QĐND - Với khoản chi hơn 50 tỷ USD cùng màn khai mạc hoành tráng, Thế vận hội mùa Đông Xô-tri 2014 xứng đáng được gọi là sàn đấu thể thao lớn nhất thế giới. Dĩ nhiên, Xô-tri không chỉ là sân chơi thể thao mà còn đầy rẫy các "giao dịch" chính trị...

Những giao dịch chính trị

Hãng tin Nga Itar-Tass cho hay, bên cạnh hơn 3000 vận động viên đến từ 88 nước, Xô-tri còn chào đón hơn 60 nhà lãnh đạo quốc gia và chính phủ trong thời gian diễn ra Olympic và Paralympic sau đó.

Tổng thống V. Pu-tin (phải) và Chủ tịch Ủy ban Olympic Quốc tế Thô-mát Bách (Thomas Bach) cùng xem Lễ khai mạc Thế vận hội mùa Đông Xô-tri. Ảnh: AFP

Tuy nhiên, sự có mặt quan trọng bậc nhất phải kể đến một lãnh đạo của nhóm G8 - Thủ tướng Nhật Sin-dô A-bê (Shinzo Abe). Được biết, Tổng thống Nga V. Pu-tin (V. Putin) và Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê đã có cuộc gặp bên lề Xô-tri. Theo như báo giới miêu tả thì cả hai chào đón nồng nhiệt và dành nhiều lời ca ngợi nhau cũng như hồ hởi vì quan hệ song phương cải thiện theo chiều hướng tích cực. Cuộc gặp đạt được kết quả tốt hơn mong đợi khi Tổng thống Nga Pu-tin đã đồng ý sẽ đến thăm Nhật Bản vào mùa thu này, tiếp thêm hy vọng vấn đề tranh chấp đảo giữa hai bên sẽ sớm giải quyết.

Trong số các vị khách nước ngoài mà tổng thống Nga gặp gỡ còn có Tổng thống nước U-crai-na láng giềng V. Y-a-nu-cô-vích (Viktor Yanukovych). Dù nội dung cuộc gặp trực tiếp tại Xô-tri giữa hai nguyên thủ trong ngày khai mạc Olympic mùa Đông 2014 không được công bố nhưng chỉ sau đó một ngày, ngày 8-2, Bộ trưởng Tài chính Nga A. Xi-lu-a-nốp (Anton Siluanov) khẳng định, Nga vẫn duy trì cam kết giải ngân đợt 2 cho U-crai-na trong khoản vay trị giá 15 tỷ USD.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng không để lỡ “đấu trường Xô-tri”. Đây là lần đầu tiên một chủ tịch Trung Quốc tham dự sự kiện thể thao quốc tế quy mô lớn được tổ chức ở một nước khác. Trước khi bay sang Nga, ông hết lời khen ngợi Olympic Xô-tri “sẽ trở thành một sự kiện thể thao tuyệt vời và khó quên nhờ sự chuẩn bị kỹ càng của Nga”. Trong suốt cuộc gặp đầu tiên trong năm nay (bên lề Xô-tri), hai nhà lãnh đạo đều khẳng định quan hệ bạn bè và đối tác thân thiết, trao đổi về vấn đề hợp tác song phương trong nhiều dự án lớn. Hãng tin Tân Hoa xã còn đưa tin, Tổng thống Pu-tin đã đồng ý cùng Trung Quốc kỷ niệm dịp 70 năm chiến thắng Nhật Bản sắp tới với mục đích “giáo dục thế hệ tương lai về những tội ác mà quân phiệt Nhật gây ra”.

Ẩn ý dành cho phương Tây

Trong khi các đối thủ châu Á so găng thì Olympic Xô-tri dường như không thể bắc cầu giữa Nga và phương Tây. Tổng thống Mỹ B. Ô-ba-ma (Barack Obama), Tổng thống Pháp Ph. Ô-lăng-đơ (Francois Hollande), Thủ tướng Anh Đ. Ca-mơ-rôn (David Cameron) và Tổng thống Đức H. Ga-úc (Joachim Gauck) đều vắng mặt.

Vấn đề người đồng tính cũng làm nóng vấn đề Thế vận hội mùa Đông. Mỹ đã “gửi đi một thông điệp lớn” khi có 2 vận động viên đồng tính trong đoàn, còn Na Uy khiêu khích không kém với quyết định cử Bộ trưởng Y tế đồng tính Ben Hâu-i (Bent Hoeie) đến Paralympic. Vốn là, phương Tây cho rằng Nga đã cho ra một đạo luật kỳ thị người đồng tính.

