Chiếm đa số quá bán sít sao trong quốc hội mới (227/450), tưởng rằng “liên minh da cam” sẽ dễ dàng và nhanh chóng đặt “nữ hoàng da cam” Y-u-li-a Ti-mô-sen-cô vào cương vị thủ tướng theo thỏa thuận chung của liên minh này. Hóa ra mọi chuyện không dễ dàng như vậy và bất ngờ đã diễn ra. Chính trường U-crai-na lại trở nên nóng bỏng.

Bà Y-u-li-a Ti-mô-sen-cô và Tổng thống Y-u-sen-cô trong một cuộc gặp. Ảnh: Internet

Cả hai lần bỏ phiếu trong ngày thứ ba và thứ tư vừa qua, nữ chính khách đầy tham vọng Ti-mô-sen-cô chỉ giành 225 phiếu ủng hộ, vừa tròn một nửa số ghế trong quốc hội 450 ghế, thiếu đúng một phiếu cần thiết để đạt quá bán tối thiểu cho việc hợp pháp hóa cương vị thủ tướng của bà. Dường như có hai người trong “liên minh da cam” không ủng hộ bà nếu không cho là “phản bội”. Trong cả hai lần bỏ phiếu ấy, tất cả 227 đại biểu của liên minh này đều có mặt đủ, vậy mà chỉ có 225 người bấm nút “OK”. Điều đó có nghĩa là có hai người của liên minh nói “không” và cũng có nghĩa là không một ai trong 223 đại biểu của các phe cánh đối lập ủng hộ bà Ti-mô-sen-cô. Bị trượt hai lần liên tiếp, không chỉ có “nữ hoàng da cam”, mà cả liên minh này ngơ ngác và thất vọng.

Ngay sau lần thất bại thứ nhất, bà Ti-mô-sen-cô lại được Tổng thống Y-u-sen-cô tiến cử lần thứ hai. Trong lần bỏ phiếu thứ hai diễn ra ngày hôm sau, sự việc được lặp lại đúng như vậy. Không nản, Tổng thống V. Y-u-sen-cô lại tiến cử bà Ti-mô-sen-cô lần thứ ba vào hôm thứ năm, nhưng cuộc bỏ phiếu thứ ba chưa diễn ra. Nguyên nhân thất bại của hai lần đầu không được liên minh da cam tìm trong nội khối để “lôi ra những người phản bội” mà đổ lỗi cho thiết bị biểu quyết điện tử của quốc hội có vấn đề. Ti-mô-sen-cô nói có sự “bịp bợm” và rằng, các đối thủ của khối da cam đã can thiệp vào hệ thống biểu quyết điện tử. Vấn đề đã được những người ủng hộ bà Ti-mô-sen-cô đưa sang cơ quan an ninh U-crai-na với yêu cầu kiểm tra hệ thống này. Chưa có bất cứ kết luận nào về việc có sự can thiệp nào từ bên ngoài vào hệ thống điện tử này hay không. Viện kiểm soát cũng chưa nhận được bất cứ tài liệu nào về việc này.

Bà Ti-mô-sen-cô, 47 tuổi, được liên minh đề cử vào cương vị thủ tướng sau khi khối tranh cử BYT do bà đứng đầu cùng với đảng U-crai-na của chúng ta của Tổng thống Y-u-sen-cô và đảng Tự vệ nhân dân tái lập “liên minh da cam” đủ quá bán trong quốc hội. Ti-mô-sen-cô từng được Tổng thống Y-u-sen-cô bổ nhiệm làm thủ tướng thứ 14 của nước này như một sự trả ơn vì bà và những người ủng hộ bà đã sát cánh cùng ông trong cuộc “cách mạng da cam” cuối năm 2004. Bà cũng là phụ nữ đầu tiên làm thủ tướng trong không gian hậu Xô-viết. Tuy nhiên, vào tháng 10-2005, khi mới đảm đương cương vị này được tám tháng, bà đã bị Tổng thống Y-u-sen-cô cách chức do nội các của bà bị tố cáo tham nhũng và do những bất đồng trong nội bộ “liên minh da cam”. Liên minh này, vì thế, cũng chia tay nhau luôn với những lời lẽ lên án, tố cáo nhau khá nặng nề. Đó là sự tan vỡ tất yếu bởi các lực lượng da cam liên kết với nhau vì quyền lực.

