Thầy trò Xô - Việt: Ngày gặp lại

Chiều ngày 17/1, sảnh trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình đông nghẹt người. Tiếng cười nói xôn xao, những cái bắt tay thật chặt, những nụ cười, những ánh mắt rưng rưng. Họ đang tìm lại những người bạn lâu năm chưa gặp, họ đang tìm về kỷ niệm những thời “thanh niên sôi nổi”, tìm về với cái nôi nuôi dưỡng hoài bão tuổi trẻ của họ - nước Nga thân yêu.

Những bài dân ca Nga, những bản nhạc trữ tình của nước Nga yêu dấu vang lên len lỏi trong cái rét ngọt của những ngày đông tháng 1 làm lòng người xốn xang. Những cặp đôi ở cái tuổi lên lão hay vẫn đang còn ở tuổi trung niên thậm chí là những đôi bạn trẻ tay trong tay dắt nhau đi tìm bạn bè cũ – tìm về kỷ niệm với nước Nga nơi đã trao tặng họ tri thức cũng như vun đắp tình yêu đôi lứa.

“Bạn có nhớ ai đây không?” Tay chỉ vào bức ảnh, hai người bạn đồng môn trường ĐH Tổng hợp Lomonoxop hỏi nhau.. “Nhớ chứ, quên sao được bạn ơi”.

“Cô ơi, cháu là con bố Ngạn đây. Cháu xem ảnh từ nãy mà cháu không nhận ra bố cháu đâu cả.” “Con bố Ngạn đấy các bạn ơi. Bố cháu đâu?” Nụ cười, đôi mắt rưng rưng khi biết người bạn đã yếu dù muốn nhưng không đến gặp mặt được của nhóm bạn trường Thiếu nhi Matxcova.

Tại gian trưng bày những bức ảnh của trường Thiếu nhi Matxcova, tôi gặp cô Lưu Tuấn Nga. “Cháu biết không, khi lục tìm những bức ảnh này để đưa cho Đài Truyền hình, cô có cảm giác như không còn sức nữa. 20 người bạn trong khóa của cô (cô sang Nga học tại trường Thiếu nhi Matxcova năm 1955) không còn nữa, người mất gần đây nhất là cô Hồng Anh, con Đại tướng Võ Nguyên Giáp đấy. Còn đây là cô Phạm Minh Dương (nguyên Phó Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam), đây là chú Hồ Anh Dũng, còn đây là chú Hoàng Đạo Kính, chú Lê Đông Hải…” Cô chỉ cho tôi từng bức ảnh và kể cho tôi nghe về những kỷ niệm còn lưu dấu trong đó, đây là ảnh các cô được Bác Hồ đến thăm tại trường năm 1955 này, đây là bức ảnh các cô đến thăm Bác khi Bác sang Nga này…

Trò Việt - Thầy Nga gặp lại nhau sau hàng chục năm xa cách. Ảnh: Phạm Quân

Những câu chuyện về thời học sinh không thể dứt, những câu hỏi về các bạn bè cùng lớp vang lên khắp nơi. Tất cả những học sinh gắn bó với nước Nga đang hồi hộp chờ giờ phút được gặp gỡ với những người thầy từng dạy mình năm xưa. Đến thăm Việt Nam, những nhà giáo nay đều đã già, lại thấy như đang sống lại thời tuổi trẻ sôi nổi. Họ đang hồi hộp chờ đợi được gặp những học sinh Việt Nam yêu quý. Giây phút ấy đang đến rất gần.

Thầy trò Xô – Việt: Ngày gặp lại - là dịp để các thế hệ học sinh Việt Nam gửi lời tri ân tới những thế hệ các thầy cô giáo, đã giúp Việt Nam đào tạo nên một đội ngũ đông đảo các nhà lãnh đạo, nhà trí thức, nghệ sĩ, quân nhân… Chính những con người này đã và đang góp phần xây dựng, bảo vệ đất nước và duy trì, phát triển mối quan hệ truyền thống hữu nghị giữa các nước thuộc cộng đồng SNG ngày hôm nay. Trên 30 thầy cô giáo đã được mời sang thăm Việt Nam trong đợt này để tham gia chương trình. Các thầy cô giáo đã được đón tiếp nồng nhiệt với một chương trình hoạt động phong phú như thăm quan, giao lưu gặp gỡ với các cựu lưu học sinh.

Theo Bộ GD&ĐT, hiệp định hợp tác giáo dục Việt Nam - Liên Xô được ký ngày 1/9/1955 tại Matxcova. Sau hiệp định này, hàng loạt hợp tác giáo dục đại học, dạy nghề giữa hai nước đã được ký kết. Nửa thế kỷ qua, Liên Xô trước đây, Liên bang Nga và các nước SNG ngày nay đã giúp Việt Nam đào tạo 52.000 cán bộ khoa học kỹ thuật, văn hóa, xã hội và 98.000 công nhân kỹ thuật. Trong đó có khoảng 200 tiến sĩ, 300 phó tiến sĩ.

