được kiểm nghiệm, chứng thực bằng thực tiễn phát triển của đất nước suốt 40 năm qua. Từ xuất phát điểm là một nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu, chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh, Việt Nam đã từng bước vươn lên trở thành nền kinh tế có quy mô lớn trong khu vực, đời sống nhân dân không ngừng được cải thiện, tiềm lực quốc gia được tăng cường, vị thế và uy tín quốc tế ngày càng nâng cao.

Điều đặc biệt có ý nghĩa lý luận là trong suốt quá trình đổi mới, Đảng ta luôn xuất phát từ thực tiễn, tôn trọng thực tiễn và lấy thực tiễn làm cơ sở để điều chỉnh, bổ sung và phát triển tư duy lý luận. Ảnh: qdnd.vn 

Những thành tựu đó không phải là kết quả của sự ngẫu nhiên hay may mắn, mà là kết tinh trực tiếp của đường lối đổi mới đúng đắn, nhất quán và sáng tạo do Đảng khởi xướng, lãnh đạo và tổ chức thực hiện. Điều đặc biệt có ý nghĩa lý luận là trong suốt quá trình đổi mới, Đảng ta luôn xuất phát từ thực tiễn, tôn trọng thực tiễn và lấy thực tiễn làm cơ sở để điều chỉnh, bổ sung và phát triển tư duy lý luận. Những đột phá quan trọng về nhận thức như thừa nhận nền kinh tế nhiều thành phần, phát triển kinh tế tư nhân, chủ động hội nhập quốc tế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đổi mới tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả đều bắt nguồn từ yêu cầu thực tiễn phát triển đất nước và đã được thực tiễn chứng minh là phù hợp, đúng đắn.

Thực tiễn đổi mới cho thấy, lý luận về đường lối đổi mới không chỉ dừng lại ở việc giải thích thế giới, mà đã và đang trực tiếp cải tạo xã hội Việt Nam theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Mỗi bước phát triển mới của thực tiễn đều đặt ra những vấn đề mới cho tư duy lý luận. Trước những vấn đề đó, Đảng ta không né tránh, không bảo thủ, mà chủ động tổng kết thực tiễn, khái quát thành nhận thức lý luận mới, làm cơ sở khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách trong giai đoạn tiếp theo.

Chính mối quan hệ biện chứng giữa thực tiễn và lý luận đã tạo nên sức sống bền bỉ của đường lối đổi mới. Lý luận không xa rời thực tiễn, còn thực tiễn được soi sáng, dẫn dắt bởi lý luận. Đây là đặc điểm nổi bật, thể hiện rõ bản chất khoa học và cách mạng tư duy đổi mới của Đảng ta. Vì vậy, việc chính thức xác lập lý luận về đường lối đổi mới là sự tổng kết có tính khái quát cao đối với chặng đường 40 năm đổi mới, đồng thời là sự ghi nhận khoa học đối với quá trình phát triển tư duy lý luận gắn chặt với thực tiễn cách mạng Việt Nam. Qua đó, tiếp tục củng cố niềm tin vào con đường phát triển mà Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đã lựa chọn.