Tương lai của các công dân EU tại Anh thời hậu Brexit

Theo đề xuất được Thủ tướng Thê-rê-xa Mây đưa ra tại cuộc họp thượng đỉnh EU diễn ra tại Brúc-xen (Bỉ) ngày 23-6, tất cả công dân EU sinh sống hợp pháp tại Anh sẽ vẫn có quyền ở lại Anh thời hậu Brexit, và những công dân EU đã ở Anh được 5 năm sẽ được hưởng tất cả các quyền lợi như người Anh. Bà Thê-rê-xa Mây nhấn mạnh rằng, đề xuất này là "công bằng và rất nghiêm túc", nhằm tạo ra sự ổn định tốt nhất có thể cho những công dân EU sinh sống tại Anh để có được tương lai nghề nghiệp cũng như đóng góp được nhiều cho xã hội Anh. Theo đó, Thủ tướng Thê-rê-xa Mây muốn bảo đảm rằng, tất cả công dân EU sinh sống tại Anh sẽ không phải rời khỏi "xứ sương mù" sau Brexit, đồng thời nhà lãnh đạo Anh cũng mong muốn sự bảo đảm tương tự đối với công dân Anh đang sinh sống tại các nước EU.

Được biết, Chính phủ Anh sẽ công bố thêm các đề xuất cụ thể về vấn đề này. Trước mắt, Anh sẽ hủy bỏ mẫu hồ sơ 85 trang xin định cư tại Anh dành cho các công dân EU vốn bị chỉ trích là gây khó khăn cho người xin, thay vào đó sẽ là thủ tục đơn giản hơn. Quy chế tương tự dự kiến cũng sẽ được áp dụng cho hơn 1 triệu công dân Anh hiện đang sinh sống tại EU.

Đề xuất của Thủ tướng Anh được giới lãnh đạo EU đón nhận với tâm lý có phần hoài nghi và đã xuất hiện nhiều luồng ý kiến trái chiều. Nhận định đây là một "sự khởi đầu tốt", song Thủ tướng Đức An-giê-la Méc-ken (Angela Merkel) cho rằng, đề xuất này “không phải sự đột phá” và vẫn còn nhiều việc phải làm, nhiều vấn đề phải giải quyết. Ngoại trưởng Đức Dích-ma Ga-bri-en (Sigmar Gabriel) lại nhấn mạnh rằng, những đề xuất của nhà lãnh đạo “sứ xở sương mù” chỉ ở mức "tối thiểu". 

Tương tự, phát biểu trước báo giới bên lề cuộc họp thượng đỉnh EU, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Giăng Clốt Giăng-cơ (Jean-Claude Junker) cho rằng, những đề xuất của Thủ tướng Thê-rê-xa Mây là "bước đi đầu tiên song không đầy đủ". Trong khi đó, theo Thủ tướng Bỉ Sác-lơ Mi-seo (Charles Michel), đề xuất này "hết sức mơ hồ". Nhà lãnh đạo Bỉ cũng cho rằng, các quyền lợi của công dân châu Âu cần được bảo đảm trong dài hạn và bày tỏ mong muốn Chính phủ Anh công bố các đề xuất cụ thể mang tính kỹ thuật cao hơn, trong đó có vai trò của tòa án trong giám sát các quyền của công dân.

Về phần mình, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Đô-nan Tu-xcơ (Donald Tusk) tuyên bố, đề xuất mà Thủ tướng Anh đưa ra cho các nhà lãnh đạo EU khác là "dưới mức mong đợi". Ông khẳng định quyền lợi của các công dân EU sống tại Anh sau khi nước này rời khỏi mái nhà chung EU là ưu tiên số một của 27 quốc gia thành viên còn lại của liên minh này. Thủ tướng Man-ta, Giô-xép Mu-xcát (Joseph Muscat) thì lại cho rằng, đề xuất của người đứng đầu Chính phủ Anh là một "khởi đầu tốt", có thể giảm một số rủi ro nhưng cần được xem xét cẩn thận và chi tiết.

Một số ý kiến khác cũng bày tỏ quan ngại rằng, những đề xuất của bà Thê-rê-xa Mây sẽ khiến các công dân Anh và EU bị đối xử khác biệt và có nguy cơ làm trầm trọng thêm tình hình của các công dân. Tuy nhiên, Thủ tướng Anh vẫn bảo vệ những ý tưởng mà bà đưa ra, cho rằng một số nhà lãnh đạo EU có phản ứng tích cực và bà mong muốn thỏa thuận này sớm được thực hiện.

Dĩ nhiên, những gì Thủ tướng Thê-rê-xa Mây đưa ra hiện tại vẫn chỉ là những đề xuất. Việc có nhiều ý kiến khác nhau xung quanh đề xuất của bà Thê-rê-xa Mây cũng cho thấy việc quyết định tương lai của các công dân EU tại sứ xở sương mù là chuyện hết sức nan giải, và nhiều khả năng Anh và EU sẽ phải trải qua một quá trình thương thảo nóng bỏng, kéo dài về vấn đề này.

TRUNG DŨNG