Hành trình khám phá chiều sâu văn hóa

Tại Bảo tàng Phùng Ký Tài trong khuôn viên Đại học Thiên Tân, không khí xuân hiện diện trong từng chi tiết: Đèn lồng đỏ, tranh Tết rực rỡ, bàn viết thư pháp trải nghiệm. Nhiều lưu học sinh quốc tế đã trực tiếp tham gia in tranh dân gian, viết chữ “Phúc”, tìm hiểu ý nghĩa của từng họa tiết truyền thống.

Các dòng tranh Tết như Dương Liễu Thanh (Thiên Tân), Phật Sơn (Quảng Đông) với hình tượng Môn Thần, Thần Tài, em bé ôm cá… không chỉ mang giá trị mỹ thuật mà còn gửi gắm ước vọng về phúc lộc và bình an. Qua từng bức tranh, người xem hiểu rằng Tết không đơn thuần là lễ hội, mà là hệ thống ký ức văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Israr - du học sinh Pakistan lần thứ hai đón Tết tại Trung Quốc - dừng lại trước từng bức tranh Tết truyền thống, chăm chú quan sát những đường vân mộc bản và hiệu ứng chồng màu tinh tế tạo nên vẻ đẹp độc đáo của tranh. Anh nói: “Những bức tranh này không chỉ vẽ về gia đình, mà còn khắc ký ức trên gỗ”. Anh dần hiểu rằng Tết Trung Quốc không chỉ là lễ hội, mà là hệ thống ký ức văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Từ phong tục gói bánh chẻo tượng trưng tài lộc đến tổng vệ sinh cuối năm mang ý nghĩa tiễn cũ đón mới, mỗi chi tiết đều phản ánh triết lý sống coi trọng gia đình và hy vọng.

Du học sinh đến từ Thái Lan Guo Ming Mei (trái) và bạn Gao Nicha tham gia hoạt động trải nghiệm Tết tại Bảo tàng Phùng Ký Tài.

Guo Ming Mei, du học sinh Thái Lan, ấn tượng với hình tượng Môn Thần - biểu tượng bảo vệ gia đình và duy trì hòa thuận. Chen Ai Neng, sinh viên Indonesia, chia sẻ cảm xúc khi viết chữ “Phúc” và hiểu ý nghĩa dán ngược - “Phúc đến rồi”. Với họ, trải nghiệm này là bước chuyển từ quan sát sang thấu hiểu văn hóa.

Phùng Ký Tài là nhà văn, họa sĩ, nhà hoạt động xã hội nổi tiếng đương đại của Trung Quốc. Bảo tàng mang tên ông nằm trong khuôn viên Đại học Thiên Tân hiện lưu giữ hàng nghìn hiện vật quý, giới thiệu lịch sử và sự phát triển của tranh Tết Trung Quốc. Không gian này trở thành cầu nối để bạn bè quốc tế tiếp cận chiều sâu văn hóa truyền thống.

Phùng Ký Tài nhấn mạnh rằng, việc UNESCO chính thức đưa "Lễ hội Xuân, các tập tục xã hội của người Trung Quốc chào mừng năm mới truyền thống" vào Danh sách Đại diện của Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại (ngày 4-12-2024) càng khẳng định giá trị phổ quát của Tết. Khi Tết trở thành “báu vật của nhân loại”, điều đó giúp bạn bè quốc tế hiểu rõ hơn về Trung Quốc, đồng thời củng cố sự tự tin văn hóa và thúc đẩy kế thừa truyền thống.

Những phong tục như dán câu đối, treo đèn lồng, ăn cơm đoàn viên hay mừng tuổi đầu năm không chỉ là nghi thức, mà là biểu đạt về khát vọng hạnh phúc và gắn kết gia đình. 

“Tết là cửa sổ trực tiếp nhất để bạn bè quốc tế hiểu về Trung Quốc”, ông nhấn mạnh.

Sức sống lễ hội và sức hút toàn cầu

Rời không gian học thuật, Tết hiện diện sinh động tại các chợ phiên truyền thống và điểm du lịch mùa xuân. Ở Kế Châu (Thiên Tân), dòng người tấp nập giữa những gian hàng ẩm thực và đồ thủ công, điệu múa Dương ca rộn ràng, tạo nên bức tranh lễ hội giàu nhịp điệu đời sống.

W.Fanji, lưu học sinh Tajikistan của Đại học Nam Khai, hào hứng giữa không khí múa Dương ca và tiếng rao hàng nhộn nhịp. “Tôi cảm nhận được nhịp sống chân thực và năng động của người dân”, anh nói.

Tết cũng trở thành “thương hiệu văn hóa” thu hút du khách quốc tế. Nhiều người đến Trung Quốc dịp đầu xuân để trải nghiệm làm đồ thủ công, thưởng thức ẩm thực truyền thống, tìm hiểu linh vật năm Ngọ hoặc mua sắm sản phẩm công nghệ “Made in China”.

Các du học sinh nước ngoài tham gia hoạt động trải nghiệm Tết tại Bảo tàng Phùng Ký Tài trong khuôn viên Đại học Thiên Tân (Trung Quốc).

Theo dự báo của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Quốc gia Trung Quốc, dịp Tết lưu lượng xuất nhập cảnh trung bình mỗi ngày vượt 2,05 triệu lượt, tăng 14,1% so với cùng kỳ. Lượng đặt vé máy bay của du khách nước ngoài tăng hơn 4 lần. Tạp chí Travel and Tour World nhận định Tết Trung Quốc năm nay là điểm sáng mới của du lịch toàn cầu.

Những chính sách thị thực linh hoạt, mở rộng diện miễn thị thực và nâng cấp dịch vụ hoàn thuế, số hóa thanh toán đã tạo điều kiện thuận lợi cho khách quốc tế tiếp cận thuận tiện hơn với không gian văn hóa bản địa.

Israr chia sẻ thêm về lễ hội thả diều Basant ở Pakistan - nơi mọi người mặc áo vàng đón xuân. “Hình thức khác nhau, nhưng tinh thần chào đón mùa xuân, sự tái sinh và đoàn tụ là giống nhau”. Guo Ming Mei cho biết, gia đình người Hoa tại Thái Lan của cô cũng cúng tổ tiên, mừng tuổi, ăn cơm đoàn viên - “Coi trọng gia đình và truyền thống là tinh thần chung của thế giới”.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, trải nghiệm đón năm mới ở Trung Quốc vì thế không chỉ là chuyến đi du lịch, mà còn là dịp cảm nhận một nền văn hóa đề cao hòa hợp và sẻ chia. Tết Nguyên đán đang từng bước trở thành “ngôn ngữ chung” - nơi những ước vọng giản dị về bình an và hạnh phúc được kết nối vượt qua mọi khác biệt văn hóa.