Xung đột Trung Đông: Ông Donald Trump cảnh báo "tương lai tồi tệ" cho NATO nếu không hỗ trợ Mỹ

Reuters ngày 16-3 dẫn tuyên bố của Tổng thống Donald Trump cho biết đã yêu cầu 7 quốc gia tham gia bảo vệ eo biển Hormuz khỏi các cuộc tấn công của Iran bởi “đó chính là nơi cung cấp nguồn năng lượng cho họ”. Tuyên bố trên được nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra trên chuyên cơ Air Force One khi ông di chuyển từ bang Florida đến Washington. Tuyên bố không nêu rõ tên 7 quốc gia, tuy nhiên trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ bày tỏ hy vọng Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và một số nước sẽ cử lực lượng tham gia bảo vệ tuyến vận tải qua eo biển Hormuz.

Tàu chở dầu di chuyển gần eo biển Hormuz, ngày 11-3. Ảnh: REUTERS

Theo CNN, đã có một số quốc gia phản hồi lời kêu gọi của Tổng thống Donald Trump, song chưa có cam kết nào được đưa ra liên quan đến việc điều tàu tới bảo vệ eo biển Hormuz-tuyến vận tải huyết mạch vốn bị Iran phong tỏa kể từ đầu cuộc chiến. Theo trang tin, Trung Quốc “không đề cập đến việc điều tàu tới eo biển” nhưng bày tỏ lo ngại về cuộc xung đột chỉ vài giờ sau khi Washington kêu gọi sự hỗ trợ của Bắc Kinh. Khi được hỏi về phát biểu của Tổng thống Donald Trump rằng ông “có thể hoãn” cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết “ngoại giao cấp nguyên thủ quốc gia đóng vai trò không thể thiếu trong việc định hướng chiến lược cho quan hệ Trung Quốc-Mỹ”, đồng thời nhấn mạnh hai bên “vẫn đang liên lạc” để thu xếp cho cuộc gặp thượng đỉnh dự kiến.

Phát biểu trước Quốc hội Nhật Bản ngày 16-3, Thủ tướng Takaichi Sanae tuyên bố Tokyo không có kế hoạch điều động tàu chiến: “Chúng tôi chưa đưa ra bất kỳ quyết định nào liên quan đến việc điều động tàu hải quân. Hiện tại, chúng tôi đang xem xét những gì Nhật Bản có thể triển khai một cách độc lập trong khuôn khổ pháp luật”. Trước đó, Reuters dẫn tuyên bố từ Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cho biết Seoul “sẽ liên lạc chặt chẽ với Washington về vấn đề này và đưa ra quyết định sau khi xem xét kỹ lưỡng". Còn theo Bộ trưởng Năng lượng Anh Ed Miliband, London “đang xem xét” mọi lựa chọn giúp bảo đảm an ninh cho eo biển Hormuz, rằng “có nhiều cách đóng góp khác nhau” và những lựa chọn đó đang được Anh cùng các đồng minh đặt lên bàn cân.

Australia, một đồng minh an ninh quan trọng của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, vốn phụ thuộc rất lớn vào nhiên liệu nhập khẩu từ Trung Đông, cũng cho biết Canberra “sẽ không cử tàu hải quân đến hỗ trợ việc mở lại eo biển”.

Liên quan đến lời cảnh báo của Tổng thống Donald Trump về một tương lai “rất tồi tệ” của NATO nếu không hỗ trợ Washington trong cuộc chiến chống lại Tehran, ngày 16-3, các Bộ trưởng Năng lượng các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã nhóm họp tại Brussels (Bỉ). Phát biểu trước thềm cuộc họp, Đại diện cấp cao EU về chính sách an ninh và đối ngoại Kaja Kallas khẳng định, việc bảo đảm eo biển Hormuz luôn thông thoáng “là lợi ích của EU” và “đó là lý do tại sao EU đang thảo luận về những gì có thể thực hiện”. Tuy nhiên, bà Kallas lưu ý, “không có quốc gia NATO nào nằm ở eo biển Hormuz” và “nó nằm ngoài phạm vi hoạt động của NATO”.  

Người biểu tình phản đối chiến tranh tụ tập bên ngoài Tòa thị chính Los Angeles (bang California, Mỹ) hôm 7-3. Ảnh: Tân Hoa xã

Trong ngày 16-3, các cuộc tấn công tiếp tục diễn ra tại nhiều quốc gia Trung Đông, với khói dày đặc bao trùm Tehran khi truyền thông nhà nước Iran đưa tin về những tiếng nổ lớn ở thủ đô. Tại Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), một bồn chứa nhiên liệu bốc cháy gần sân bay quốc tế Dubai, gây gián đoạn nhiều chuyến bay đến và đi từ sân bay này. Saudi Arabia cho hay đã bắn chặn hàng chục UAV tấn công từ Iran. Cùng ngày, quân đội Israel tuyên bố đã bắt đầu “các chiến dịch trên bộ có giới hạn” tấn công các cứ điểm quan trọng của lực lượng Hezbollah ở miền Nam Lebanon và thủ đô Beirut.

Chiến sự hỗn loạn ở Trung Đông tiếp tục đẩy giá dầu thô Brent trong phiên giao dịch đầu tuần tăng cao, lên mức hơn 106USD/thùng. Căng thẳng về nguồn cung năng lượng song hành với gián đoạn nghiêm trọng trong ngành hàng không và du lịch toàn cầu.

Trong một diễn biến khác, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho hay cuộc chiến “sẽ còn kéo dài thêm vài tuần nữa”.