Những cái chết ở tâm “bão”

Những đại gia này đã góp tay tạo nên bong bóng bất động sản ở Mỹ - Ảnh: AFP

Tự sát vì không trả được nợ cho công ty thế chấp

Ca-lin Ban-đơ-ra-ma, một phụ nữ nội trợ ở Ma-sa-chu-xét, sau khi giấu tình trạng tài chính tồi tệ của gia đình với người chồng, đã gửi một mẩu giấy tới công ty thế chấp, cảnh báo: “Khi các người đến tịch thu nhà của tôi, thì tôi đã chết”. Sau 3 năm rưỡi chìm trong nợ nần, người vợ ở Ma-xa-chu-xét đã giữ bí mật các lá thư của công ty thế chấp và xé chúng trước khi người chồng có thể nhìn thấy. Cô đã cố gắng xin gia hạn nhưng bị từ chối. Vào tháng 7, đúng ngày ngôi nhà của họ bị đem ra bán đấu giá, cô đã gửi fax tới công ty thế chấp, rồi sau đó ra ngoài, bắn ba con mèo cưng trước khi tự sát bằng súng của chồng. Giấy tờ cô để lại trên bàn cho thấy cô đã lên kế hoạch trong nhiều tháng. Cô đã chọn nhà tang lễ cho mình, để lại sổ bảo hiểm và thư tuyệt mệnh nói rằng sẽ “trả tiền nhà bằng tiền bảo hiểm”.

Tại Lốt An-giơ-lét, tuần trước, một cựu giám đốc tài chính đã bắn chết vợ, ba con trai và mẹ vợ, trước khi tự sát. Người này đã để lại thư tuyệt mệnh nói rằng anh gặp khó khăn về tài chính và đã dự tính cho những cái chết trên. Tại A-kron, Ô-hai-ô, một cụ bà 90 tuổi, goá chồng, cũng tự bắn mình vào ngày 1-10, nhưng không chết và đang bình phục dần. Ngoài ra còn một số trường hợp xảy ra trong những ngày gần đây, trong đó một người đàn ông sau khi bắn chết vợ đã đốt ngôi nhà mà họ bị tịch thu.

Sau những vụ tự sát trên, cảnh sát và các bác sĩ tâm lý ở Lốt An-giơ-lét đã kêu gọi mọi người hãy tự tìm kiếm sự giúp đỡ cho họ hoặc từ người thân nếu cảm thấy bị suy sụp trước tình hình tài chính ảm đạm hiện nay. Họ lo ngại sẽ có “hiện tượng bắt chước nhau” xảy ra. Ở một số nơi, các đường dây nóng tư vấn về tinh thần bị nghẽn mạch, các dịch vụ tư vấn có nhu cầu tăng cao và các trung tâm giải quyết bạo lực gia đình luôn đông nghịt.

Hiện chưa rõ liệu có mối liên hệ nào về mặt số liệu giữa các vụ tự sát và cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay. Nhưng trong lịch sử, các vụ tự sát thường tăng vào thời điểm kinh tế khó khăn. Và cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay đang được xem là cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất kể từ cuộc đại suy thoái. Tình trạng không trả nợ được cho các công ty thế chấp, giá trị nhà giảm là trung tâm của cuộc khủng hoảng hiện nay. Hơn 4 triệu người Mỹ đã ít nhất phải thế chấp nhà ở trong một tháng, theo Hiệp hội ngân hàng thế chấp công bố số liệu tính đến cuối tháng 6 vừa qua. Một con số kỷ lục 500.000 ngôi nhà đã bị tịch thu. Và xu hướng này theo ước tính còn tiếp tục trong năm tiếp theo, bất chấp các chương trình cứu trợ hiện tại của chính phủ và các chủ nhà trả nợ chậm kỳ hạnđượctiếp tục vay thêm.

Bên bờ suy thoái?

Bác sĩ Ét-uốt, nhà tâm lý tại bệnh viện ở Hao-xtơn, cho biết cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay đang làm nảy sinh cảm giác bất an kinh niên đối với những người cảm thấy bất lực, hoảng loạn cũng như giận dữ khi bị chính phủ làm cho thất vọng. Dù đại kế hoạch 700 tỉ USD đã được thông qua, nhưng nỗi lo về một cuộc đại suy thoái giống năm 1929 vẫn luôn thường trực trong tâm lý người dân Mỹ. Cục Dự trữ Liên bang (FED) hôm 15-10 vừa công bố báo cáo về môi trường kinh doanh của nước Mỹ cho thấy các hoạt động kinh tế của Mỹ suy giảm trong tháng 9-2008 trên toàn liên bang với rất "ít điểm sáng" trong khi giới doanh nghiệp tỏ ra "bi quan hơn" về triển vọng của nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Báo cáo công bố của FED cho biết doanh thu của khu vực bán lẻ, ngành chế tạo ô tô và du lịch đều sụt giảm do người tiêu dùng hạn chế chi tiêu. Các chỉ số kinh tế công bố cho thấy doanh số bán lẻ giảm 1,2% trong tháng 9, gấp 2 lần so với dự kiến. Đây được cho là một dấu hiệu "hụt hơi" của người tiêu dùng, nhân tố chính của nền kinh tế Mỹ. Việc người dân hạn chế chi tiêu đang tạo ra nỗi lo kinh tế Mỹ sẽ tiếp tục giậm chân tại chỗ từ nay đến đầu năm sau. Theo định nghĩa cổ điển, một nền kinh tế suy thoái khi có hai quý liền không tăng trưởng. Một số người nhận định tình trạng hai quý liên tiếp không có tăng trưởng hoàn toàn có thể xảy ra. Nhà kinh tế Giô-en Na-róp cho biết người tiêu dùng đã “thắt chặt hầu bao” ngay cả trước khi thị trường tài chính tụt dốc, và đó không phải là một tin tốt lành.

Giới kinh doanh Mỹ lại có lý do để lo lắng về dấu hiệu của suy thoái.