Hạt nhân lãnh đạo trực tiếp, toàn diện ở cơ sở

Tổ chức đảng ở cơ sở là cấp trực tiếp, nền tảng của Đảng; là nơi các nghị quyết, chủ trương của Đảng được cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch hành động phù hợp với thực tiễn. Đây cũng là nơi trực tiếp giáo dục, rèn luyện, quản lý đội ngũ cán bộ, đảng viên; đồng thời giữ vai trò cầu nối gắn kết mật thiết giữa Đảng với nhân dân. Thông qua hoạt động của tổ chức đảng ở cơ sở, đường lối, quan điểm của Đảng được kiểm nghiệm trong thực tiễn, được nhân dân tiếp nhận, ủng hộ và triển khai thực hiện.

 Lễ kết nạp đảng viên được tổ chức trang trọng tại Đảng bộ Trường THPT Hưng Yên. Ảnh: MINH CHÂM

Ngay từ khi ra đời, Đảng ta đã đặc biệt coi trọng xây dựng tổ chức đảng ở cơ sở, xác định đây là nền móng quyết định sức mạnh lãnh đạo và sức chiến đấu của toàn Đảng. Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần khẳng định: “Chi bộ là gốc rễ của Đảng ở trong quần chúng. Chi bộ tốt thì mọi chính sách của Đảng đều được thi hành tốt, mọi công việc đều tiến bộ không ngừng”. Tư tưởng đó trở thành nguyên lý xuyên suốt trong quá trình xây dựng, trưởng thành và lãnh đạo cách mạng của Đảng ta.

Thực tiễn nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng vừa qua cho thấy, nơi nào tổ chức đảng ở cơ sở được củng cố vững mạnh, phát huy tốt vai trò lãnh đạo thì ở đó nhiệm vụ chính trị được triển khai đồng bộ, hiệu quả, tạo được sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và nhân dân. Theo tổng hợp báo cáo của nhiều địa phương, cơ quan, đơn vị, hằng năm có hơn 90% tổ chức cơ sở đảng hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên. Nhiều chi bộ, đảng bộ cơ sở đã chủ động cụ thể hóa nghị quyết của cấp trên thành các chương trình, kế hoạch sát thực tiễn, có trọng tâm, trọng điểm, khắc phục tình trạng hình thức, dàn trải. Đặc biệt, trong bối cảnh dịch Covid-19 bùng phát mạnh những năm đầu nhiệm kỳ, các tổ chức đảng ở cơ sở đã phát huy rõ vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc. Nhiều tổ chức cơ sở đảng đã ban hành nghị quyết, kết luận chuyên đề về phòng, chống dịch, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng tổ chức, cá nhân; kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở, góp phần ổn định đời sống nhân dân, duy trì sản xuất, kinh doanh, bảo đảm an sinh xã hội.

Một điểm nổi bật trong nhiệm kỳ Đại hội XIII là sự chuyển biến rõ nét về chất lượng sinh hoạt chi bộ. Việc duy trì nền nếp sinh hoạt định kỳ, sinh hoạt chuyên đề gắn với nhiệm vụ chính trị được quan tâm hơn. Nhiều chi bộ tổ chức sinh hoạt chuyên đề về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên; nâng cao trách nhiệm nêu gương; phòng, chống suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Các mô hình sinh hoạt như “chi bộ 4 tốt”, “đảng viên nêu gương”, “mỗi đảng viên gắn với một phần việc cụ thể” đã phát huy hiệu quả thiết thực.

Công tác xây dựng Đảng về tổ chức, cán bộ tiếp tục được quan tâm. Trung bình mỗi năm có hơn 3% quần chúng ưu tú được xem xét kết nạp vào Đảng; tỷ lệ đảng viên hoàn thành tốt và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đạt hơn 90%; số đảng viên vi phạm kỷ luật giảm dần qua các năm, thể hiện hiệu quả của công tác giáo dục, rèn luyện, kiểm tra, giám sát.

Kết quả nổi bật đáng ghi nhận khác, thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức cơ sở đảng đã tiếp tục khẳng định vai trò hạt nhân lãnh đạo, quyết định hiệu quả thực hiện chủ trương này. Các tổ chức cơ sở đảng đã lãnh đạo quán triệt, cụ thể hóa kịp thời các nghị quyết, kết luận của Trung ương và cấp ủy cấp trên, ban hành chương trình, kế hoạch thực hiện phù hợp với đặc điểm từng địa phương. Thông qua đó, việc sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế, kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức được triển khai đồng bộ, cơ bản bảo đảm đúng lộ trình, không làm gián đoạn hoạt động quản lý, điều hành.

Bên cạnh đó, tổ chức cơ sở đảng phát huy vai trò nòng cốt trong công tác tư tưởng, chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời định hướng dư luận, tạo sự thống nhất cao về nhận thức và hành động trong cán bộ, đảng viên và nhân dân. Việc công khai, minh bạch chủ trương, chính sách, nhất là đối với cán bộ chịu tác động trực tiếp, đã góp phần củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận xã hội. Thông qua công tác kiểm tra, giám sát và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, tổ chức cơ sở đảng đã góp phần giữ vững kỷ cương, kỷ luật hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp. Có thể khẳng định, việc phát huy tốt vai trò của tổ chức cơ sở đảng là nhân tố then chốt bảo đảm thực hiện thắng lợi chủ trương tinh gọn chính quyền địa phương 2 cấp trong giai đoạn hiện nay.

