Hiện nay, quân đội Nga được trang bị một số đơn vị pháo tự hành, chế tạo trên khung gầm bánh xích. Trong tương lai gần, Nga có kế hoạch sử dụng 2 loại pháo tự hành bố trí trên trục cơ sở bánh lốp. Đặc điểm kỹ thuật mới này có những ưu điểm riêng, có thể tăng cường thêm sức mạnh cho các loại pháo tự hành bánh xích trong biên chế hiện có của quân đội Nga.

Lựa chọn 2 phương án

Hiện tại, phần lớn pháo tự hành của quân đội Nga được bọc thép bố trí trên khung gầm bánh xích. Các ví dụ điển hình như pháo tự hành 2S3 Akatsiya, 2S5 Giatsint-S và 2S19 Msta-S. Pháo tự hành 2S35 “Koalitsiya-SV" đầy triển vọng cũng được chế tạo trên khung gầm xe bánh xích.

Theo đó, khung gầm bánh xích có đặc điểm là khả năng cơ động cao, di chuyển trên những địa hình hiểm trở. Ngoài ra, khi phát triển nó, việc cung cấp biên độ an toàn cần thiết tương ứng với khối lượng và sức giật của hệ thống pháo trở nên dễ dàng hơn. Tuy nhiên, khung xe bánh lốp dễ chế tạo và vận hành thuận tiện hơn, đồng thời có khả năng di chuyển linh hoạt trên đường tốt hơn.

 Pháo tự hành 2S35 Koalitsiya-SV-KSh trên khung gầm bánh lốp. Ảnh Russianarms.ru 

Trước đây, các đơn vị thiết kế đã quyết định phát triển pháo tự hành nội địa sử dụng cả 2 phương án khung gầm (bánh xích và bánh lốp). Các kế hoạch đã được đề ra nhằm chế tạo một số mẫu mới, với độ thống nhất khác nhau, có khả năng thích nghi hoạt động trong các điều kiện khác nhau.

Với các phương án này có thể gia tăng tính linh hoạt của việc triển khai và sử dụng pháo binh mặt đất. Theo đó, việc đảm nhận vai trò phát triển các mẫu bánh lốp mới đã được trao cho Viện Nghiên cứu Trung ương Burevestnik ở Nizhny Novgorod.

Dự án đầu tiên ra đời là pháo tự hành 2S35-1 “Koalitsiya-SV-KSh”, được chế tạo bằng cách sử dụng các đơn vị pháo tự hành 2S35 ban đầu. Công việc phát triển dòng pháo tự hành Malva sau đó cũng được thực hiện, với một số phiên bản sử dụng các vũ khí khác nhau.

Koalitsiya-SV và Malva bánh lốp

Song song với việc phát triển pháo tự hành 2S35 bánh xích, một dự án khác là 2S35-1 “Koalitsiya-SV-KSh” đã được thực hiện. Dự án này xem xét khả năng lắp đặt một khoang chiến đấu đặt trên khung gầm xe KamAZ-6560 loại 4 trục bánh lốp.

Trước khi được cải tiến thành phương tiện mang vũ khí, chiếc xe này đã trải qua một đợt sửa đổi nhằm tăng khả năng chuyên chở và sức mạnh động cơ. Tháp pháo trang bị vũ khí cũng được thiết kế lại, để lắp đặt trên một hệ thống mới. Pháo 2A88 152mm và bộ nạp đạn tự động vẫn được giữ nguyên.

Nguyên mẫu 2S35-1 Koalitsiya SV-KSh được chế tạo vào năm 2015, các cuộc thử nghiệm sau đó đã được tiến hành. Các báo cáo thường xuyên cập nhật thông tin dự án và hình ảnh của pháo tự hành cũng được công bố.

Tin tức mới nhất về dự án Koalitsiya SV-KSh xuất hiện vào tháng 5-2020, khi các thông tin cho biết, pháo tự hành mới đã được đưa vào sản xuất. Đến cuối năm dự kiến hoàn thành toàn bộ thử nghiệm, và sau đó cho phép khách hàng có thể đặt hàng.

Trước đó, ở giai đoạn thử nghiệm, đại diện quân đội Nga đã tiết lộ ý định đưa Koalitsiya SV-KSh vào trang bị. Tuy nhiên, chi tiết về các kế hoạch và hoạt động đó không được tiết lộ. Cho đến thời điểm này tất cả những thông tin về kế hoạch trên vẫn chưa được công bố. Và vẫn chưa có báo cáo về việc đưa lựu pháo Koalitsiya-SV-KSh vào biên chế quân đội.

Pháo tự hành 2S43Malva trên khung gầm bánh lốp. Ảnh: Viện Nghiên cứu trung ương Bủevestnik.

Viện Nghiên cứu Trung ương Burevestnik vài năm trước đã bắt đầu nghiên cứu pháo cối tự hành Nabrosok, mục đích là tạo ra một số mẫu pháo tự hành, bao gồm cả dòng 2S43 Malva đặt trên khung gầm bánh lốp.

Dự án này sử dụng khung gầm bốn trục BAZ-6010-027, trên đó lắp một đơn vị pháo, với lựu pháo 152mm nòng dài. Hộp tiếp đạn được cung cấp bên cạnh báng súng, tải được thực hiện thủ công.

