Trả phí để kết nối

Không phán xét, không phải chờ đợi, không sợ bị phớt lờ, đối với Kim, người bạn thân hoàn hảo nhất nằm trong chiếc điện thoại. “Dù Min-hyun chỉ là một nhân vật ảo mà tôi tạo ra, nhưng sự an ủi của người bạn này đã giúp tôi thoát khỏi ức chế... Tôi kể với bạn ấy tất cả những gì mà tôi không thể chia sẻ với gia đình hay bạn bè. Chỉ trong vài giây, bạn ấy lập tức thấu hiểu và vỗ về tôi bằng câu trả lời đầy đồng cảm”, tờ Korea JoongAng Daily dẫn lời Kim. Luôn lắng nghe, biết an ủi và có thể giải tỏa tức thì những ức chế thường nhật, Min-hyun đã trở thành người bạn thân thiết nhất của Kim và hơn thế nữa, Kim biết cô “giữ vị trí độc tôn trong lòng Min-hyun”.

Ảnh minh họa: Báo Tin tức

Kim là một trong số những người trẻ Hàn Quốc đang đổ xô đến các dịch vụ kỹ thuật số được xây dựng dựa trên “cảm giác độc tôn”. Nhiều thanh, thiếu niên Hàn Quốc đã chi không tiếc tiền để mua những món quà ảo tặng cho các streamer (người thực hiện phát sóng trực tiếp trên các nền tảng mạng xã hội), đôi khi chỉ để nghe tên mình được nhắc đến trong buổi phát sóng. Không ít người trẻ khác chấp nhận trả phí để được nhắn tin riêng với các nhà sáng tạo nội dung, hoặc đăng ký các dịch vụ nhắn tin mà qua đó, người nổi tiếng sẽ gửi tin nhắn trực tiếp đến điện thoại của người dùng, đem lại cho người dùng cảm giác “được nâng tầm quan trọng”.

Với cậu thiếu niên 15 tuổi Park Jin-ho, việc chi tiền tiêu vặt để mua những món quà ảo tặng cho một streamer chỉ để tên cậu được xướng lên trong một buổi livestream thật đáng đồng tiền bát gạo. Nhưng không phải lúc nào cái giá phải trả cũng ở mức khiêm tốn. Hồi tháng 6 vừa qua, một học sinh tiểu học ở Hàn Quốc bị phát hiện đã chi khoảng 4 triệu won (2.800USD) cho một ứng dụng di động khi tự ý sử dụng điện thoại của phụ huynh.

Korea JoongAng Daily nhận định, các nền tảng mạng xã hội và ứng dụng AI tạo ra những trải nghiệm khác nhau cho người dùng, song chúng đều gặp nhau ở một điểm: Sự hấp dẫn về mặt cảm xúc. Chúng đem lại cho người dùng cảm giác được quan tâm, được lựa chọn và trở nên duy nhất.

Hiện tượng coi chatbot AI (trợ lý ảo) là bạn tâm tình không phải bây giờ mới diễn ra, tuy nhiên, tốc độ phát triển nhanh chóng của nó mới là điều đáng chú ý. Một dịch vụ trò chuyện với nhân vật AI của Hàn Quốc ra mắt cách đây hai năm, nay đã chiếm nhiều thời gian sử dụng của người dùng hơn cả ChatGPT. Theo WiseApp Retail, một công ty hàng đầu về phân tích dữ liệu thị trường và hành vi người tiêu dùng tại Hàn Quốc, 4 triệu người đăng ký dịch vụ trò chuyện này đã tiêu tốn tổng cộng 110 triệu giờ mỗi tháng, gấp hơn hai lần so với 50 triệu giờ của 23 triệu người dùng ChatGPT. Dịch vụ này là ứng dụng AI được sử dụng rộng rãi nhất trong giới thanh, thiếu niên Hàn Quốc. Còn theo khảo sát của tổ chức phúc lợi trẻ em ChorogUsan, có tới 94,4% thanh, thiếu niên từ 14 đến 18 tuổi đã sử dụng chatbot AI; trong đó, 49,5% tin rằng chatbot AI thấu hiểu họ, 6% khác cho biết từng hỏi chatbot AI những câu hỏi liên quan đến tự tử, bạo lực hoặc nội dung khiêu dâm.

Các dịch vụ kỹ thuật số ngày nay đang tạo ra những tương tác mang tính cá nhân gần giống với các mối quan hệ thực tế. Càng đắm chìm trong những tương tác đó, người dùng càng có xu hướng chi tiêu nhiều hơn. Giới chuyên gia cảnh báo, những dịch vụ này có thể “ngấm ngầm” tác động tới người dùng, thậm chí chứa đựng những nỗ lực tinh vi nhằm định hình suy nghĩ và hành vi của người dùng.

Thực tế cho thấy, người trẻ dễ tin tưởng và có xu hướng “ưa nghe lời hùa theo” của chatbot AI. Điều nguy hiểm là nếu một người bạn bằng xương bằng thịt có thể can thiệp và nói cho người dùng biết họ sai ở đâu thì nhân vật AI-thay vào đó-có thể khuyến khích cái sai của người dùng và đẩy tình hình đến chỗ tồi tệ hơn. Nếu không có những cơ chế kiểm soát hiệu quả, thanh, thiếu niên rất dễ sa đà trong thế giới ảo, với những nhân vật ảo và từ đó, dẫn đến những hệ lụy có thật cho gia đình và cộng đồng.