Ngày 15-3, Diễn đàn Doanh nghiệp và Hội nghị Bộ trưởng An ninh Năng lượng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đã thông qua Tuyên bố chung cấp bộ trưởng, theo đó 18 quốc gia đã nhất trí tăng cường hợp tác nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng năng lượng và bảo vệ các tuyến vận tải hàng hải quan trọng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị tại Trung Đông làm gia tăng rủi ro đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Diễn ra tại Tokyo trong 2 ngày 14 và 15-3, sự kiện do Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản phối hợp với Hội đồng Phát triển và Năng lượng Quốc gia Mỹ (NEDC) đồng tổ chức, quy tụ các quan chức cấp cao và lãnh đạo doanh nghiệp từ các quốc gia trong nhiều lĩnh vực như năng lượng, hạ tầng và tài chính.
Sau 2 ngày thảo luận, diễn đàn ra tuyên bố nhấn mạnh cần bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định trong khu vực, bảo vệ chuỗi cung ứng, cơ sở hạ tầng và các tuyến vận tải hàng hải. Tuyên bố cũng khuyến khích đa dạng hóa nguồn cung, mở rộng xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ, đồng thời thúc đẩy hợp tác về công nghệ năng lượng thế hệ mới như lò phản ứng mô-đun cỡ nhỏ (SMR).
 |
| Nhà máy lọc dầu tại Dammam, Saudi Arabia. Ảnh minh họa: TTXVN |
Lâu nay phần lớn các quốc gia châu Á phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu, đặc biệt là dầu thô và khí đốt tự nhiên từ Trung Đông. Thế nhưng, chiến sự bùng phát và kéo dài tại Trung Đông đang đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh, gây gián đoạn chuỗi cung ứng và tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế cũng như việc kìm hãm lạm phát ở các nền kinh tế tăng trưởng nhanh.
Bên lề hội nghị, Hàn Quốc và Mỹ đã ký bản ghi nhớ (MOU) về hợp tác chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng, bao gồm phát triển dự án chung, thúc đẩy đầu tư, dự trữ chiến lược và tái chế tài nguyên. Ngoài ra, tập đoàn Hanwha Aerospace của Hàn Quốc ký hợp đồng nhập khẩu LNG với nhà xuất khẩu khí đốt Venture Global của Mỹ trong 20 năm, với khối lượng khoảng 1,5 triệu tấn/năm.
Trong khi đó, Nhật Bản đang xem xét thúc đẩy cơ chế hợp tác công - tư để khôi phục hoạt động đóng tàu chở LNG sau 7 năm gián đoạn. Hãng đóng tàu hàng đầu Nhật Bản Imabari Shipbuilding đã tiến hành đàm phán với công ty cùng ngành Oshima Shipbuilding về việc sử dụng một phần cơ sở sản xuất của đối tác tại tỉnh Nagasaki cho kế hoạch trên. Đây sẽ là một phần của chiến lược đầu tư trọng điểm mà chính quyền Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đang thúc đẩy nhằm tăng cường an ninh kinh tế.
Sau hai tuần Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran, tình hình Trung Đông tiếp tục diễn biến căng thẳng với các đợt không kích, tấn công tên lửa và hoạt động quân sự dồn dập. Xung đột không chỉ lan rộng giữa các bên trực tiếp tham chiến mà còn kéo theo nhiều lực lượng và quốc gia trong khu vực, làm gia tăng nguy cơ bất ổn an ninh trên diện rộng.
Các nỗ lực trung gian quốc tế nhằm thúc đẩy đối thoại để hạ nhiệt xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran hiện chưa đạt tiến triển, trong bối cảnh cả Washington và Tehran đều chưa sẵn sàng tham gia đàm phán, trong khi các nước khu vực tiếp tục kêu gọi giải pháp ngoại giao.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres ngày 14-3 kêu gọi các bên liên quan nhanh chóng hạ nhiệt căng thẳng, quay lại đối thoại nhằm chấm dứt xung đột leo thang giữa Israel và phong trào Hezbollah tại Lebanon, trong bối cảnh số người thiệt mạng tại quốc gia Trung Đông này tiếp tục tăng.