Trước đó, một tổ điều tra độc lập của IOC đã nghiên cứu các hồ sơ về Chương trình chống doping của Nga ở Sochi 2014, rồi đi đến kết luận: Thể thao Nga đã thao túng việc phòng, chống doping trong suốt một thời gian dài, việc này có thể đã diễn ra trong gần một thập niên trở lại đây.

Với lệnh cấm trên, tất cả quan chức thể thao, HLV, VĐV của Nga sẽ không được tham dự kỳ Olympic mùa Đông 2018. Nghiêm khắc hơn, IOC cũng không cho phép quốc kỳ của Nga được phép xuất hiện ở Olympic mùa Đông 2018, dù lá cờ đó đại diện cho VĐV hay một nhóm tuyển thủ Nga dự tranh. IOC đưa ra lệnh cấm nhưng cũng mở cửa cho các VĐV Nga chứng minh mình “sạch” sẽ được phép tham dự Olympic mùa Đông 2018, song không được đại diện cho đoàn thể thao Nga, thay vào đó, họ sẽ thi đấu dưới tên gọi: “VĐV Olympic đến từ Nga” với lá cờ 5 vòng tròn của Olympic. Những huy chương, kỷ lục Thế vận hội nếu họ giành được cũng không được ghi tên nước Nga, và quốc ca Nga không được xướng lên trong các buổi lễ trao giải, thay vào đó là ca khúc của Thế vận hội.

 Ông Richard McLaren báo cáo trước WADA về cách thức các mẫu nước tiểu bị đánh tráo ở Olympic mùa Đông Sochi 2014.Ảnh: WADA.

Ông Thomas Bach, Chủ tịch IOC nhấn mạnh: “IOC đã rất cân nhắc khi đưa ra lệnh cấm thể thao Nga dự Olympic mùa Đông 2018, nhưng chúng tôi phải làm thế vì sự trong sạch của thể thao, cũng như vì một cuộc chơi công bằng”.  

Theo báo cáo chi tiết từ WADA, việc sử dụng doping ở Nga được “bật đèn xanh” bởi các cơ quan quản lý cấp nhà nước. Việc này bắt đầu từ khoảng năm 2011; dính líu đến cả kỳ Olympic mùa Hè London 2012, Olympic mùa Đông tại Sochi năm 2014.

Tổ điều tra độc lập của IOC trong một bản báo cáo đã mô tả chi tiết: Việc sử dụng doping và che giấu sử dụng doping ở Nga đã lên tầm tinh vi có hệ thống. Ở một vài thời điểm, có những que nhỏ đã được sử dụng để mở nắp của những thùng đựng mẫu thử nước tiểu; sau đó có người lén đưa chất lỏng khác vào đánh tráo. Việc đánh tráo mẫu thử được thực hiện qua những lỗ nhỏ trong phòng thí nghiệm.  

Grigory Rodchenkov, người phụ trách Trung tâm Phòng chống doping Moscow đã chỉ đạo cấp dưới dùng kim tiêm hút các mẫu nước tiểu ban đầu ra khỏi các ống đựng, sau đó bơm mẫu sạch vào. Tuy nhiên, ủy ban điều tra độc lập của IOC do ông Richard McLaren (luật sư người Canada) đứng đầu, đã phát hiện những vết xước rất nhỏ ở các nắp đậy mẫu thử; và từ đây, họ đã phanh phui ra sự việc.

Theo WADA, đỉnh điểm của vụ việc là Ủy ban chống doping Nga (RUSADA) đã không tuân thủ nguyên tắc chống doping mới hồi tháng trước. Và đây chính là “giọt nước tràn ly” khiến IOC không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc phải đưa ra án phạt nghiêm khắc dành cho thể thao Nga.

Trước sự việc trên, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố tẩy chay Thế vận hội mùa Đông 2018 và Nga cũng không cử VĐV tham dự Thế vận hội 2018. Tổng thống V.Putin cho rằng, Nga cần phải có quyết định sáng suốt bảo vệ quyền lợi của các VĐV nước nhà cũng như vì phong trào Olympic.

Người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nêu rõ, nước Nga thực hiện lệnh cấm, song sẽ vượt qua thách thức này và không bao giờ bị gục ngã. Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban Olympic Nga Alexander Zhukov cho biết đang cân nhắc việc kháng cáo lệnh cấm của IOC lên Tòa án Trọng tài Thể thao (CAS).
THU HIỀN