Từ thiết kế chiến lược đến yêu cầu hành động: Nhìn từ 7 nghị quyết của Bộ Chính trị

Nghị quyết số 57: Đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chính cho phát triển

Nghị quyết 57 xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chủ yếu thúc đẩy phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á, nhóm 50 quốc gia đứng đầu thế giới về năng lực cạnh tranh số và chỉ số phát triển Chính phủ điện tử; đồng thời nằm trong nhóm 3 nước dẫn đầu khu vực về nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo. Quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP; trên 80% người dân và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến; giao dịch không dùng tiền mặt đạt 80%; trên 40% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo. Việt Nam cũng hướng tới nhóm các quốc gia dẫn đầu về an toàn, an ninh không gian mạng và bảo vệ dữ liệu.

Tầm nhìn đến năm 2045, kinh tế số chiếm tối thiểu 50% GDP; Việt Nam trở thành một trong những trung tâm công nghiệp công nghệ số của khu vực và thế giới, thuộc nhóm 30 quốc gia dẫn đầu toàn cầu về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (ban hành ngày 22-12-2024). Ảnh minh họa: TTXVN

Nghị quyết số 59: Hội nhập quốc tế chủ động, toàn diện và hiệu quả

Nghị quyết xác định mục tiêu tổng quát là nâng cao chất lượng, hiệu quả, tính đồng bộ và toàn diện của hội nhập quốc tế; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước; đồng thời tranh thủ tối đa các nguồn lực bên ngoài nhằm xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường, phát triển nhanh và bền vững.

Theo Nghị quyết, hội nhập quốc tế được triển khai toàn diện trên các lĩnh vực, trọng tâm là hội nhập kinh tế; hội nhập về chính trị, quốc phòng, an ninh; hội nhập về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, văn hóa, xã hội, du lịch, môi trường, giáo dục - đào tạo, y tế, gắn với việc nâng cao năng lực và bản lĩnh chính trị trong hội nhập.

Ảnh minh họa: congthuong.vn

Nghị quyết số 66: “Đột phá của đột phá” hoàn thiện thể chế phát triển    

Nghị quyết số 66 xác định: Công tác xây dựng và thi hành pháp luật là “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; là một trọng tâm của tiến trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Nghị quyết đặt ra mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam có hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi. Cụ thể là, năm 2025, cơ bản hoàn thành việc tháo gỡ những “điểm nghẽn” do quy định pháp luật; năm 2027, hoàn thành việc sửa đổi, bổ sung, ban hành mới văn bản pháp luật bảo đảm cơ sở pháp lý đồng bộ cho hoạt động của bộ máy nhà nước; năm 2028, hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư, kinh doanh, góp phần đưa môi trường đầu tư của Việt Nam nằm trong nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN.

Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam có hệ thống pháp luật chất lượng cao, hiện đại, tiệm cận chuẩn mực, thông lệ quốc tế tiên tiến và phù hợp với thực tiễn đất nước; nhất quán, tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ hiệu quả quyền con người, quyền công dân; thượng tôn Hiến pháp và pháp luật; quản trị quốc gia hiện đại với bộ máy nhà nước tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững, trở thành nước phát triển, có thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa vào năm 2045.

Ảnh minh họa: baochinhphu.vn

Nghị quyết số 68: Cú hích thể chế cho kinh tế tư nhân cất cánh

Nghị quyết số 68 khẳng định “kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia”. Đồng thời, yêu cầu xóa bỏ định kiến, tạo lập môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch; lấy doanh nghiệp làm trung tâm, doanh nhân làm lực lượng nòng cốt để thực hiện công cuộc phát triển kinh tế, khoa học - công nghệ và hội nhập quốc tế.

Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030, cả nước phấn đấu có 2 triệu doanh nghiệp tư nhân, đóng góp 55-58% GDP, giải quyết 84%-85% việc làm xã hội. Tầm nhìn đến 2045 là xây dựng khu vực kinh tế tư nhân phát triển nhanh, bền vững, cạnh tranh toàn cầu và thực sự trở thành trụ cột của nền kinh tế độc lập, tự chủ.

Sự ra đời của Nghị quyết 68 không chỉ phản ánh tầm nhìn chiến lược của Đảng, mà còn thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong việc khơi thông nguồn lực, thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển vượt bậc.  