Nước Nga hôm nay đã có nhiều thay đổi nhưng với những người từng học tập tại Nga vẫn luôn đặt trọn niềm tin vào nền giáo dục của đất nước này. Rất nhiều bạn trẻ cũng đã chọn xứ sở bạch dương làm nơi thực hiện ước mơ học tập, nghiên cứu khoa học bởi ý nghĩa rất đơn giản đất nước ấy từng gắn liền với tuổi trẻ của bố mẹ họ, tình nước Nga của các thế hệ đi trước đã truyền sang thế hệ sau.

20h, chương trình Thầy trò Xô – Việt: Ngày gặp lại đã mở đầu bằng cuộc gặp gỡ giữa nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan và người thầy giáo năm xưa của ông. Xuyên suốt chương trình là những cuộc gặp gỡ của những đại diện tiêu biểu của nhiều thế hệ lưu học sinh thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như chính trị, quân sự, giáo dục, nghệ thuật… cùng hơn 10 thầy cô giáo được mời từ Nga và Ukraine sang. Xen kẽ với chương trình Giao lưu là các phóng sự về tình thầy trò sinh động được thực hiện ở cả Việt Nam lẫn Nga, Ukraine cùng các tiết mục văn hóa nghệ thuật được dàn dựng công phu với sự tham dự của các nghệ sỹ nổi tiếng của cả hai nước. Nhiều tiết mục do chính các cựu lưu học sinh dàn dựng và trình bày.

Nguyên Phó thủ tướng Vũ Khoan - cựu học sinh Nga chia sẻ tình cảm với các thầy cô trong ngày gặp lại. Ảnh: Thiện Hoàng.

Chịu trách nhiệm chính phần nội dung chương trình là một êkip gồm các BTV của VTV từng học tập tại Liên Xô (cũ) như Tạ Bích Loan, Thu Hằng, Kim Ngân... Đạo diễn Đỗ Thanh Hải của Trung tâm sản xuất phim truyền hình - Đài Truyền hình Việt Nam (VFC) là tổng đạo diễn cho chương trình.

Hai gương mặt quen thuộc với khán giả truyền hình, MC Thanh Bạch, Diễm Quỳnh là MC của chương trình truyền hình trực tiếp…

Ông Trần Đăng Tuấn, phó Tổng Giám đốc thường trực, Đài Truyền hình Việt Nam, một trong những người đầu tiên đưa ra ý tưởng tổ chức chương trình cho biết: “Mong muốn của những người thực hiện chương trình là qua những câu chuyện xúc động, chân thực về quan hệ thầy Xô – trò Việt son sắt gắn bó hơn nửa thế kỷ qua, thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn của người Việt Nam, đồng thời cũng qua đó cho thấy mối quan hệ hữu nghị gắn bó Việt – Nga 60 năm qua”.

Chương trình truyền hình trực tiếp là cao điểm của vệt chương trình Thầy trò Xô Việt được khởi động từ giữa tháng 7/2009. Trong suốt quá trình thu thập tư liệu, tìm kiếm nhân vật, nhóm làm chương trình đã đi khắp mọi miền đất nước, tìm kiếm những nhân vật, câu chuyện xúc động, chân thực về tình cảm thầy trò gắn bó của nhiều thế hệ lưu học sinh tại Liên Xô (cũ). Chương trình cũng đã tìm đến một số nhân vật như nguyên Phó thủ tướng Vũ Khoan cùng phu nhân, nghệ sỹ Thanh Bạch, Đức Hải, nhà thơ Trần Đăng Khoa, Giáo sư Nguyễn Văn Hiệu… cũng như nhiều cựu lưu học sinh khác để thực hiện các phóng sự bên lề. Hơn 20 phóng sự như thế đã liên tục được phát sóng trong 5 tháng qua.

Đặc biệt, trong hai tháng 10 và 11/2009, hai nhóm phóng viên của VTV cũng đã lên đường sang Nga và Ukraine để tìm đến các thầy cô giáo từng dạy nhiều học sinh Việt Nam, tìm kiếm chất liệu cho chương trình. Các phóng sự được thực hiện tại hai nước này cũng sẽ được sử dụng trong chương trình truyền hình trực tiếp ngày 17/1.

Những hình ảnh cảm động do phóng viên VnMedia ghi lại trong buổi lễ Thầy trò Xô - Việt ngày gặp lại tại Trung tâm Hội nghị quốc gia:

Các thầy cô Nga đã nhận những bó hoa tươi thắm từ các học trò Việt Nam trong ngày gặp lại.

Cựu học sinh Liên Xô (cũ) - Tạ Bích Loan đã phỏng vấn người thầy trong buổi Giao lưu "Thầy trò Xô - Việt".

Rất nhiều cựu học sinh đã sinh sống, học tập trên các thành phố của Liên Xô (cũ) đều tới Trung tâm Hội nghị quốc gia tham dự chương trình Giao lưu "thầy trò Xô - Việt" để gặp lại thầy, cô của mình sau bao năm xa cách.