QĐND - Những tưởng thoát nạn ngồi tù sau phiên tòa hồi năm ngoái, thế nhưng vận đen vẫn đeo đuổi với cựu Bộ trưởng Bộ Nội vụ Pháp Sác-lơ Pa-xca (Charles Pasqua), khi ông là một trong 20 người nằm trong “tầm ngắm” của các nhà điều tra Pháp với cáo buộc gian lận tài chính trong những năm thực hiện chương trình "Đổi dầu lấy lương thực" của Liên hợp quốc (LHQ) tại I-rắc.

Ông Sác-lơ Pa-xca, 84 tuổi, từng giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Nội vụ dưới hai thời kỳ, từ năm 1986 đến 1988 trong liên minh cầm quyền của Tổng thống Giắc Si-rắc và từ 1993 đến 1995 trong chính phủ của Thủ tướng Ê-đu-a Ba-la-đuya (Edouard Balladur). Theo cơ quan điều tra Pháp, ông Pa-xca đã nhận tiền hối lộ dưới dạng quyền buôn bán dầu thô trong chương trình “Đổi dầu lấy lương thực”.

Cùng chung số phận với ông Pa-xca còn có Giám đốc điều hành Tập đoàn Năng lượng Total của Pháp Cri-xtô-phơ Đơ Ma-gơ-ri (Christophe de Margerie). Cơ quan điều tra cũng tiến hành thẩm vấn ông Giăng Béc-na Mê-ri-mê (Jean-Bernard Mérimée), cựu Đại sứ Pháp ở I-rắc. Tất cả những nhân vật này đều bị tình nghi lạm dụng quyền lực và chức vụ để mưu lợi cá nhân. Riêng Tập đoàn Năng lượng Total bị buộc tội hối lộ các quan chức cấp cao I-rắc để ký kết các hợp đồng dầu mỏ, song đại diện công ty này khẳng định "cáo buộc trên là vô căn cứ".

Cựu Bộ trưởng Bộ Nội vụ Pháp S. Pa-xca trong phiên tòa năm 2010. Ảnh: AFP.

Liên quan đến vụ án này, trước đó, ngày 28-4-2005, cựu cố vấn về các vấn đề ngoại giao của Bộ trưởng Bộ Nội vụ Pa-xca là ông Béc-na Ghi-lết (Bernard Guillet) đã bị bắt tạm giam. Ông Ghi-lết bị truy tố về tội “thâm lạm tài sản công và kinh doanh gây ảnh hưởng nghiêm trọng” và bị cáo buộc đã nhận tiền hoa hồng không nguồn gốc từ một nhân vật trung gian ở I-rắc.

Chương trình "Đổi dầu lấy lương thực" được thực hiện từ năm 1995 để cải thiện điều kiện sống của người dân I-rắc trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Xát-đam Hút-xen bị cấm vận quốc tế. Theo đó, chương trình này cho phép Bát-đa bán dầu thô ra nước ngoài để mua về thực phẩm và thuốc men. Việc xuất khẩu dầu, sử dụng nguồn thu từ dầu, phân phối thực phẩm và thuốc men đều nằm dưới sự giám sát của LHQ. Tất cả các hoạt động này được thực hiện trên một tài khoản ký quỹ do LHQ lập tại Ngân hàng BNP ở Niu Y-oóc, Mỹ. Trong số hàng tỷ USD thu được từ việc bán dầu, 300 triệu USD được chi trả cho các nạn nhân trong chiến tranh vùng Vịnh, 20-30 triệu USD là chi phí giải giáp của I-rắc và 130-150 triệu USD dùng để giúp đỡ người Cuốc ở phía Bắc I-rắc. Chương trình “Đổi dầu lấy lương thực” kết thúc vào tháng 11-2003, vài tháng sau khi Mỹ bắt đầu cuộc chiến tại nước này.

Tuy nhiên, trong và sau khi chương trình “Đổi dầu lấy lương thực” kết thúc, LHQ đã phát hiện nhiều bằng chứng vi phạm và gian lận tài chính trị giá lên tới hàng tỷ USD. Và một số nhân vật đã được hối lộ bằng quyền mua dầu thô giá rẻ, trong đó có tên của ông Pa-xca. Ông Pa-xca đã bác bỏ cáo buộc trên và cho rằng, mình chỉ là nạn nhân bị lợi dụng trong một “trò chơi chính trị”.

Khi đó, do cơ quan điều tra Pháp chưa có đủ chứng cứ buộc tội nên ông Pa-xca chưa bị truy tố. Sau nhiều năm thu thập chứng cứ, Bộ Tư pháp của Pháp ngày 3-8 vừa qua đã quyết định đưa vụ án gian lận tài chính này ra ánh sáng, theo đó, ông Pa-xca cùng 19 người khác sẽ phải ra trước Tòa án Hình sự Pa-ri vào năm 2012. Đây sẽ là một áp lực tâm lý lớn đối với cựu Bộ trưởng Bộ Nội vụ, người từng “thoát nạn” trong một loạt phiên tòa trong vài năm trở lại đây. Mới đây nhất, năm 2010, một tòa án tại Pháp vừa kết án một năm tù nhưng cho hưởng án treo đối với ông Pa-xca vì tội tham ô trong thời gian ông làm Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Theo cáo trạng của tòa án này, ông Pa-xca bị kết tội thâm lạm quỹ dính líu đến cơ quan Sofremi, nơi mua bán thiết bị cảnh sát ra nước ngoài dưới sự kiểm soát của Bộ Nội vụ Pháp. Trước đó, ông Pa-xca cũng đã bị tố cáo hai tội danh tham ô khác, trong đó có vụ cấp giấy phép mở sòng bạc nhiều lợi lộc và một tội khác liên quan tới bán vũ khí quân dụng trái phép cho Ăng-gô-la hồi thập niên 90 thế kỷ trước.

Linh Oanh