Một công dân Nga mới bị bắt tại Áo vì tình nghi hoạt động gián điệp. Trước đó, Anh cáo buộc cựu nhân viên tình báo Nga Lu-gô-vôi là thủ phạm đầu độc cựu điệp viên KGB A.Lít-vi-nen-cô tại Luân Đôn. Phải chăng mạng lưới tình báo của Nga tăng cường hoạt động mạnh mẽ đến như vậy, hay có ai đó muốn đưa không khí của thời “chiến tranh lạnh” trở lại?

Vla-đi-mia V...

Cuối tuần trước, Bộ Ngoại giao Nga đã triệu Đại sứ Áo tại Mát-xcơ-va Ma-tin Vu-cô-vích đến để phản đối việc Áo bắt giữ công dân Nga do bị cáo buộc hoạt động gián điệp. Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga viết: “Hành động này của Áo được xem là không thân thiện và làm tổn hại đến mối quan hệ song phương. Vụ việc này không củng cố được vị thế của Áo là địa điểm đặt trụ sở của một số tổ chức quốc tế thuộc hệ thống LHQ”. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga M.Ca-mi-nin khẳng định: “Chúng tôi (Nga) đang tiến hành mọi biện pháp nhằm giải quyết tình hình này và đưa người bị bắt trở về”.

Việc công dân Nga bị bắt được đăng tải lần đầu tiên ngày 13-6. Tờ nhật báo Kurier cho hay, một công dân Nga bị bắt ngày 11-6 tại ga tàu chính ở thành phố Xan-buốc. Một sĩ quan không quân Áo cũng bị bắt cùng ngày ở thị trấn Mu-đen, phía đông Xan-buốc. Hai người hiện đang bị tạm giam để thẩm vấn vì tình nghi có liên quan đến việc mua bán thông tin mật. Tờ báo cũng cho biết, cơ quan phản gián quân đội Áo đã theo dõi sĩ quan không quân nói trên một thời gian dài trước khi quyết định bắt. Theo tạp chí Tin tức của Áo, chuyên gia người Nga, chỉ được nêu tên là Vla-đi-mia V bị cáo buộc đã đề nghị đưa cho sĩ quan Áo 20 nghìn ơ-rô để có được thông tin về tổ hợp sản xuất máy bay trực thăng Eurocopter SA. Chuyên gia người Nga nguyên là đại diện thương mại của Đại sứ quán Nga ở Viên. Một kỹ sư của tổ hợp Eurocopter cũng đã bị bắt. Tờ Wiener Zeitung thì đưa tin, sĩ quan Áo đang làm việc tại căn cứ không quân Lin – Hô-sinh, phụ trách liên hệ với các công ty Đức về việc phát triển công nghệ ra-đa. Theo tờ báo, nghi phạm người Áo là kỹ thuật viên của lực lượng không quân có quan hệ mật thiết với các nhà thầu Đức thực hiện việc phát triển công nghệ ra-đa. Người này có thể cung cấp cho Vla-đi-mia V rất nhiều dữ liệu tối mật.

Ông G.Gia-rô, thuộc Văn phòng Công tố nhà nước Áo đã khẳng định thông tin, nhà chức trách Áo bắt công dân Nga vì nghi ngờ người này làm gián điệp và quá trình điều tra có thể sẽ phải mất nhiều tháng. Người phát ngôn của Bộ Quốc phòng Áo W.Xne-đơ cũng cho biết, một sĩ quan không quân Áo bị bắt vì liên quan tới vụ việc. Trong khi đó, người phát ngôn của Roskosmos-Cơ quan hàng không vũ trụ liên bang Nga I-go Pô-ta-nin cho hay: “Một chuyên gia của Roskosmos khi đang tham dự lễ kỷ niệm 50 năm của Ủy ban nghiên cứu sử dụng không gian vì mục đích hòa bình thuộc LHQ đã bị bắt”. Ông Pa-ra-nin nói, Roskosmos vô cùng ngạc nhiên trước sự vụ này. Ông cũng cho hay, chuyên gia nói trên là một nhân viên tuyệt vời, luôn luôn hoàn thành xuất sắc công việc được giao. Bộ Ngoại giao Nga cũng đã tuyên bố chuyên gia bị bắt có quyền miễn trừ ngoại giao bởi ông đang tham dự cuộc họp của LHQ.

Chống phản gián hay mưu đồ chính trị

Vụ Vla-đi-mia V là câu chuyện mới nhất về hoạt động của tình báo Nga mà các nước phương Tây đưa ra. Đầu tháng 6, Giám đốc Cục phản gián quốc gia Mỹ Giô Bren-nơ nói rằng mức độ hoạt động của tình báo Nga hiện nay đã trở lại mức thời “chiến tranh lạnh”. Cựu lãnh đạo Cơ quan phản gián của FBI D.Xa-di cũng nói, trên lãnh thổ Mỹ hiện nay đang có hơn 100 sĩ quan tình báo Nga hoạt động. Trước đó, tờ Times cũng dẫn các nguồn tin Oa-sinh-tơn thông báo quy mô tình báo đối ngoại Nga ở Mỹ bảy năm qua đã bằng với mức thời “chiến tranh lạnh”. Tình báo Nga quan tâm tới những thông tin về các công nghệ mật, những dự án quân sự và các nghiên cứu trong lĩnh vực công nghệ cao.

Thực tế, thời gian qua hoạt động của các cơ quan an ninh Nga đã được củng cố nhờ kinh tế phát triển mạnh. Quốc hội và Tổng thống cũng đã thông qua pháp lệnh mở rộng quyền hạn của các cơ quan tình báo trong cuộc chiến chống khủng bố. Tuy nhiên, Nga đã nhiều lần khẳng định không có chủ trương sử dụng lực lượng tình báo chống lại các quốc gia khác. Cho đến nay, những lời tuyên bố của phương Tây về hoạt động của tình báo Nga vẫn chỉ là tuyên bố mà không có chứng minh cụ thể nào. Ngay cả cáo buộc Lu-gô-vôi giết Lít-vi-nen-cô hay trường hợp Vla-đi-mia V bị bắt cũng chẳng có bằng chứng rõ ràng nào. Xem ra, chống phản gián cũng trở thành một phần của trò chơi chính trị.

Ông Lu-gô-vôi từng nói, có mưu đồ chính trị chống nước Nga đằng sau vụ ám sát Lít-vi-nen-cô. Quả thật, lời ông Lu-gô-vôi cũng đáng suy nghĩ trong bối cảnh hàng loạt động thái nhằm “bao vây” nước Nga trong thời gian qua, từ các cuộc cách mạng màu cho tới kế hoạch Hệ thống phòng thủ tên lửa đặt ở châu Âu.

ĐẶNG NGUYỄN