Trong lần “tái hôn” của các lực lượng da cam lần này, diễn ra sau cuộc bầu cử quốc hội trước thời hạn hồi tháng chín vừa qua, người ta vẫn thấy sự khiên cưỡng của những cái bắt tay và những cam kết nội khối. Phát biểu của bà Ti-mô-sen-cô trước quốc hội mới và trước báo chí thường tập trung vào chỉ trích, bôi nhọ nội các trước của ông Y-a-nu-cô-vích hoặc là đánh bóng hình ảnh của mình hơn là đưa ra những cam kết đoàn kết xây dựng đất nước U-crai-na vốn đang trì trệ do bị chia rẽ kể từ khi xảy ra cuộc “cách mạng màu da cam”. Người ta cũng thấy bà thể hiện tham vọng trở lại cương vị đứng đầu chính phủ trong suốt những năm qua với mục tiêu để Tổng thống Y-u-sen-cô, người đã truất quyền thủ tướng của bà hai năm trước, thấy rằng bà không phải là người dễ coi thường. Hơn thế nữa, bà cũng chứng tỏ với Nga rằng, bà là người “cần được kính trọng” bởi bà từng bị Nga truy nã với cáo buộc tham nhũng trong làm ăn với Nga.

Để tránh sự việc lặp lại, “liên minh da cam” đề nghị thay đổi cách biểu quyết bằng cách dùng phiếu hoặc giơ tay. Đề nghị này đã bị đảng đối lập lớn nhất trong quốc hội - đảng Các khu vực phản đối khi cho rằng, lâu nay hệ thống biểu quyết này vẫn đáp ứng được các tiêu chuẩn lập pháp và các quy định của quốc hội. Đảng Các khu vực đòi “liên minh da cam” xin lỗi vì cáo buộc phe đối lập can thiệp vào hệ thống bỏ phiếu điện tử khiến bà Ti-mô-sen-cô thất bại trong hai lần bỏ phiếu vừa qua. Các cuộc tranh cãi diễn ra quyết liệt và các đại biểu đối lập đã nhảy lên phong tỏa khán đài khiến các cuộc họp trong mấy ngày qua trở nên rắm rối. Kết quả của cả hai lần bỏ phiếu đã khuấy động sự hỗn loạn và tức giận trong nghị trường với việc các đại biểu của các khối xỉ vả nhau và hắt nước vào nhau. Trong khi đó các phái đối lập cho rằng việc bầu thủ tướng trước khi bầu các phó chủ tịch quốc hội, các ủy ban của quốc hội là sai quy định. Tuy nhiên, việc bầu các phó chủ tịch quốc hội là vấn đề rất khó khăn do chưa đạt được bất kỳ sự thỏa thuận nào cho dù quốc hội đã bầu ông A. Y-a-xe-ny-úc làm chủ tịch. Vì thế mà mấy hôm nay các cuộc họp chỉ do ông này điều khiển.

Không phải không còn cơ hội cho bà Ti-mô-sen-cô, nhưng cuộc bỏ phiếu thứ ba sẽ là cơ hội cuối cùng để bà lại trở thành thủ tướng. Trong trường hợp này, bà sẽ gặp nhiều khó khăn trong lập và điều hành chính phủ mới bởi “liên minh da cam” chỉ chiếm đa số sít sao trong quốc hội, không đủ sức mạnh cần thiết để chi phối. Nếu vẫn thất bại trong cuộc bỏ phiếu thứ ba thì đó sẽ là một kết quả bẽ bàng đối với tham vọng của bà.

KIM THANH