Thông điệp Liên bang vừa là nghĩa vụ theo Hiến pháp, vừa là cơ hội để tổng thống trình bày chương trình nghị sự chính trị của mình trước Quốc hội và công chúng. Cả hai viện của Quốc hội, các thẩm phán Tòa án Tối cao, lãnh đạo quân đội và nội các tổng thống thường tham dự bài phát biểu này, dù một số nghị sĩ đảng Dân chủ dự định tẩy chay và tổ chức một sự kiện thay thế bên ngoài Điện Capitol.

Bài phát biểu này diễn ra vào thời điểm đầy thách thức đối với Tổng thống Trump, khi các cuộc thăm dò cho thấy ông đang tụt hậu về nhiều vấn đề, trong đó có kinh tế, trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ chỉ còn chưa đầy 9 tháng nữa. Những cuộc bầu cử này đe dọa làm thay đổi quyền kiểm soát Quốc hội của đảng Cộng hòa.

 Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại một sự kiện ở Nhà Trắng ngày 24-3-2025. Ảnh: TTXVN

Trước đó vài ngày, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ các mức thuế quan vốn là trụ cột của phần lớn chính sách kinh tế của Tổng thống Trump, trong khi ông cũng đang chờ đợi một phán quyết khác từ Tòa án Tối cao về mức độ thẩm quyền của mình đối với Cục Dự trữ Liên bang (Fed).

Tổng thống Trump cũng đang cân nhắc hành động quân sự tại Iran và đối mặt với tình trạng đóng cửa kéo dài của Bộ An ninh Nội địa, bắt nguồn từ lo ngại của đảng Dân chủ về việc cơ quan thực thi pháp luật của bộ này vượt quá thẩm quyền.

Bài phát biểu của Tổng thống Trump được kỳ vọng sẽ đặt trọng tâm vào vấn đề kinh tế, với việc Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với báo chí rằng ông Trump sẽ trình bày "một chương trình nghị sự đầy tham vọng nhằm tiếp tục mang Giấc mơ Mỹ trở lại cho người lao động".

Theo một quan chức cấp cao trong chính quyền, với chủ đề "Nước Mỹ 250 năm: Mạnh mẽ, thịnh vượng và được tôn trọng", Tổng thống Trump sẽ cố gắng thuyết phục công chúng Mỹ về tình hình nền kinh tế và trình bày các biện pháp mới nhằm cải thiện khả năng chi trả trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang. Ông dự kiến công bố một số biện pháp mới để giải quyết vấn đề chi phí sinh hoạt, trong đó có một chương trình yêu cầu các công ty công nghệ chi trả phần chi phí điện tăng thêm liên quan đến các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh đó, Tổng thống Trump cũng sẽ sử dụng bài phát biểu để thảo luận về chính sách đối ngoại “hòa bình thông qua sức mạnh” cũng như chiến lược nhập cư và biên giới của ông.

Bài phát biểu của Tổng thống Trump diễn ra trong bối cảnh các cuộc thăm dò cho thấy mức độ hài lòng của cử tri đối với tình hình kinh tế, với tỷ lệ ủng hộ là 39% so với 59% không ủng hộ trong cuộc khảo sát AP-NORC thực hiện trong tháng này. Đây là kết quả đo lường mới nhất, nhưng không phải là ngoại lệ, vì các cuộc khảo sát khác cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông Trump về kinh tế đang ở mức thấp.

Trong năm qua, tỷ lệ ủng hộ ông về vấn đề này đã giảm mạnh. Điều này trái ngược hoàn toàn với nhiệm kỳ đầu tiên, khi ông hầu như giữ được mức độ ủng hộ trung bình hoặc nhận được sự ủng hộ rộng rãi về kinh tế, ngay cả trong thời kỳ suy thoái do Covid-19.

Phản ứng của phe Dân chủ - dự kiến qua bài đáp từ của Thống đốc bang Virginia Abigail Spanberger (bằng tiếng Anh) và Thượng nghị sĩ California Alex Padilla (bằng tiếng Tây Ban Nha) - sẽ góp phần định hình dư luận sau sự kiện. Các lãnh đạo đảng Dân chủ muốn các thành viên của mình giữ gìn trật tự trong hội trường, đồng thời yêu cầu các nhà lập pháp tập trung vào việc phản đối một cách hiệu quả, chẳng hạn như mời những vị khách làm nổi bật các điểm yếu của ông Trump, bao gồm việc thực thi luật nhập cư và các hồ sơ Epstein.

Thống đốc bang Virginia Abigail Spanberger sẽ đưa ra phản hồi của đảng Dân chủ đối với Thông điệp Liên bang trực tiếp từ Làng bảo tàng lịch sử Colonial Williamsburg chỉ vài phút sau khi tổng thống kết thúc bài phát biểu tại Điện Capitol. Thống đốc Spanberger được cho là sẽ phát biểu về vấn đề chi phí sinh hoạt, bao gồm nhà ở, chăm sóc sức khỏe, năng lượng và thực phẩm.

Bà cũng sẽ đề cập tới nhập cư và những gì người Mỹ đang chứng kiến trên đường phố tại các cộng đồng của họ. Mặc dù hai địa danh Williamsburg và Washington chỉ cách nhau khoảng 240km, nhưng nhóm của bà Spanberger cho biết khoảng cách giữa hai bài phát biểu dự kiến này “không thể xa hơn được nữa”.