Nguyên mẫu Malva được sản xuất vào năm 2020, và ngay sau đó được trình diễn tại triển lãm quân sự “Army-2020”. Ngày 9-5, phương tiện chiến đấu mới này đã tham gia lễ duyệt binh ở Nizhny Novgorod. Đầu tháng 6, một vụ thử nghiệm hỏa lực khác đã diễn ra, với sự tham gia của đại diện Bộ Quốc phòng Nga. Đây cũng là lần đầu tiên công chúng chứng kiến hoạt động hỏa lực của pháo tự hành 2S43 Malva.

Có thông tin cho rằng, các thử nghiệm của dự án pháo tự hành Malva đang gần hoàn thành, và khách hàng đã tỏ ra rất lạc quan. Trong chuyến thăm gần đây đến bãi thử, Thứ trưởng Quốc phòng Nga Alexei Krivoruchko cho rằng, những phương tiện vũ khí này đáp ứng đủ yêu cầu và dự kiến sẽ được biên chế trong quân đội.

Theo các nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Nga, pháo tự hành 2S43 Malva mới sẽ sớm được đưa vào phục vụ trong các lữ đoàn pháo binh vừa thành lập. Trong đó có thể biên chế trong các đơn vị thuộc lực lượng mặt đất và lực lượng dù.

Triển vọng phát triển

Nhìn chung, triển vọng về pháo tự hành bánh lốp trong quân đội Nga là rất rõ ràng. Bộ Quốc phòng Nga đã đưa ra quyết định cơ bản: Những mẫu vũ khí như vậy sẽ được phát triển và đưa vào trang bị.

Hiện tại, công việc đang được tiến hành trên một số mẫu tương tự ở các dòng khác nhau. Theo đó, có 2 pháo tự hành 152mm, một cặp pháo tự hành 120mm và một súng cối 82mm trên xe bọc thép đang được thử nghiệm. Tất cả chúng đều có khả năng cao để biên chế trong quân đội.

Mẫu pháo tự hành bánh lốp tham gia duyệt binh Ngày Chiến thắng 9-5. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga. 

Đặc biệt với triển vọng của các pháo tự hành 2S35 và 2S35-1 Koalitsiya SV-KSh trên các khung gầm khác nhau, dự kiến sẽ bắt đầu tái trang bị cho các đơn vị pháo binh của lực lượng mặt đất. Chúng sẽ giúp cho lực lượng này trở nên linh hoạt và hiệu quả hơn. Tất nhiên, lực lượng mặt đất sẽ không từ bỏ pháo tự hành Msta-S/SM và các thiết bị tương tự khác.

Pháo tự hành 2S43 Malva cũng có thể sớm được biên chế vào quân đội. Xét về khả năng phối hợp tác chiến và các ưu điểm khác, 2S43 Malva có thể được coi là phương tiện thay thế hiện đại và cơ động hơn cho phương tiện chiến đấu 2S5 Giatsint-S hiện có.

Kế hoạch triển khai các sản phẩm 2S43 Malva trong lực lượng dù rất được quan tâm. Hiện tại, các đơn vị này không có pháo tự hành cỡ nòng 152mm, và sự xuất hiện của Malva sẽ gia tăng khả năng chiến đấu của họ.

Đồng thời, pháo tự hành bánh lốp mới này thích hợp với những hạn chế của vận tải hàng không quân sự, và có thể lựa chọn phương án nhảy dù đổ bộ. Cũng cần lưu ý rằng, trong khuôn khổ các dự án mới dành cho lực lượng dù, không chỉ pháo tự hành 2S43 Malva được phát triển, mà còn có các mẫu vũ khí khác, với các đặc điểm và khả năng chiến đấu khác nhau.

Trên thực tế, tất cả kết quả mong muốn trên chỉ có thể đạt được trong trung hạn hoặc dài hạn. Hiện tại, 2 pháo tự hành 152mm Koalitsiya-SV-Ksh và Malva bánh lốp đang trong giai đoạn thử nghiệm. Thời điểm đưa chúng vào trang bị vẫn chưa được công bố chính thức.

Phần công việc thử nghiệm còn lại của  dự án Koalitsiya-SV-KSh đã được lên kế hoạch hoàn thành vào cuối năm ngoái. Đồng thời, trước đó toàn bộ chu trình thực hiện thử nghiệm 2S35 đã được kiểm tra. Trong khi đó, quá trình phát triển dự án Malva bắt đầu muộn hơn (chỉ mới được thử nghiệm năm 2020).

Theo các chuyên gia, pháo tự hành 2S35/2S35-1 Koalitsiya-SV-KSh có thể sớm đưa vào sử dụng trong thời gian tới. Còn dự án 2S43 Malva sẽ phải đợi đến năm 2022-2023.

Tuy vậy, tình hình hiện tại là hoàn toàn tích cực. Bộ Quốc phòng Nga đã đưa ra quyết định tăng cường các phương tiện chiến đấu bánh lốp cho lực lượng pháo binh mặt đất, đồng thời đơn vị phát triển đang chuẩn bị cho việc sản xuất hàng loạt. Điều này có nghĩa là trong những năm tới, quân đội Nga sẽ nhận được các phương tiện vũ khí mới, nhằm gia tăng sức mạnh chiến đấu cho lực lượng pháo mặt đất.

MINH TUẤN (Theo Topwar)