Ảnh minh họa: baochinhphu.vn

Nghị quyết số 70: Bảo đảm an ninh năng lượng trong giai đoạn phát triển mới

Nghị quyết nêu rõ mục tiêu đến năm 2030 là bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng, cung cấp đủ và ổn định cho phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân và bảo vệ môi trường sinh thái. Ngành năng lượng sẽ phát triển hài hòa giữa các phân ngành với hạ tầng đồng bộ, thông minh, đạt trình độ tiên tiến trong khu vực ASEAN.

Mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là tổng cung năng lượng sơ cấp đạt 150-170 triệu tấn dầu quy đổi; công suất nguồn điện đạt 183-236 GW với sản lượng điện khoảng 560-624 tỷ kWh; tỷ lệ năng lượng tái tạo chiếm 25-30% tổng cung; độ tin cậy cung cấp điện đạt tiêu chí hàng đầu ASEAN; tỷ lệ tiết kiệm năng lượng từ 8-10% và giảm phát thải khí nhà kính từ 15-35% so với kịch bản thông thường. Tầm nhìn đến năm 2045, ngành năng lượng Việt Nam phát triển bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên, có thị trường cạnh tranh minh bạch, hệ thống hạ tầng hiện đại, thông minh, kết nối hiệu quả với khu vực và quốc tế, chất lượng nhân lực và trình độ công nghệ ngang bằng các nước công nghiệp phát triển.

Ảnh minh họa: baochinhphu.vn

Nghị quyết số 71: Nâng tầm giáo dục Việt Nam

Nghị quyết số 71 đặt mục tiêu đến năm 2030, nâng cao chất lượng giáo dục mầm non và phổ thông đạt trình độ tiên tiến trong khu vực châu Á; ít nhất 80% trường phổ thông đạt chuẩn quốc gia; hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3-5 tuổi và giáo dục bắt buộc đến hết trung học cơ sở; ít nhất 85% người trong độ tuổi hoàn thành bậc trung học phổ thông, không có tỉnh, thành phố nào dưới 60%; tỷ lệ người trong độ tuổi theo học các trình độ sau trung học phổ thông đạt 50%; tỷ lệ người lao động có trình độ cao đẳng, đại học trở lên đạt 24%...

Phấn đấu ít nhất 8 cơ sở giáo dục đại học thuộc nhóm 200 đại học hàng đầu châu Á, ít nhất 1 cơ sở giáo dục đại học thuộc nhóm 100 đại học hàng đầu thế giới trong một số lĩnh vực theo các bảng xếp hạng quốc tế uy tín. Đến năm 2035, hoàn thành phổ cập trung học phổ thông, nâng chỉ số giáo dục đóng góp vào HDI lên trên 0,85, có ít nhất 2 cơ sở giáo dục đại học nằm trong nhóm 100 trường hàng đầu thế giới. Tầm nhìn đến năm 2045, phấn đấu xây dựng hệ thống giáo dục quốc dân hiện đại, công bằng, chất lượng, nằm trong nhóm 20 quốc gia hàng đầu thế giới...

Nghị quyết 71 được kỳ vọng sẽ tạo sự phát triển đột phá cho giáo dục đào tạo. Ảnh: Vietnam+

Nghị quyết số 72: Nâng tầm phát triển con người Việt Nam

Nghị quyết đặt mục tiêu nâng cao thể lực, trí lực, tầm vóc và tuổi thọ khỏe mạnh của nhân dân. Đến năm 2030, tăng chiều cao trung bình của trẻ em và thanh thiếu niên từ 1-18 tuổi thêm tối thiểu 1,5cm; tuổi thọ trung bình đạt 75,5 tuổi, trong đó số năm sống khỏe mạnh đạt tối thiểu 68 năm. Tỷ lệ tiêm chủng các vắc-xin trong Chương trình tiêm chủng thiết yếu đạt trên 95%.

Từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần. Đến năm 2030, người dân được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình. Đến năm 2026, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt trên 95% dân số, đến năm 2030 đạt bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân.

Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam hướng tới môi trường sống chất lượng, hệ thống y tế hiện đại, công bằng, hiệu quả, tuổi thọ trung bình trên 80 tuổi, số năm sống khỏe mạnh trên 71 năm, tầm vóc, thể lực ngang bằng các nước phát triển.

Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân luôn được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm. Ảnh minh họa: baochinhphu.vn

Từ thiết kế chiến lược đến yêu cầu hành động

Việc Bộ Chính trị liên tiếp ban hành bảy nghị quyết trong thời gian ngắn là khẳng định rõ ràng về tầm nhìn phát triển và quyết tâm chính trị của Đảng trong giai đoạn mới. Với phạm vi bao trùm từ pháp luật, kinh tế, khoa học - công nghệ, giáo dục, y tế đến năng lượng và hội nhập quốc tế, các nghị quyết tạo nên một chỉnh thể thống nhất, phản ánh tư duy phát triển toàn diện, dài hạn và có tính hệ thống.

Điểm đáng chú ý là bảy nghị quyết không tồn tại riêng lẻ, mà được thiết kế như một “gói chính sách chiến lược”, nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn lớn đang cản trở sự phát triển. Mục tiêu xuyên suốt là khơi thông mọi nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giải phóng sức sản xuất, đồng thời nâng cao chất lượng sống của người dân và năng lực cạnh tranh quốc gia. Cách tiếp cận này cho thấy sự chuyển dịch rõ nét từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo và phát triển.

Ở tầm chiến lược, bảy nghị quyết được xem là nền tảng quan trọng để hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm của đất nước. Đây không chỉ là các mốc thời gian mang tính biểu tượng, mà là những cam kết chính trị đòi hỏi nỗ lực bền bỉ, liên tục và đồng bộ của cả hệ thống chính trị.

Tinh thần hành động hiện thực hóa các nghị quyết được Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện bốn nghị quyết của Bộ Chính trị (ngày 16-9-2025). Theo đó, trọng tâm là chuyển nhanh từ “ban hành chủ trương” sang “quản trị thực thi”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo. Thông điệp này cho thấy yêu cầu cao hơn về năng lực tổ chức thực hiện, kỷ luật hành chính và trách nhiệm giải trình của các cấp, các ngành.

Điều quan trọng nhất hiện nay không nằm ở việc ban hành chính sách, mà ở khả năng biến nghị quyết thành kết quả cụ thể. Điều này đòi hỏi mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan nhà nước phải cụ thể hóa nghị quyết thành chương trình, kế hoạch hành động rõ ràng; xác định đúng trọng tâm, phân công trách nhiệm cụ thể và gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả cuối cùng. Nguyên tắc “rõ việc, rõ người, rõ tiến độ, rõ hiệu quả” vì thế không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà là thước đo của quyết tâm chính trị.

Nhấn mạnh “mỗi người một việc cụ thể, mỗi ngày một kết quả cụ thể”, Tổng Bí thư đặt trọng tâm vào hành động thực chất, chống hình thức, nói đi đôi với làm. Đây cũng là sự cụ thể hóa quan điểm “lấy dân làm gốc”, coi nhân dân vừa là chủ thể tham gia, vừa là đối tượng thụ hưởng của mọi chính sách phát triển.

Đáng chú ý, các nội dung cốt lõi của bảy nghị quyết đã được chắt lọc, bổ sung vào Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng. Điều này cho thấy các nghị quyết không chỉ có ý nghĩa trước mắt, mà còn đóng vai trò định hình tư duy chiến lược, tầm nhìn và định hướng phát triển đất nước đến giữa thế kỷ XXI. Sự gắn kết chặt chẽ giữa nghị quyết của Bộ Chính trị và văn kiện Đại hội Đảng tạo nên tính liên tục, nhất quán trong lãnh đạo và chỉ đạo phát triển.

Có thể khẳng định, 7 nghị quyết của Bộ Chính trị đã mở ra một không gian phát triển mới cho đất nước. Vấn đề then chốt hiện nay là biến thiết kế chiến lược thành hành động cụ thể, biến quyết tâm chính trị thành kết quả đo đếm được trong thực tiễn. Khi cả hệ thống chính trị và toàn xã hội cùng vào cuộc với tinh thần trách nhiệm cao nhất, các nghị quyết sẽ thực sự đi vào cuộc sống, tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, giàu mạnh và thịnh vượng.