Những kết quả đạt được trong nhiệm kỳ Đại hội XIII tiếp tục khẳng định tổ chức đảng ở cơ sở giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là nền tảng của Đảng, là cầu nối trực tiếp giữa Đảng với nhân dân. Trong mọi điều kiện, hoàn cảnh, khi tổ chức đảng ở cơ sở được xây dựng trong sạch, vững mạnh thì nhiệm vụ chính trị ở địa phương, cơ quan, đơn vị sẽ được thực hiện thắng lợi.

Tiếp tục xây dựng Đảng ở cơ sở vững mạnh

Ngày 5-1-2026, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành Kết luận số 229-KL/TW về thực hiện một số nội dung, nhiệm vụ trọng tâm trong hoạt động của tổ chức cơ sở đảng thời gian tới, yêu cầu xác định quý I-2026 là đợt cao điểm đưa hoạt động của tổ chức cơ sở đảng vào nền nếp, tạo nền tảng thực hiện thắng lợi nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Điều đó cho thấy sự quan tâm đặc biệt của Trung ương đối với vị trí, vai trò của tổ chức cơ sở đảng.

Để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng ở cơ sở cả trước mắt và trong thời gian tới, trước hết, tổ chức cơ sở đảng phải kiên định và thực hiện nghiêm các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng. Đây là “xương sống”, là nền tảng bảo đảm năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng. Thực tiễn cho thấy, ở đâu nguyên tắc tập trung dân chủ được tôn trọng, tự phê bình và phê bình được thực hiện nghiêm túc, kỷ luật, kỷ cương được giữ vững, ở đó tổ chức đảng đoàn kết, thống nhất, có sức đề kháng cao. Đồng thời, cần chú trọng nâng cao chất lượng công tác sinh hoạt cấp ủy, sinh hoạt chi bộ, bảo đảm các buổi sinh hoạt phải thực sự trở thành diễn đàn chính trị - tư tưởng quan trọng, nơi hội tụ trí tuệ tập thể, phát huy dân chủ đi đôi với giữ vững kỷ cương. Nội dung sinh hoạt cần bám sát nhiệm vụ chính trị, những vấn đề bức thiết nảy sinh từ thực tiễn; tránh tình trạng hình thức, chiếu lệ, hoặc hành chính hóa sinh hoạt đảng.

Cùng với đó, cần tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của tổ chức đảng ở cơ sở theo hướng khoa học, hiệu quả, sát thực tiễn. Trong điều kiện Đảng lãnh đạo toàn diện xã hội, phương thức lãnh đạo của tổ chức đảng ở cơ sở phải không ngừng được hoàn thiện, vừa bảo đảm giữ vững vai trò lãnh đạo, vừa phát huy tính chủ động, sáng tạo của chính quyền, các tổ chức trong hệ thống chính trị và nhân dân. Cấp ủy cần tập trung lãnh đạo bằng nghị quyết có chất lượng, ngắn gọn, rõ mục tiêu, rõ nhiệm vụ, rõ giải pháp; khắc phục tình trạng nghị quyết chung chung, sao chép, thiếu tính khả thi. Việc tổ chức thực hiện nghị quyết phải quyết liệt, đồng bộ, gắn với phân công trách nhiệm cụ thể.

Ngoài ra, cần phát huy dân chủ, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa tổ chức đảng ở cơ sở với nhân dân; phải thực sự dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng; lắng nghe ý kiến góp ý, phản ánh, giám sát của nhân dân đối với tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên. Khi tổ chức đảng ở cơ sở thực sự cầu thị, biết lắng nghe, biết tự sửa mình, thì niềm tin của nhân dân đối với Đảng sẽ được củng cố vững chắc. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương của Đảng, tập trung vào những lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực. Việc xử lý vi phạm phải kịp thời, nghiêm minh, không có “vùng cấm”, không có ngoại lệ, qua đó giữ vững tính chiến đấu, sự nghiêm minh của kỷ luật Đảng.

Cùng với các biện pháp trên, cần quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên ở cơ sở thực sự tiền phong, gương mẫu, đủ phẩm chất, năng lực, trong sáng về đạo đức, tận tụy trong công việc, gần dân, trọng dân, vì dân. Công tác cán bộ phải được tiến hành một cách bài bản, khoa học, công khai, minh bạch, gắn chặt giữa “xây” và “chống”, giữa đào tạo, bồi dưỡng với rèn luyện trong thực tiễn. Đặc biệt, cần coi trọng việc kiểm soát quyền lực, phòng, chống suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ngay từ cơ sở. Việc nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, không chỉ là yêu cầu về đạo đức mà phải trở thành chuẩn mực chính trị, là tiêu chí quan trọng để đánh giá năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng.

Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng ở cơ sở không chỉ là yêu cầu về tổ chức, mà còn là thước đo bản lĩnh chính trị, năng lực cầm quyền của Đảng trong giai đoạn phát triển mới. Khi từng tổ chức đảng ở cơ sở thực sự trong sạch, vững mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, Đảng ta sẽ có nền tảng vững chắc để lãnh đạo đất nước vượt qua mọi khó khăn, thách thức, vững bước vào kỷ nguyên mới phát triển phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.