Những “thần đồng” rực sáng

Ở tuổi 11, Yuki Kurihara (Nhật Bản) vừa đi vào lịch sử khi trở thành vận động viên trẻ tuổi nhất giành huy chương vàng (HCV) ASIAD. Tại chung kết Puyo Puyo môn thể thao điện tử, Yuki Kurihara đánh bại Kang Dongshin (Hàn Quốc) với tỷ số 10-2.

 Yuki Kurihara giành huy chương vàng ASIAD 20 ở tuổi 11. Ảnh: AP

Trước đó, Yu Zidi (13 tuổi), là vận động viên trẻ tuổi nhất của Đoàn thể thao Trung Quốc tham dự ASIAD 20. Dù vậy, Yu Zidi không đến Nhật Bản chỉ để tích lũy kinh nghiệm mà đã tạo ra những màn tranh tài ấn tượng trên đường đua xanh. Đăng ký tham dự 3 nội dung là 200m nữ bơi bướm, 200m bơi hỗn hợp nữ và 400m hỗn hợp cá nhân nữ, Yu Zidi đều giành huy chương vàng, phá 1 kỷ lục châu Á và 2 kỷ lục ASIAD.

ASIAD 20 cũng chứng kiến sự tỏa sáng rực rỡ của những gương mặt trẻ chạm tới đỉnh cao thế giới. "Kình ngư" 17 tuổi người Nhật Bản Shin Ohashi đã điền tên mình vào lịch sử khi xô đổ kỷ lục thế giới ở nội dung 200m bơi ếch nam. Chiến tích của Ohashi càng trở nên phi thường khi anh rút ngắn tới 1,76 giây so với kỷ lục cá nhân tốt nhất trước đó (2 phút 6,59 giây). Bằng lối bơi "vũ bão", kình ngư sinh năm 2009 chạm mốc 100m đầu tiên chỉ với 59,89 giây và duy trì guồng chân mạnh mẽ cho đến tận những mốc mét cuối cùng. Ngoài ra, Ohashi trở thành vận động viên nam trẻ tuổi nhất phá kỷ lục thế giới bể dài cá nhân kể từ thời Michael Phelps năm 2002.

Nội dung 100m nữ danh giá môn điền kinh, Chen Yujie (Trung Quốc) đã có màn trình diễn bùng nổ tại ASIAD 20 khi giành HCV 100m nữ với thành tích 11,06 giây, qua đó xô đổ kỷ lục Đại hội tồn tại suốt 24 năm (kỷ lục cũ là 11,15 giây). Ở tuổi 17, Chen Yujie đang nổi lên như một trong những tài năng tốc độ đáng chú ý nhất châu Á.

Bên cạnh những ngôi sao tên tuổi tiếp tục khẳng định được giá trị, ASIAD 20 đang là nơi ươm mầm những tài năng trẻ châu Á. Kamus Wong, 12 tuổi, là vận động viên trượt ván tới từ Hồng Công (Trung Quốc). Dù còn rất trẻ và phải gác lại việc học ở trường để sang Nhật Bản thi đấu nhưng Wong tỏ ra rất thực tế về năng lực bản thân. Nhìn vào thần tượng Sky Brown (người từng giành huy chương bạc Olympic ở tuổi 13), Wong chia sẻ rằng cô cần nỗ lực luyện tập chăm chỉ hơn nữa để cải thiện kỹ năng trước khi mơ về tấm vé dự Olympic.

Chiến lược đầu tư bài bản

Các vận động viên giành huy chương vàng tại ASIAD 20 ngày càng trẻ nhờ chiến lược trẻ hóa lực lượng, sự phát triển của khoa học thể thao hiện đại, và việc tiếp cận đào tạo chuyên nghiệp từ sớm. Nhiều quốc gia đã chú trọng xây dựng lứa vận động viên kế cận, tạo cơ hội cọ xát quốc tế sớm cho các tài năng trẻ để họ đạt đỉnh phong độ ở tuổi đôi mươi. Có những môn như thể dục dụng cụ, bơi, thể thao điện tử, trượt ván…, các vận động viên được đào tạo từ khi còn rất nhỏ. Rời xa gia đình, các em bước vào một “lò” đào tạo thể thao chuyên nghiệp, sớm hình thành tâm lý thi đấu thể thao chuyên nghiệp từ khi còn rất nhỏ.

Ở tuổi 13, Yu Zidi giành 3 huy chương và phá 1 kỷ lục châu Á, 2 kỷ lục ASIAD. Ảnh: AP

Bên cạnh đó, phương pháp tập luyện tối ưu hóa bằng dữ liệu, chế độ dinh dưỡng và phục hồi thể lực tiên tiến giúp vận động viên trẻ sớm vươn lên tầm thế giới mà không cần chờ đến độ tuổi chín muồi truyền thống. Điều này thường thấy ở các quốc gia có nền kinh tế phát triển, khi nguồn lực đầu tư đủ lớn, các vận động viên được hưởng lợi rất lớn từ những tiến bộ của khoa học công nghệ, dinh dưỡng, y học thể thao…

Cùng với những môn Olympic truyền thống, nhiều môn thể thao hiện đại hoặc thể thao mới đưa vào chương trình thi đấu của ASIAD đòi hỏi sự nhanh nhẹn, phản xạ và thể lực bùng nổ - thế mạnh đặc trưng của lứa tuổi trẻ. Yuki Kurihara là một ví dụ, khi giành chức vô địch ASIAD môn thể thao điện tử khi mới 11 tuổi. Trước đó tại Olympic Paris 2024, Momiji Nishiya giành HCV môn trượt ván nội dung đường phố khi mới 13 tuổi và 330 ngày.

Nếu thể thao Mỹ dựa vào nền tảng phát triển từ học đường, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc… ươm mầm thể thao từ những tài năng trẻ trong những “lò” đào tạo kỷ luật. Mỗi mô hình có những ưu điểm riêng, nhưng nhìn chung, sự kết hợp của các yếu tố về dinh dưỡng, y học, công nghệ… góp phần giúp các vận động viên sớm vươn tới đỉnh cao.

Thành công của những “thần đồng” kể trên không chỉ đến từ tố chất thiên bẩm mà còn là kết quả của chiến lược phát triển dài hạn, khoa học thể thao và môi trường thi đấu chuyên nghiệp. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang vẫn là hành trình dài cần sự đồng hành, chăm sóc và định hướng đúng đắn để những tài năng trẻ phát triển bền vững, để các em bước tới chinh phục đỉnh cao nhất: Olympic.