Nga cũng ngay lập tức gửi lại thông điệp cho các đối tác phương Tây khi chọn một nhà báo ủng hộ tổng thống Xy-ri cầm cờ Olympic và chọn một vận động viên trượt băng nghệ thuật kỳ cựu từng "gây sự" với Tổng thống Mỹ châm đuốc. Chính điều này đã gây nên nhiều tranh cãi trong đêm khai mạc Thế vận hội mùa Đông 2014. Trọng trách châm đuốc Olympic trong lễ khai mạc đã được Tổng thống Pu-tin trao cho bà I. Rốt-ni-na (Irina Rodnina), cựu vận động viên trượt băng nghệ thuật kỳ cựu kiêm nữ nghị sĩ thuộc Đảng Nước Nga thống nhất của ông. Tháng 9 năm ngoái, bà Rốt-ni-na đăng tải trên Twitter hình ảnh vợ chồng Tổng thống Mỹ Ô-ba-ma cùng một trái chuối với ngụ ý phân biệt chủng tộc. Với việc chọn bà Rốt-ni-na châm đuốc, báo USA Today chất vấn, phải chăng Tổng thống Nga Pu-tin muốn trả đũa việc ông Ô-ba-ma gửi 2 vận động viên đồng tính trong đoàn đến Xô-tri cũng như việc  vợ chồng tổng thống Mỹ đều vắng mặt?

Nơi khẳng định uy tín của Tổng thống Pu-tin

Rõ ràng ai cũng biết Tổng thống Nga Pu-tin là linh hồn của Olympic Xô-tri. Công sức ông đổ vào sự kiện này dường như không thể đo đếm, từ việc thuyết phục Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) 7 năm trước đến kiểm tra các địa điểm xây dựng. Mặc dù phải đối mặt với không ít cáo buộc về tham nhũng liên quan đến các khoản đầu tư cho thế vận hội, những đe dọa an ninh tiềm tàng từ các phần tử cực đoan thuộc Bắc Cáp-ca-dơ và việc nhiều nhà lãnh đạo phương Tây tuyên bố không tới tham dự, ông Pu-tin vẫn quyết tâm tiến hành bằng được một thế vận hội “hoành tráng” vào loại bậc nhất. Bởi, ông chủ điện Crem-li không chỉ coi Xô-tri 2014 là cơ hội “quật khởi” cho nước Nga mà còn chứng minh cho thế giới thấy rằng, nước Nga có thể hiện thực hóa mọi kế hoạch đặt ra. Và hàm ý sâu xa hơn của hành động này chính là thông điệp mà ông Pu-tin muốn nhắn gửi đến thế giới, đặc biệt là các nhà lãnh đạo phương Tây, rằng: Không ai có thể cản đường “chú gấu Nga”, dù trên bất kỳ lĩnh vực nào và trong bất kỳ hoàn cảnh nào. 

Nhà phân tích L. Sét-xô-va (Lilia Shevtsova) thuộc Trung tâm Carnegie Moscow nhận định: “Mặc dù nhiều người phê phán phong cách lãnh đạo của Pu-tin, nhưng không thể phủ nhận sự thực là nước Nga đã bước ra khỏi bóng đen hỗn loạn của thập niên 90 thế kỷ trước”.

Năm 2013 được cho là một năm thành công với Tổng thống Pu-tin, với việc ông được truyền thông quốc tế vinh danh trong nhiều bảng xếp hạng bởi những thành tựu đối nội và đối ngoại. Tổ chức thành công và an toàn Olympic Xô-tri sẽ không chỉ là khởi đầu thuận lợi cho một năm nghị trình của Pu-tin, mà còn đánh dấu sự trở lại của nước Nga như đúng lời ông tuyên bố. Vậy nên, chuyên gia về khu vực Bắc Cáp-ca-dơ, ông T. Đơ Oan (Thomas de Waal) đã không quá khi nói rằng: “Tổng thống Pu-tin đã đặt cược uy tín cá nhân vào kết quả êm thấm của Thế vận hội Xô-tri 2014, một thế vận hội sẽ trở thành di sản chứ không phải gánh nặng của nước Nga như một số thế lực trái chiều vẫn tuyên bố”.

NGỌC HÀ