World Cup 2026: Hành trình vươn lên của “tân binh” Trung Á

Tối 17-6, tại lượt trận đầu tiên bảng K World Cup 2026, đội tuyển Uzbekistan để thua Colombia 1-3 trong lần đầu tiên xuất hiện ở sân chơi bóng đá lớn nhất hành tinh. Dù không giành được điểm số, đại diện Trung Á vẫn để lại dấu ấn đáng nhớ khi Faizullaev ghi bàn thắng đầu tiên trong lịch sử World Cup của đội tuyển nước này.

Tiền vệ Faizullaev (bên phải) của đội tuyển Uzbekistan trong pha tấn công ở trận gặp đội tuyển Colombia tại World Cup 2026 ngày 17-6. Ảnh: THX

Đối với Uzbekistan, việc giành quyền tham dự World Cup đã là một bước đột phá mang tính lịch sử. Trong hơn một thập niên qua, bóng đá nước này luôn nằm trong nhóm đội tuyển có năng lực cạnh tranh hàng đầu châu Á nhưng nhiều lần lỡ hẹn với ngày hội bóng đá thế giới. Từ vị thế của một đội bóng luôn ở ngưỡng cửa World Cup, Uzbekistan nay đã chính thức góp mặt trên sân khấu cao nhất.

Việc góp mặt ở sân chơi lớn nhất hành tinh của đội tuyển quốc gia Uzbekistan là kết quả của quá trình tích lũy lâu dài. Trước khi giành vé dự World Cup, các đội tuyển trẻ Uzbekistan đã liên tiếp khẳng định vị thế tại đấu trường châu lục. Năm 2023, đội U20 Uzbekistan vô địch châu Á. Năm 2024, đội U23 giành ngôi á quân châu Á và lần đầu tiên đoạt vé dự Olympic. Đến năm 2025, đội U17 tiếp tục đăng quang tại Giải U17 châu Á.

Đằng sau những thành tích đó là chương trình cải cách bóng đá toàn quốc được triển khai từ năm 2018. Theo kế hoạch, 14 khu vực trên cả nước đều thành lập học viện bóng đá trẻ; đồng thời xây dựng Học viện Bóng đá quốc gia nhằm tuyển chọn, đào tạo và cung cấp nguồn cầu thủ cho các câu lạc bộ chuyên nghiệp cũng như các đội tuyển quốc gia.

Bên cạnh đó, hệ thống đào tạo huấn luyện viên và trọng tài được tái cơ cấu theo hướng chuyên nghiệp hơn. Các chương trình phát triển bóng đá cộng đồng như “Mỗi khu dân cư một sân bóng” cũng được triển khai nhằm mở rộng nền tảng người chơi bóng đá trên phạm vi toàn quốc.

Nhờ đầu tư đồng bộ, hệ thống đào tạo trẻ của Uzbekistan ngày càng hoàn thiện. Năm 2025, Liên đoàn Bóng đá Uzbekistan tiếp tục được Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) công nhận đạt chuẩn đào tạo trẻ tinh hoa cấp 3 sao - mức đánh giá cao về cơ sở vật chất, đội ngũ huấn luyện, cơ hội thi đấu và công tác phát triển cầu thủ trẻ.

Cùng với đó, quốc gia Trung Á này cũng chú trọng đầu tư hạ tầng. Trung tâm Bóng đá quốc gia mới tại thủ đô Tashkent được xây dựng như một tổ hợp hiện đại, tích hợp các chức năng đào tạo, huấn luyện, y học thể thao và phục hồi chức năng, phục vụ cho cả đội tuyển quốc gia lẫn các lứa cầu thủ trẻ.

Tân Hoa xã dẫn lời ông Ravshan Irmatov, Phó chủ tịch thứ nhất Liên đoàn Bóng đá Uzbekistan cho biết, thành công lớn nhất của bóng đá nước này trong những năm gần đây là xây dựng được hệ thống phát hiện, đào tạo và phát triển tài năng một cách hoàn chỉnh, tạo nên lộ trình rõ ràng cho các cầu thủ trẻ tiến lên bóng đá chuyên nghiệp.

Những thành quả đó đang được thể hiện qua sự trưởng thành của thế hệ cầu thủ mới. Tiêu biểu là hậu vệ Abdukodir Khusanov, 22 tuổi, hiện khoác áo Manchester City. Trưởng thành từ hệ thống đào tạo trẻ trong nước, Khusanov từng thi đấu tại Belarus trước khi chuyển sang Pháp và sau đó trở thành cầu thủ Uzbekistan đầu tiên góp mặt tại Giải Ngoại hạng Anh.

Một gương mặt nổi bật khác là Faizullaev, người ghi bàn thắng đầu tiên trong lịch sử World Cup của Uzbekistan. Trưởng thành từ lò đào tạo Pakhtakor, tiền vệ này từng cùng đội U20 Uzbekistan vô địch châu Á năm 2023 và được bầu chọn là cầu thủ xuất sắc nhất giải trước khi chuyển sang thi đấu tại Nga và sau đó là Thổ Nhĩ Kỳ.

Từ các học viện bóng đá trẻ, các đội tuyển trẻ quốc gia đến những cầu thủ đang thi đấu tại các giải vô địch hàng đầu châu Âu, hành trình phát triển của Khusanov và Faizullaev phần nào phản ánh con đường đi lên của bóng đá Uzbekistan.

Việc World Cup mở rộng số đội tham dự đã tạo thêm cơ hội cho các nền bóng đá châu Á. Tuy nhiên, với Uzbekistan, tấm vé đến World Cup không chỉ là thành quả của sự mở rộng đó mà còn là kết quả của một chiến lược phát triển dài hạn. Lần đầu góp mặt ở sân chơi lớn nhất hành tinh có thể chỉ là sự khởi đầu cho những mục tiêu xa hơn của bóng đá Trung Á trong tương lai.