Cơn bão “tham nhũng” đang hoành hành dữ dội trong bộ máy chính quyền của Tổng thống Bra-xin Lu-la Đa Xin-va. Ngay cả Chủ tịch Thượng viện Bra-xin Rê-nan Ca-lây-rốt cũng nằm trong tầm ngắm của cơ quan điều tra khi bị cáo buộc tham nhũng và phạm tội trốn thuế. Nguy cơ mất ghế của ông Ca-lây-rốt càng hiện hữu khi nhân viên điều tra đang lần ra manh mối về những việc làm tội lỗi của ông.

Tiền công nuôi con riêng

Vụ việc xảy ra vào cuối tháng 3-2007, khi báo chí Bra-xin đồng loạt đưa tin, ông Rê-nan Ca-lây-rốt nhận tiền hối lộ của một công ty đấu thầu các công trình công cộng để nuôi con ngoài giá thú. Thông tin này ngay lập tức thu hút dư luận trong nước buộc cơ quan an ninh điều tra phải bắt tay vào cuộc. Hơn một tháng sau, các nhân viên an ninh phát hiện ra ông Ca-lây-rốt có một cô con gái ba tuổi ngoài giá thú với nhà báo Mô-ni-ca Vê-lô-xô. Hằng tháng ông thường gửi một khoản tiền 16.500 ri-an (khoảng 8.420USD) vào tài khoản ngân hàng của bà Mô-ni-ca Vê-lô-xô trong hai năm liền để nuôi con. Tuy nhiên, số tiền này không phải do ông Ca-lây-rốt đứng ra gửi mà do ông Gôn-ti-giô, đại diện của một công ty đấu thầu xây dựng trả. Ngoài ra, những chi tiêu cá nhân xa xỉ của ông Ca-lây-rốt cũng đều do công ty này đứng ra chi trả. Ông Ca-lây-rốt đã phản bác kết quả điều tra trên và cho rằng, số tiền gửi vào tài khoản là tiền do ông “cần kiệm” trong nhiều năm qua.

Ông Ca-lây-rốt trong một cuộc trả lời phỏng vấn báo chí tháng 6-2007. (Ảnh: Senado.gov.br)

Ngoài ra, ông Ca-lây-rốt còn bị cáo buộc “tạo điều kiện thuận lợi” cho công ty đồ uống Schincariol hoạt động thương mại dễ dàng hơn. Ngược lại Schincariol đồng ý mua lại một cơ sở sản xuất thuộc quyền sở hữu của gia đình ông Ca-lây-rốt với giá cao gấp ba lần so với giá thị trường. Ông Ca-lây-rốt còn bị điều tra vụ nhờ người đứng tên sở hữu 2 đài phát thanh và liên quan tới các vụ nhận hối lộ trong Đảng Phong trào Dân chủ Bra-xin (PMDB) mà ông là một lãnh tụ rất có ảnh hưởng. Hiện ông Ca-lây-rốt đang đứng trước nguy cơ bị cách chức vì những nghi ngờ tham nhũng và phạm tội trốn thuế, sau khi Hội đồng Đạo đức của quốc hội nước này ngày 5-9 bỏ phiếu thông qua đề nghị kỷ luật. Quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra sau khi phiên họp toàn thể của Quốc hội Bra-xin bỏ phiếu kín vào ngày 12-9 tới.

Nếu quyết định cuối cùng mà Quốc hội Bra-xin đưa ra vào ngày 12-9 chống lại ông Ca-lây-rốt, đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử, một Chủ tịch Thượng viện Bra-xin, một trong những nhân vật thân tín nhất của tổng thống, bị cách chức vì dính líu tới tham nhũng.

“Dao cạo” chặt đường dây “lại quả”

Chưa bao giờ, cơ quan luật pháp Bra-xin ra tay mạnh đối với nạn tham nhũng như lần này. Theo nguồn tin từ Bộ Tư pháp Bra-xin, trong tuần qua, Tòa án Tối cao Liên bang Bra-xin đã quyết định truy tố hơn 40 nhân vật liên quan tới các vụ tham nhũng trong quốc hội, trong đó có 3 cựu bộ trưởng và một số lãnh tụ tên tuổi của Đảng Lao động (PT), do Tổng thống Lu-la Đa Xin-va sáng lập. Hiện PT chỉ thừa nhận đã sử dụng quỹ trái phép bằng cách thực hiện kế toán song song, nhằm tài trợ 27,5 triệu USD, được chuyển từ công quỹ thông qua 2 ngân hàng, cho chiến dịch tranh cử giai đoạn 2002-2004 của các thành viên PT và đồng minh trong quốc hội. Tuy nhiên, PT đã bác bỏ cáo buộc số tiền trên được dùng để hối lộ các nghị sĩ.

Tham nhũng đã gây tổn thất nặng nề cho nền kinh tế. Theo nghiên cứu của trường đại học Fundacão Getúlio Vargas, tham nhũng làm thiệt hại nền kinh tế Bra-xin 10 nghìn tỉ ri-an mỗi năm. Một trong những biện pháp cấp bách đó là đẩy mạnh cuộc chiến chống tham nhũng, đặc biệt nhằm vào các quan chức thuộc dạng “tai to mặt lớn”. Đầu tháng 6 vừa qua, cảnh sát Bra-xin đã thẩm vấn ông Gê-ni-van Đa Xin-va, em trai Tổng thống Lu-la Đa Xin-va, vì bị nghi ngờ dùng ảnh hưởng của mình để bao che cho các thành viên của một nhóm tội phạm buôn lậu máy đánh bạc điện tử bất hợp pháp. Ngoài ra, cảnh sát cũng bắt giữ 87 người khác vì những tội trạng như trốn thuế, tống tiền... Trước đó, hồi tháng 5, cảnh sát liên bang đã mở chiến dịch “Dao cạo”, bắt giữ gần 50 chính trị gia, nhà vận động hành lang và doanh nhân trong đường dây nhận “lại quả” rất phức tạp có liên quan đến các dự án xây dựng công ích.

Theo các chuyên gia pháp luật, cảnh sát liên bang cùng các cơ quan khác như văn phòng công tố nhà nước và tòa án kiểm toán liên bang Bra-xin sở dĩ đang thể hiện được sự nghiêm túc của mình trong cuộc chiến chống tham nhũng vì ngày nay họ có quyền hành động một cách độc lập hơn. Theo ông Ri-các-đô I-xma-en, giảng viên môn chính sách công thuộc Đại học Thiên chúa giáo tại bang Ri-ô Đề Gia-nây-rô, những cơ quan công quyền trên đang chứng minh rằng cuộc chiến chống tham nhũng ở Bra-xin là có thể thực hiện được. Và những người “tay đã nhúng chàm” như ông Ca-lây-rốt chắc chắn không thể thoát khỏi “lưới trời” khi pháp luật ra tay.

LINH OANH