Quả “bom tấn” tham nhũng

Vụ bê bối tham nhũng liên quan tới những hợp đồng khai thác dầu khí béo bở mới bị phanh phui tại Pê-ru đã châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng chính trị tại nước này. Phẫn uất trước những quan chức tha hóa, người dân đã đổ xuống đường biểu tình, trong khi Thủ tướng Hoóc-hê Đên Ca-xti-giô và toàn bộ nội các của ông tuyên bố sẵn sàng từ chức.

Đúng vào “giờ vàng” ngày 5-10, Kênh truyền hình Số 4 của Pê-ru đã phát một chương trình đặc biệt chỉ có tiếng, không có hình. Người dân Pê-ru rung động khi nghe cuộc thảo luận giữa thành viênBan Giám đốc Tập đoàn dầu khí quốc gia Pê-ru (PeruPetro) A.Quim-pơ với ông R.Lê-ôn, một nhân vật có ảnh hưởng của đảng cầm quyền APRA nhằm chia chác khoản tiền 5.000USD ứng trước để tạo điều kiện cho Discover Petroleum, một công ty dầu khí nhỏ của Na Uy thắng thầu khai thác 5 lô dầu khí tại quốc gia Nam Mỹ này. A.Quim-pơ, người có nhiệm vụ tổ chức cuộc đấu thầu và R.Lê-ôn còn bàn tính với nhau xem nên đòi 100 nghìn USD hay 200 nghìn USD sau khi các hợp đồng được thông qua.

Thủ tướng Pê-ru Ca-xti-giô (người ngồi giữa) và toàn bộ nội các ngày 9-10 tuyên bố sẵn sàng từ chức. Ảnh: Roi-tơ

Kênh truyền hình Số 4 cho biết, đoạn băng ghi âm này được thực hiện vào tháng 2-2008. Đến tháng 9 vừa qua công ty Discover Petroleum đã giành được bốn hợp đồng hợp tác khai thác dầu với PeruPetro tại vùng biển của nước này trên Thái Bình Dương. Kênh truyền hình Số 4 cũng tiết lộ, đoạn băng này được ông P.Rô-xpi-gli-ô-xi, nguyên là Bộ trưởng Nội vụ dưới thời cựu Tổng thống Tô-lê-đô cung cấp. Ông P.Rô-xpi-gli-ô-xi nói rằng, ông nhận được cuốn băng từ một người ẩn danh. “Tôi nghĩ rằng đây không phải là một vụ việc duy nhất”, ông P.Rô-xpi-gli-ô-xi nói.

Ngay sau khi đoạn băng được công bố, A.Quim-pơ và R.Lê-ôn đã bị bắt. Bộ trưởng Năng lượng và khai khoáng Pê-ru Hoan Van-đi-vi-a và Chủ tịch PeruPetro Xê-xa Gu-ti-ê-rết đã từ chức. Hai ông này khẳng định mình không dính líu, nhưng quyết tâm ra đi vì “trách nhiệm chính trị” và để hợp tác với cơ quan điều tra. Trước những diễn biến trên, Quốc hội Pê-ru đã thành lập một ủy ban đặc biệt để rà soát lại toàn bộ quá trình cấp phép khai thác dầu khí đối với các công ty nước ngoài trong những năm gần đây. Chính phủ thì ra lệnh tạm ngừng các hợp đồng có sự tham gia của Discover Petroleum. Tuy nhiên, công ty Discover Petroleum đã ra thông cáo phủ nhận việc họ thắng thầu là do hối lộ A.Quim-pơ và R.Lê-ôn. Discover Petroleum cho biết, họ chỉ trả tiềndịch vụ “tư vấn luật pháp” cho hai nhân vật này.Theo một số nguồn tin, từ tháng 5 đến tháng 10, Discover Petroleum đã trả tổng cộng 63.750USD cho R.Lê-ôn và 60.000USD cho A.Quim-pơ.

Dư luận Pê-ru chưa hết choáng váng thì ngày 7-10, kênh truyền hình Peru21 lại như “đổ thêm dầu vào lửa” khi tung ra một đoạn băng khác về một cuộc trò chuyện giữa Thủ tướng Hoóc-hê Đên Ca-xti-giô với những nhân vật có liên quan tới vụ bê bối. Tuy nhiên, Thủ tướng Ca-xti-giô khẳng định không phạm pháp mặc dù thừa nhận có liên hệ với những nhân vật trên. Vốn đang phải chịu không ít khó khăn kinh tế,bức xúc trước tình trạng tham nhũng, hàng nghìn người dân Pê-ru đã xuống đường biểu tình tại thủ đô Li-ma và nhiều thành phố lớn khác. Họ yêu cầu Tổng thống A-lan Gác-xi-a phải tiến hành ngay những biện pháp mạnh mẽ để diệt trừ tham nhũng. Thủ lĩnh phe đối lập Ô-lan-ta Hu-ma-lacòn kêu gọi Tổng thống Gác-xi-a phải sa thải ngay Thủ tướng Ca-xti-giô và toàn bộ nội các. Phe đối lập cũng nhân cơ hội này để chỉ trích các chính sách của Tổng thống Gác-xi-a. Theo kết quả thăm dò dư luận, hiện uy tín của Tổng thống Gác-xi-a đang xuống mức thấp nhất kể từ khi ông đắc cử hồi năm 2006. Để trấn an người dân, Tổng thống A-lan Gác-xi-a ngày 8-10 tuyên bố tham nhũng là phản quốc và những kẻ phạm tội này sẽ bị pháp luật nghiêm trị. “Cách tốt nhất để chống tham nhũng là những kẻ phạm tội phải lập tức bị trừng phạt nghiêm khắc”, Tổng thống Gác-xi-a tuyên bố.

Trước sức ép ngày càng tăng từ phía dư luận và phe đối lập, ngày 9-10, Thủ tướng Hoóc-hê Đên Ca-xti-giô buộc phải tuyên bố toàn bộ nội các sẵn sàng từ chức để tháo ngòi nổ của một cuộc khủng hoảng chính trị. Phát biểu trước quốc hội, Thủ tướngCa-xti-giôtuyên bố: “Chúng tôi sẵn sàng từ chức và để Tổng thống A-lan Gác-xi-a toàn quyền quyết định vấn đề này”. Người đứng đầu nội các cùng các cộng sự đã trình diện trước quốc hội để giải trình về những cáo buộc liên quan đến vụ bê bối tham nhũng, nhưng dự định này đã không thực hiện được khi các nghị sĩ đối lập rời bỏ phòng họp để phản đối.

BẢO TRUNG